IV SA/Wa 3312/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-09
Skład orzekający: Anna Szymańska, Aneta Dąbrowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak przeprowadzenia odrębnej rozprawy odszkodowawczej, po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o odszkodowaniu?Ratio decidendi
Brak przeprowadzenia odrębnej rozprawy odszkodowawczej, o której mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jeśli nie miało wpływu na wysokość ustalonego odszkodowania, a osoby uprawnione nie wykazywały zainteresowania sprawą. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ocenia się jedynie wystąpienie wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie merytoryczną zasadność decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość z 1969 r., zarzucając rażące naruszenie prawa, w tym brak biegłych na rozprawie i niemożność zapoznania się z opiniami, a także wycenę dokonaną na zlecenie wnioskodawcy. Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że zarzucane wady nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi R. D. i W. C. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku R. D. i W. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...].12.2013 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...].03.1969 r., nr [...], o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość położoną w G. przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...] i [...] o pow. 1,5088 ha z całości o pow. 35,3205 ha, zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącą własność F. R..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że decyzją z dnia [...] stycznia 1969 r., nr [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], wpisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w G. KW [...], oznaczonej katastralnie jako parcele nr [...] i nr [...] o powierzchni 1,5088 ha, z całej nieruchomości o powierzchni 35,3205 ha, stanowiącej własność F. R..
Następnie decyzją z dnia [...] marca 1969 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Urząd Spraw Wewnętrznych G. przyznało odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz A. P. i G. M., spadkobierczyniom F. R. (na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w G. II Wydział Cywilny z dnia [...].05.1972 r., sygn. akt [...]) w kwocie 54.407 zł. Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. R. D. i W. C. wystąpili o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].03.1969 r., nr [...], zarzucając jej rażące naruszenie art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości polegające na braku biegłych na rozprawie, a także na niemożności zapoznania się z opiniami biegłych, a wycena wartości wywłaszczonej nieruchomości została dokonana na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...].03.1969 r., nr [...].
Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. R. D. i W. C. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zbadaniu całości akt sprawy Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Organ wyjaśnił, iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a.
Organ wskazał, iż podstawę prawną orzeczenia o odszkodowaniu za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości stanowiła ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 t.j.). Zgodnie z art. 21 tej ustawy odszkodowanie ustalane było na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez właściwy organ. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Z akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 1968 r., nr [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych poinformowało o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w przedmiotowej sprawie oraz o terminie i miejscu rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej, którą wyznaczono na dzień [...] grudnia 1968 r. Rozprawa odbyła się w wyznaczonym terminie tj. [...] grudnia 1968 r., co potwierdza zachowany w aktach sprawy protokół z rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. W rozprawie wziął udział przedstawiciel wnioskodawcy wywłaszczenia oraz właściciele działek sąsiednich, zawnioskowanych do wywłaszczenia. Spadkobiercy F. R., mimo prawidłowego zawiadomienia, nie stawili się na rozprawie. Przedmiotem rozprawy było potwierdzenie stanu zagospodarowania nieruchomości zawnioskowanych do wywłaszczenia oraz ustalenia pozwalające na prawidłowe orzeczenie odszkodowań. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo T. podtrzymało wniosek o wywłaszczenie nieruchomości.
Decyzją z [...].01.1969 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] i działając na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. odroczyło ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zgodnie z art. 22 § 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. właściwy organ mógł odroczyć ustalenie odszkodowania na czas do trzech miesięcy od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu i wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu po przeprowadzeniu osobnej rozprawy nad ustaleniem odszkodowania.
Organ podkreślił, iż z akt archiwalnych niniejszej sprawy nie wynika, aby osobna rozprawa odszkodowawcza została przeprowadzona. Zgodnie z orzecznictwem naruszenie art. 22 § 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w przedmiotowej sprawie nie może być uznane za rażące, bowiem nie wykazano wpływu tego naruszenia na ostateczny wynik sprawy. Przeprowadzenie osobnej rozprawy nad ustaleniem odszkodowania nie zmieniłoby bowiem wysokości przyznanego odszkodowania, a tylko w takich okolicznościach można by rozpatrywać naruszenie procedury wywłaszczeniowej w kategorii rażącego naruszenia prawa ( wyrok NSA z dnia 14.06.2013 r., sygn. akt I OSK 118/12).
Minister wskazał, że spadkobiercy byłej właścicielki nie kwestionowali wysokości przyznanego odszkodowania, a także nie złożyli odwołania zarówno od decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1969 r., jak i od decyzji odszkodowawczej z dnia [...] marca 1969 r. Treść protokołu z rozprawy, która miała miejsce w dniu [...] grudnia 1968 r. wskazuje, że była to rozprawa "wywłaszczeniowo-odszkodowawcza", podczas której rozważane były przede wszystkim właśnie kwestie odszkodowawcze.
Minister podkreślił, iż w analogicznej sprawie NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. I OSK 1168/13 stwierdził, że samo stwierdzenie naruszenia przepisu nakazującego organowi wywłaszczeniowemu przeprowadzenie osobnej rozprawy odszkodowawczej nie jest wystarczające aby przyjąć, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dopiero ewentualny wpływ tej okoliczności na decyzję orzekającą o odszkodowaniu może świadczyć o rażącym naruszeniu prawa. W niniejszej sprawie brak osobnej rozprawy, w ocenie Ministra, nie wpłynął w żaden sposób na treść orzeczenia odszkodowawczego. Spadkobiercy byłej właścicielki przedmiotowej nieruchomości tj. F. R. nie wzięli udziału w rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 1968 r. ani nie interesowali się kwestią wywłaszczenia. Zatem nieprzeprowadzenie osobnej rozprawy dotyczącej odszkodowania w obliczu braku jakiegokolwiek zainteresowania osób uprawnionych do jego otrzymania nie może, w ocenie Ministra, przesądzać o rażącym naruszeniu prawa w przedmiotowej sprawie, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W odniesieniu do zarzutu braku udziału biegłego na rozprawie organ wskazał, iż z treści art. 21 powołanej ustawy wynika obowiązek przeprowadzenia rozprawy. Organ powołując się na orzecznictwo, wyjaśnił, iż dokonanie wywłaszczenia i ustalenie odszkodowania bez przeprowadzania rozprawy mogłoby ewentualnie podlegać ocenie pod kątem wystąpienia podstawy stwierdzenia nieważności, przewidzianej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., natomiast brak biegłych na rozprawie nie może być oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
W przedmiotowej sprawie przypadek taki nie miał miejsca, bowiem organ przeprowadził rozprawę wywłaszczeniowo-odszkodowawczą w dniu [...] grudnia 1967 r. Biegli brali udział w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym poprzez sporządzenie wyceny. Dwie niezależne opinie szacunkowe sporządzili biegli rzeczoznawcy, mgr inż. J. P. (opinia szacunkowa z dnia [...].09.1968 r.) oraz inż. W. Z. (opinia szacunkowa z dnia [...].09.1968 r.). Zgodnie z opinią mgr inż. J. P. z dnia [...].09.1968 r. wartość nieruchomości gruntowej została określona na kwotę 54.317 zł, a wartość ogrodzenia na kwotę 102 zł, zatem łączna wartość składników nieruchomości wyniosła 54.419 zł. Natomiast zgodnie z opinią inż. W. Z. z dnia [...].09.1968 r. wartość nieruchomości gruntowej została określona również na kwotę 54.317 zł, a jedynie wartość ogrodzenia została wyliczona odmiennie - na kwotę 90 zł. Łączna wartość składników nieruchomości wyniosła 54.407 zł.
Decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] marca 1969 r. przyznawała właścicielom przedmiotowej nieruchomości odszkodowanie zgodne z opiniami szacunkowymi biegłych, przy czym odszkodowanie za ogrodzenie zostało przyznane w oparciu o opinię szacunkową inż. W. Z.. Obie w/w opinie zostały sporządzone na zlecenie inwestora - Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa T. w G., przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. W odniesieniu do zarzutu, że wyceny wywłaszczonej nieruchomości dokonano na zlecenie wnioskodawcy postępowania i przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego Minister stwierdził, że ze względu na obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia [...] marca 1969 r. przepisy prawa dotyczące zasad ustalania odszkodowania, fakt ten pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Rzeczoznawcy, którzy sporządzili wycenę nieruchomości w przedmiotowej sprawie zostali wybrany z listy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., zatem byli osobami uprawnionymi do sporządzenia takich opinii. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania ich prawidłowości. Biegłych obowiązywały te same zasady przygotowania opinii, wynikające z ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i rozporządzeń wykonawczych, bez względu na to, na czyje zlecenie działali - inwestora czy organu. Poza tym należy zwrócić uwagę, że rzeczoznawcy byli niezależni, gdyż powołani zostali z listy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. W przedmiotowej sprawie wycena w zasadniczej jej części polegała na przemnożeniu powierzchni gruntu przez stawkę ustaloną według obowiązujących tabel w zależności od rodzaju i klasy gruntu. Zatem wykonanie operatów szacunkowych wywłaszczonej nieruchomości na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia, przed wszczęciem postępowania, jak i nieobecność na rozprawie biegłego nie miało znaczenia dla prawidłowości określenia wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Okoliczności te, w ocenie Ministra, nie mogły więc stanowić rażącego naruszenia prawa.
Organ wskazał, iż biegli jednomyślnie wycenili wartość wywłaszczanej nieruchomości w części za grunt na kwotę 54.317 zł. Kwota odszkodowania za grunt została wyliczona na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, zgodnie z zarządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 24.09.1962 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M. P. nr 72, poz. 335). Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 3, jeżeli wywłaszczeniu podlega część gruntu położonego w mieście lub osiedlu, a pozostała część wynosi nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości na budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie oblicza się jak za grunt rolny klasy I w strefie miejskiej okręgu I. Natomiast cena gruntu rolnego klasy I w strefie miejskiej w okręgu I, zgodnie z w/w zarządzeniem Ministra Rolnictwa wynosiła 3,6 zł/m2. Z uwagi na to, że wywłaszczeniu ulegał grunt położony w G. o pow. 1,5088 ha z całości o pow. 35,3205 ha biegły przyjął prawidłową podstawę ustalenia odszkodowania tj. w/w art. 8 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Kwotę odszkodowania za grunt w wysokości 54.317 zł ustalono w wyniku przemnożenia powierzchni gruntu 15.088 m2 wywłaszczonej nieruchomości przez kwotę 3,6 zł (15.088 x 3,6 = 54.317 zł). Zatem odszkodowanie za grunt przyznano w prawidłowej wysokości. Natomiast wyceny wartości ogrodzenia na kwotę 90 zł dokonano w oparciu o cennik PZU z 1966 r., przy czym na wartość odszkodowania miał wpływ wysoki wskaźnik zużycia i zniszczenia ogrodzenia. Odszkodowanie za ogrodzenia przyznano w oparciu o opinię szacunkową biegłego inż. W. Z. z dnia [...].09.1968 r. Minister stwierdził, że kwota odszkodowania ustalona i przyznana przez organ wywłaszczeniowy była zgodna z wyceną oraz odpowiadała obowiązującym przepisom prawa.
W trakcie postępowania nadzorczego nie stwierdzono również, aby badana decyzja była obarczona innymi wadami będącymi podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji określonymi w art. 156 § 1 pkt 1, oraz pkt 3-7 k.p.a., tym samym nie było podstaw do uznania, że kontrolowana decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...].03.1969 r., jest obarczona kwalifikowaną wadą będącą podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. D. i W. C., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonym decyzjom zarzucili niewłaściwą wykładnię art. 22 § 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości przez błędne przyjęcie, iż nieprzeprowadzenie rozprawy przed wydaniem decyzji odszkodowawczej nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.: zwana dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Istota kontroli sądowej w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ nadzoru - Minister Infrastruktury i Budownictwa – prawidłowo odmówił stwierdzenia kwestionowanej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] marca 1969 r. o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Na wstępie podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza, i to w sposób rażący konkretny przepis prawa. Rażące naruszenie prawa polega na jego oczywistości, to jest "rzucającej się w oczy" sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni.
O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a. (por. wyrok NSA z 12 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2731/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2016 r., I OSK 2519/14). Wskazać również należy, że w postępowaniu toczącym się w trybie nieważnościowym organ nie rozstrzyga o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, lecz jego działanie ukierunkowane jest wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu o materiał dowodowy, który posłużył do wydania badanego orzeczenia. Charakter postępowania uniemożliwia bowiem gromadzenie nowych dowodów i czynienie nowych ustaleń faktycznych w sprawie. Stąd też organ orzekający w tym trybie dokonuje oceny legalności decyzji na podstawie akt postępowania zwykłego. Nie może prowadzić postępowania w takim zakresie, w jakim ma to miejsce w postępowaniu zwykłym. Organ obowiązany jest natomiast skoncentrować się na materiale zgromadzonym w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją i ustaleniach poczynionych na jego podstawie. W niniejszej sprawie spór powstał na gruncie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94), obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1963 o ustaleniu odszkodowania, zgodnie z którym organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej może odroczyć ustalenie odszkodowania na czas do trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o wywłaszczeniu i wydać odrębne orzeczenie o odszkodowaniu po przeprowadzeniu osobnej rozprawy nad ustaleniem odszkodowania. Ze zgormadzonego w sprawie materiału archiwalnego wynika, że w dniu [...] grudnia 1968 r. zgodnie z zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 1968 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowo - odszkodowawcza, w której nie uczestniczyli spadkobiercy F. R. byłej właścicielki przedmiotowej nieruchomości. Z treści protokołu rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej wynika, że jej przedmiotem były zarówno kwestie wywłaszczeniowe i odszkodowawcze, dotyczące nieruchomości stanowiących własność H. L. i E. L. oraz B. M.. W wydanej po tej rozprawie przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. decyzji z dnia [...] stycznia 1968 r., nr [...], o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości w jej pkt 2 orzeczono, że decyzja o odszkodowaniu będzie wydana w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji. W jej uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] grudnia 1968 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza, na której pomimo zawiadomienia nie byli obecni spadkobiercy po zmarłej F. R.. Decyzja o wywłaszczeniu nie była kwestionowana przez zainteresowane osoby, jak również nie była kwestionowana następcza decyzja z dnia [...] marca 1969 r. ustalająca odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, w uzasadnieniu której wskazano, że wysokość odszkodowania została określona po wysłuchaniu opinii biegłych, po połowie na rzecz A. P. i G. M.. Oszacowania przedmiotowej nieruchomości dokonało dwóch biegłych – mgr inż. J. P. rzeczoznawca Prezydium W.R. N. Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. w dniu [...] września 1968 r. i inż. W. Z. – biegły USW PWRN w G. w dniu [...] września 1968 r. Z analizy obu opinii szacunkowych wynika, że obaj biegli wartość gruntów nieruchomości określili w tej samej kwocie 54 317 zł. Natomiast wartość ogrodzenia przez biegłego J. P. zastała określona na kwotę 102 zł, zaś przez biegłego W. Z. na kwotę 90 zł. Wysokość odszkodowania w decyzji z dnia [...] marca 1969 r. została określona na kwotę 54 407 zł zgodnie z opinią szacunkową biegłego W. Z.. Z akt archiwalnych sprawy nie wynika aby A. P., jak i G. M., na rzecz których została wydana ta decyzja, kwestionowały wysokość ustalonego odszkodowania. Zgodzić się należy z organem, że odszkodowanie za grunt zostało obliczone w sposób prawidłowy i zgodny obowiązującymi wówczas w tym zakresie przepisami. Natomiast różnica w wysokości odszkodowania za ogrodzenia, wynosząca 12 zł, wynikała z tego, że biegli do jego wyceny przyjęli różne wskaźniki zużycia i zniszczenia ogrodzenia.
Mając powyższe na względzie, wbrew zarzutom skargi, podzielić należy stanowisko organu, że brak odrębnej rozprawy odszkodowawczej, o której mowa w art. 22 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowych w warunkach przeprowadzenia rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, braku jakiekolwiek zainteresowania osób uprawnionych do odszkodowania, którego wysokość określono zgodnie z prawem, nie daje podstaw do uznania, że kwestionowana decyzja z dnia [...] marca 1969 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zauważyć należy, iż brak przeprowadzenia odrębnej rozprawy odszkodowawczej, o której mowa w art. 22 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej stanowi naruszenie prawa, jednakże okoliczności przedmiotowej sprawy nie dają podstaw do uznania, że naruszenie to miało charakter rażącym, w sytuacji gdy nie miało to wpływu na wysokość ustalonego odszkodowania. Pokreślić przy tym należy, że skarżący w istocie nie kwestionują wysokości ustalonego odszkodowania, a jedynie brak odrębnej rozprawy odszkodowawczej nie wskazując przy tym, jaki to miało, czy też mogło mieć wpływ na wysokość odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1968 roku, a więc prawie 50 lat temu. Zwrócić należy uwagę na specyfikę rozpoznawanej sprawy oraz specyfikę opinii wydawanych na potrzeby wywłaszczenia pod rządami ustawy wywłaszczeniowej z 1958 roku przejawiającą się w tym, że w omawianym okresie czasu nie istniał wolny rynek nieruchomości, a szacunki opierały się na "sztywnych stawkach" (por. wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1274/11). W rozpoznawanej sprawie zasadnie organ przyjął, że kontrolowanej w trybie nieważnościowym decyzji z dnia [...] marca 1969 r. r. nie można zarzucić naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skoro brak odrębnej oprawy odszkodowawczej nie miał wpływ na prawidłowość przyznanego odszkodowania. Nie można więc stwierdzić, że treść kontrolowanej decyzji nie da się pogodzić z wymogami praworządności i skutkami społeczno – gospodarczymi przez tą decyzję wywołanymi. Mając na względzie powyższe Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło