IV SA/Wa 355/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. Z. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy oraz zwrot kosztów korespondencji w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji postanawia: 1) przyznać radcy prawnemu A. Z. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. 2) oddalić wniosek o zwrot kosztów korespondencji. Postanowieniem z 25 marca 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej W. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnił skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej radcę prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła w niniejszej sprawie radcę prawnego A. Z. pełnomocnikiem skarżącej. Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę i zasądził na rzecz wyznaczonego pełnomocnika stosowne wynagrodzenie. W dniu 28 czerwca 2013 r. radca prawny A. Z. zawiadomił Sąd o sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku i zwrócił się o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz o zwrot kosztów korespondencji: "3,80 zł x 2 tytułem przesyłki poleconej". Oświadczył także, że koszty nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Do wniosku dołączył poświadczone za zgodność z oryginałem kopie potwierdzeń nadania przesyłek: na adres sądu w dniu 7 lipca 2013 r. oraz na adres skarżącej w dniu 27 czerwca 2013 r. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczególne zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Zgodnie z § 15 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Przepis § 14 ust. 2 pkt 2) lit. b rozporządzenia stanowi, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki określonej w pkt 1), a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zaś stawka minimalna określona w pkt 1 powołanego przepisu w niniejszej sprawie wynosi 240 zł. Natomiast stosownie do treści § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przed radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W niniejszej sprawie, mając na uwadze wyżej powołane przepisy oraz fakt, że pełnomocnik brał udział w postępowaniu w pierwszej instancji uznano, że należy mu przyznać wynagrodzenie za zastępstwo prawne w kwocie 120 zł (tj. 50% stawki minimalnej), podwyższając powyższą kwotę o stawkę podatku od towarów i usług w oparciu o art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146 a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Zatem wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej został uwzględniony. W odniesieniu natomiast do wniosku o zwrot wydatków tytułem kosztów korespondencji w łącznej wysokości 7,60 zł, przypomnieć należy, że zgodnie z przywołanym wyżej art. 250 p.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Użyte w tym przepisie pojęcie niezbędnych wydatków nie zostało bliżej przez ustawodawcę sprecyzowane. Niemniej nie powinno budzić wątpliwości, że niezbędnym wydatkiem jest tylko taki wydatek, którego konieczność poniesienia związana jest z ochroną w toku postępowania sądowego interesu prawnego mocodawcy. Ponadto na potrzeby przeprowadzenia próby zdefiniowania tego terminu przydatnym, aczkolwiek nie do końca adekwatnym, jest odwołanie się do wyrażonego w art. 205 p.p.s.a. katalogu niezbędnych kosztów postępowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji (art. 200 p.p.s.a.), a także w razie umorzenia postępowania (art. 201 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jednakże wydaje się, że z uwagi na rozróżnienie w treści tego przepisu wynagrodzenia i wydatków profesjonalnego pełnomocnika, jako dwóch odrębnych elementów składających się na koszty jego udziału w postępowaniu, celowym jest posłużenie się na potrzeby niniejszej sprawy orzecznictwem, które zapadło na gruncie tego przepisu. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że do niezbędnych kosztów postępowania można zaliczyć jedynie wydatek, który nie jest wynagrodzeniem, ani nie stanowi elementu kosztów sądowych (p. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 1197/05, Lex 317361). Podkreśla się również, że zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, jak wydatki na korespondencję (p. postanowienie WSA w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05, opubl. CBOiS). Skoro bowiem sporządzanie i wnoszenie przez pełnomocnika pism procesowych w imieniu strony dokonywane jest w ramach pełnomocnictwa do prowadzenia danej sprawy, to wynagrodzenie, które jest mu należne za prowadzenie tej sprawy, obejmuje również wynagrodzenie za czynności polegające na sporządzaniu i składaniu pism procesowych (p. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 611/04, Lex nr 154458). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, wskazać należy, że żądanie przez pełnomocnika zwrotu kosztów korespondencji (skierowanej do skarżącego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz – jak można wywnioskować z daty nadania pisma, tj. 7 czerwca 2013 r. skierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem), jest nieuzasadnione. Sporządzenie i wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia jest niezbędne, jeżeli pełnomocnik ma zamiar należycie reprezentować interesy mocodawcy – gdyż bez dokonania tej czynności procesowej nie można następnie wnieść skargi kasacyjnej lub sporządzić opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej dla swej skuteczności wymaga nie tylko sporządzenia opinii w formie pisemnej, ale również doręczenia tej opinii stronie skarżącej. Dlatego też, w ocenie referendarza sądowego, przyznane wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej obejmuje również koszty złożenia do Sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia i koszty doręczenia skarżącemu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych względów na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.