IV SA/Wa 3290/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. C. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. odrzucił skargę A. C. i G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie (przez którekolwiek ze skarżących) braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jej odpisów dla doręczenia [...] uczestnikom postępowania. Odpisy powołanego postanowienia doręczono skarżącym w dniu 23 lutego 2017 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru znajdują się na kartach nr 37 i nr 38 akt sprawy). W dniu 1 marca 2017 r. (data stempla pocztowego) G. C. (w piśmie z dnia 28 lutego 2017 r.) złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, dołączając do niego 14 odpisów skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że w dniu 3 lutego 2017 r. otrzymał korespondencję z Sądu. Znajdowało się w niej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, pismo zawierające pouczenie o treści wymienionych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz odpis odpowiedzi na skargę. W otrzymanej przez skarżącego korespondencji nie było jednak wezwania do uzupełnienia innych braków, w postaci nadesłania 14 odpisów skargi. Jak wywiódł skarżący, zgodnie z treścią zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, uiścił wpis od skargi i poinformował o tym fakcie Sąd w wyznaczonym terminie. Jeżeli otrzymałby informację o kolejnym braku, to z pewnością uzupełniłby go w terminie. G.C. podniósł, że sprawa, w której złożył odrzuconą skargę, jest dla niego bardzo istotna, ponieważ dotyczy warunków, w jakich on i jego dzieci, będą żyć i mieszkać. Z całą skrupulatnością stara się więc gromadzić dokumentację w sprawie. Dodał, że być może korespondencja została omyłkowo przesłana innemu uczestnikowi postępowania, gdyż o zobowiązaniu do złożenia 14 odpisów skargi, dowiedział się dopiero z uzasadnienia postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi – w dniu 23 lutego 2017 r. Skarżący skonstatował, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi wynikało z niewiedzy o istnieniu zobowiązania, nie zaś z jego winy w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 87 § 1 ustaw ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy należało przyjąć, że przyczyna uchybienia przez G.C. terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi (poprzez złożenie jej odpisów dla doręczenia uczestnikom postępowania) ustała w dniu doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia 3 lutego 2017 r., którym odrzucono skargę z powodu nieuzupełnienia wskazanego braku. Nastąpiło to, jak zresztą G. C. sam wskazał w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku, w dniu 23 lutego 2017 r. W tej sytuacji złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 1 marca 2017 r. (oddanie go w tym dniu w placówce pocztowej – art. 83 § 3 ppsa) nastąpiło z poszanowaniem art. 87 § 1 ppsa. Skoro przedmiotowy wniosek został złożony w terminie, a jednocześnie brak jest przesłanek do stwierdzenia, że jest on niedopuszczalny (art. 88 ppsa), należało ocenić jego zasadność. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 2 ppsa w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt II OZ 1364/11; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r. sygn. akt I SA/Gd 560/00; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r. sygn. akt SA/Sz 630/96). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. Podkreśla się, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r. sygn. akt V SA 793/02). Z powołanych przepisów ppsa wynika też, że ciężar wykazania braku winy w uchybieniu terminowi spoczywa na stronie, która domaga się przywrócenia tego terminu. Strona ta zobowiązana jest więc uprawdopodobnić, że po jej stronie występują przesłanki orzeczenia zgodnego ze złożonym żądaniem. Użyte w art. 86 § 1 ppsa nieostre pojęcie, tj. brak winy wymaga skonkretyzowania w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji skarżącego, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. Z obowiązkiem strony wiąże się odpowiadający mu obowiązek Sądu, dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 86 § 1 ppsa (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt I FZ 433/10). Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Mając powyższe na względzie, należy zauważyć, że jednym argumentem przedstawionym przez skarżącego na uzasadnienie braku winy w uchybieniu terminu, jest twierdzenie, że w przesyłce pocztowej, w której przesłano do niego korespondencję z Sądu, nie było wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie odpisów tej skargi dla doręczenia uczestnikom postępowania. Argumentacja skarżącego nie może być uznana za wystarczającą do uznania, że uprawdopodobnił on brak winy w uchybieniu terminu. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że zarówno G. C., jak i drugiej skarżącej (A. C. – żonie skarżącego, zamieszkałej pod tym samym adresem), doręczono nie tylko wezwania do uiszczenia wpisu, odpisy odpowiedzi na skargę oraz pouczenia, ale także wezwania do uzupełniania braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej 14 odpisów. Należy przy tym zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie, jak dotąd, nie kierowano korespondencji, do innych stron niż skarżący. Jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się na kartach nr 21 i nr 22 akt sprawy, odbiór obu przesyłek z Sądu pokwitowała w dniu 9 stycznia 2017 r. A. C.. W rozpoznawanym wniosku skarżący potwierdził natomiast, że w tym samym dniu otrzymał korespondencję z Sądu. Nie ulega zatem wątpliwości, że dorosły domownik (żona – A. C.) oddała odebraną korespondencję skarżącemu. G. C. nie podważył skutecznie doręczenia, które jednoznacznie udokumentowane jest potwierdzeniem, które znajduje się na karcie nr 22 akt sprawy. Z potwierdzenia tego, podobnie zresztą, jak z potwierdzenia odbioru przesyłki skierowanej do A. C., jednoznacznie natomiast wynika, jaka była zawartość przesyłki pocztowej, zawierającej korespondencję z Sądu. Wedle znajdującej się na nim informacji przesyłka zawierała: wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi, wezwanie do nadesłania "solidarnie" odpisów skargi, pouczenia oraz odpis odpowiedzi na skargę. A. C. pokwitowała odbiór obu przesyłek, na obu ww. zwrotnych potwierdzeniach odbioru i co pośrednio potwierdził skarżący, oddała mu odebraną korespondencję. G. C., jakkolwiek podniósł, że korespondencja z Sądu nie zawierała wezwania do nadesłania 14 odpisów skargi, to w żaden sposób nie uprawdopodobnił tego twierdzenia. Terminowe wykonanie jednego wezwania nie świadczy o tym, że skarżący nie otrzymał drugiego, którego nie wykonał. Sama zaś deklaracja strony - wobec informacji jednoznacznie potwierdzonych dokumentem znajdującym się w aktach sprawy – nie jest wystarczająca do przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 822/16. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.