IV SA/Wa 3364/18

Dnia 8 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2019 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. znak [...] Minister Inwestycji i Rozwoju stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 12 lipca 2017 r., spółka [...] S.A. z siedzibą w [...], wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn.: "Budowa linii 400 kV [...] - nacięcia linii [...] - [...] oraz [...] - [...] ". Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ww. wniosku, Wojewoda [...] wydał w dniu [...] sierpnia 2017 r. decyzję, znak: [...], o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn.: "Budowa linii 400 kV [...] - nacięcia linii [...] - [...] oraz [...] - [...] ". Po rozpatrzeniu odwołań A. P., reprezentowanego przez r.pr. M. S. oraz Z. P., decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił w części zaskarżoną decyzję i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] . Postanowieniem z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 412/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. J. wywiedzioną od decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., a wyrokiem z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 778/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P. na ww. decyzję. W dniu 18 grudnia 2017 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wpłynął wniosek [...] S.A z dnia 12 grudnia 2017 r. o dokonanie wykładni pkt VIII decyzji Wojewody [...], poprzez wskazanie czy ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości wymienionych w tym punkcie dotyczy jedynie inwestora, czy też jedynie [...] S.A. i NPA z siedzibą w [...], czyli podmiotów wymienionych we wniosku o wydanie ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, na stronach 47-48 (poz. 244 tabeli), czy też wszystkich ww. podmiotów łącznie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], działając na podstawie art. 113 § 2 k.p.a., Wojewoda [...] wyjaśnił treść punktu VIII decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2017 r. Na postanowienie Wojewody [...] zażalenie, za pośrednictwem organu I instancji, wniósł A. P., reprezentowany przez r.pr. M. S. (pismo z dnia 16 kwietnia 2018 r. nadane w polskiej placówce pocztowej, operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe w dniu tym samym dniu). Strona zarzuciła niedoręczenie jej zaskarżonego postanowienia, jak również zarzuciła naruszenie art. 113 § 2 k.p.a. Wskazano, iż o postanowieniu skarżący uzyskał wiedzę w dniu 9 kwietnia 2018 r. w ramach korespondencji otrzymanej w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] (sygn. akt [...] ) od adw. M. M.. Skarżący podniósł, iż w dniu 10 kwietnia 2018 r. adw. M. M. przesłał do pełnomocnika skarżącego - r.pr. M. S., skan zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na zażalenie inwestor wniósł o stwierdzenie, na podstawie art. 134 k.p.a., niedopuszczalności wniesienia zażalenia z uwagi na fakt, iż skarżący nie jest stroną postępowania zakończonego wydaniem postanowienia Wojewody [...], ani też nie jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, ewentualnie - na podstawie art. 138 § 3 k.p.a. - inwestor wniósł o umorzenie postępowania zażaleniowego. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, inwestor wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Po rozpoznaniu zażalenia Minister wydał powołane na wstępie zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści pkt VIII decyzji Wojewody [...] wystąpił inwestor i jak wynika z rozdzielnika zaskarżonego postanowienia, zostało ono wyłącznie doręczone pełnomocnikowi inwestora w dniu 27 grudnia 2017 r. W związku z powyższym organ stwierdził, że postanowienie Wojewody [...] weszło do obrotu prawnego w dniu 27 grudnia 2017 r., poprzez skuteczne jego doręczenie pełnomocnikowi inwestora. Natomiast zażalenie z dnia 16 kwietnia 2018 r. (nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, w tym samym dniu), wniósł A. P., reprezentowany przez r.pr. M. S., podnosząc, że zaskarżone postanowienie nie zostało mu doręczone. Wyraźnie i jednoznacznie oświadczył, że składa zażalenie na postanowienie Wojewody [...], o wydaniu którego dowiedział się dopiero w dniu 9 kwietnia 2018 r. w wyniku korespondencji otrzymanej w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] od adw. M. M. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia zażalenia upłynął skarżącemu w dniu 3 stycznia 2018 r. (7 dnia od dnia doręczenia postanowienia Wojewody [...] pełnomocnikowi inwestora). Natomiast zażalenie A. P., reprezentowanego przez r.pr. M. S., zostało nadane w polskiej placówce pocztowej dnia 16 kwietnia 2018 r., a więc zostało złożone przez skarżącego z uchybieniem 7-dniowego terminu do jego wniesienia, wskazanego w art. 141 § 2 k.p.a. Organ stwierdził, że w związku z powyższym, zażalenie wniesione z uchybieniem terminu, nie może zostać rozpatrzone przez organ odwoławczy. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł A. P. reprezentowany przez radcę prawnego M. S.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a. art. 7 k.p.a. poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie okoliczność otrzymania przez stronę postanowienia Wojewody [...], z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] w dniu 10 kwietnia 2018 r. w ramach korespondencji otrzymanej w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] sygn. akt [...] od adwokata M. M. jako okoliczności potwierdzonej oświadczeniem pełnomocnika skarżącego, co doprowadziło do błędnego Organ do błędnego ustalenia stanu faktycznego i uznania, że skarżący nie otrzymał postanowienia Wojewody [...] z dnia 20 grudnia 2017 r.; b. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. z art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie dostępnego materiału dowodowego, w tym brak przeprowadzenia oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w ogóle, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że: - skarżący nie brał udziału w postępowaniu, podczas gdy skarżący miał wiedzę o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, brał w nim czynny udział, otrzymał decyzję rozstrzygającą sprawę, a to Wojewoda [...] zaniechał doręczenia postanowienia skarżącemu; - postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. stało się prawomocne na skutek jego doręczenia jedynie uczestnikowi i wobec braku zaskarżenia przez ten podmiot rzeczonego postanowienia w terminie 7 dni, podczas gdy postanowienie to nie zostało doręczone żadnej innej stronie niż uczestnik, a pozostałe strony mają prawo oczekiwać powiadomienia o zapadłym postanowieniu oraz jego doręczenia, a także jego ewentualnego zaskarżenia; co do istoty szczególności ograniczenie zakresu dowodowego postępowania do wniosku i twierdzeń Inwestora oraz rezygnację z dokonania oceny czy jakakolwiek okoliczność w postępowaniu została udowodniona; c. art. 141 § 2 k.p.a. polegające na uznaniu, że termin na złożenie zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. upłynął skarżącemu w dniu 3 stycznia 2018 r. wobec braku udziału skarżącego w postępowaniu w pierwszej instancji, podczas gdy skarżący brał czynny udział w postępowaniu w pierwszej instancji, otrzymał decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, a po otrzymaniu informacji o wydaniu postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. zaskarżył je w ciągu 7 dni od daty otrzymania treści postanowienia; Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowej stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie, a Sąd działając z urzędu nie dostrzegł takich uchybień postanowienia, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia. Podstawą prawną wydania kontrolowanego aktu stanowił przepis art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazać należy, że po otrzymaniu odwołania, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Dokonując ustaleń w tym zakresie organ powinien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia dokonania takiej oceny. W rozpoznawanej sprawie, przed wydaniem postanowienia, organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające - z zachowaniem reguł wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Na podstawie materiału dowodowego organ prawidłowo przyjął, że postanowienie Wojewody [...] weszło do obrotu prawnego w dniu 27 grudnia 2017 r., poprzez skuteczne jego doręczenie pełnomocnikowi inwestora. Prawidłowo również organ ustalił, że zażalenie z dnia 16 kwietnia 2018 r. (nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, w tym samym dniu), wniósł A. P., reprezentowany przez r.pr. M. S., podnosząc, że zaskarżone postanowienie nie zostało mu doręczone. W treści zażalenia jednoznacznie bowiem oświadczono, że o wydaniu postanowienia skarżący dowiedział się dopiero w dniu 9 kwietnia 2018 r. w wyniku korespondencji otrzymanej w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] od adw. M. M.. Organ zasadnie uznał, że termin do wniesienia zażalenia upłynął skarżącemu w dniu 3 stycznia 2018 r. (7 dnia od dnia doręczenia postanowienia Wojewody [...] pełnomocnikowi inwestora). W myśl art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Termin wniesienia zażalenia liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu, zatem jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Przez doręczenie należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39-40 k.p.a., doręczeniem nie jest późniejsze poinformowanie podmiotu o fakcie wydania postanowienia. W przedmiotowej sprawie skarżący właśnie powołuje się na takie poinformowanie, albowiem z jego oświadczenia wynika, że o treści postanowienia dowiedział się w toku innej sprawy prowadzonej przed sądem powszechnym, w toku której pełnomocnik strony przeciwnej doręczył jego pełnomocnikowi odpis postanowienia Wojewody [...]. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że postanowienie Wojewody [...] zostało w toku prowadzonego postępowania administracyjnego doręczone przez organ tylko inwestorowi. Nie ulega w tej sytuacji wątpliwości, że skarżącemu nie doręczono odpisu postanowienia w trybie przewidzianym przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia: 16 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 3151/12; 18 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 555/13; 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2296/14). W sytuacji, gdy uprawnienie do wniesienia odwołania ma więcej niż jeden podmiot, a podlegająca zaskarżeniu decyzja nie została doręczona im wszystkim, przyjmuje się, że termin do wniesienia odwołania dla podmiotu pominiętego biegnie jak dla stron, którym decyzję doręczono. Stąd też, nieprzekraczalny termin do złożenia odwołania dla osób, które nie brały udziału w postępowaniu, jest taki sam, jak termin do złożenia odwołania dla strony, której jako ostatniej doręczono decyzję. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, bowiem w istocie oznacza to weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). W świetle powyższego, argumenty przedstawione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, są jak najbardziej zasadne i Sąd w całości je podziela. Postanowienie Wojewody [...] zostało skutecznie doręczone wyłącznie inwestorowi, do żadnych innych stron nie zostało wysłane. W tej sytuacji organ prawidłowo przyjął, że doręczenie postanowienia jednej stronie wywołało skutek prawny w zakresie obliczania terminu do złożenia zażalenia (art. 141 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie termin do wniesienia zażalenia upłynął skarżącemu w dniu 3 stycznia 2018 r. (7 dnia od dnia doręczenia inwestorowi). Bez znaczenia pozostaje, że w doręczonym inwestorowi postanowieniu (oryginale) organ w sposób nieuprawniony nie objął rozdzielnikiem skarżącego i nie doręczył jemu odpisu postanowienia. Z datą doręczenia postanowienia choćby jednej ze stron weszło ono do obrotu prawnego, a organ administracji, w myśl art. 110 k.p.a., jest nim związany. Termin doręczenia postanowienia, jak i upływ terminów do wniesienia zażalenia ma charakter obiektywny, nie podlega żadnej modyfikacji organów. Podkreślić należy, że pozostawienie stronom postępowania, które z różnych powodów nie brały w nim udziału, możliwości złożenia odwołania/zażalenia bez jakichkolwiek ograniczeń czasowych, skutkowałoby naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnych i stwarzało ciągłą niepewność dla innych jej adresatów, a szczególnie dla wnioskodawców danego postępowania, w konkretnej sprawie administracyjnej. Podmiotom, które nie z własnej winy nie brały udziału w postępowaniu, ustawodawca w celu ochrony ich interesów umożliwił złożenie wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zażalenie wniesione przez skarżącego prawidłowo więc organ uznał - stosownie do art. 134 w związku z art. 141 § 2 k.p.a. - za złożone z uchybieniem terminu. Wszystkie zarzuty sformułowane w skardze są bezzasadne. Dla prawidłowości oceny dokonanej przez organ nie ma znaczenia fakt, że skarżący był stroną postępowania zakończonego wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji, i że niedoręczenie postanowienia wynikało z nieprawidłowości w procedowaniu przez organ je wydający. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.