IV SA/Wa 3779/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-01
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Kaja Angerman, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik organu administracji publicznej, który brał udział w wydaniu decyzji uchylonej następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, podlega wyłączeniu od udziału w ponownie prowadzonym postępowaniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.?Ratio decidendi
Pracownik organu administracji publicznej, który brał udział w wydaniu decyzji uchylonej następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie podlega wyłączeniu od udziału w ponownie prowadzonym postępowaniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy pracownik brał udział w wydaniu decyzji, która nie została uchylona, a celem przepisu jest uniknięcie sytuacji, w której ten sam pracownik orzekałby w sprawie i rozpoznawał środek zaskarżenia od decyzji, w wydaniu której brał udział.Stan faktyczny
Skarżący K. A. wniósł o zmianę wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącą powierzchni lokalu nr [...]. Organy administracji dwukrotnie umorzyły postępowanie, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie ma praw do lokalu, którego dotyczył wniosek. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym m.in. dotyczące wyłączenia pracownika organu oraz jego interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].10.2015 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...],07.2015 r. nr [...], orzekającą o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek K. A. z dnia [...].10.2009 r., sprecyzowany w piśmie pełnomocnika Wnioskodawcy z dnia [...].02.2011 r., w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na usunięciu dokonanego czynnością materialno-techniczną wpisu w kartotece lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...], wykazującego powierzchnię 148.06 m2, w miejsce dotychczasowej powierzchni 93.78 m2.
K. A., właściciel lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] (Dzielnica [...]), a jednocześnie współwłaściciel w udziale [...] części nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]w obrębu [...] I części wspólnej budynku, wystąpił z wnioskiem o unieważnienie decyzji polegającej na dokonaniu wpisu w kartotece lokali, iż lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] posiada powierzchnię 148,06 m2 i stanowi w całości własność małż. A. S. i J. S..
Uprzednio [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...].08.2014 r. uchylił decyzję Prezydenta W. nr [...] i orzekł o odmowie dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu wcześniejszych zapisów dotyczących powierzchni lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że przywracanie poprzednich wpisów w ewidencji gruntów i budynków byłoby działaniem niezrozumiałym I nieuzasadnionym, gdyż wykazana w kartotece lokalu powierzchnia lokalu nr [...] zgodna jest ze stanem faktycznym i aktualnymi wpisami w księdze wieczystej.
Obecnie, po raz kolejny Organy rozstrzygały w niniejszej sprawie, na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.12.2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2052/14, w którym Sąd ten stwierdził nieważność uprzednio wydanych w sprawie - zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w W. Nr [...] z dnia [...].08.2014 r. oraz decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...].06.2014 r. Sąd ten stwierdził, że K. A. niezasadnie został uznany za podmiot uprawniony do złożenia wniosku o zmianę danych ewidencyjnych w odniesieniu do lokalu nr [...], gdyż nie ma do tego lokalu żadnych praw.
Organy obu instancji stwierdziły za wskazanym wyrokiem WSA, że K. A. niezasadnie został uznany za podmiot uprawniony do złożenia wniosku o zmianę danych ewidencyjnych w odniesieniu do lokalu nr [...], gdyż nie ma do tego lokalu żadnych praw.
Wskazały, że stan prawny nieruchomości gruntowej i znajdującego się na niej budynku przy ul. [...] określony został w akcie notarialnym z dnia [...].06.1990 r. oraz decyzji w Prezydenta m. W. z dnia [...].01.2003 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej. Odrębna własność lokali ustanowiona została aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...].06.1990 r. Według tych dokumentów każdemu współwłaścicielowi tej nieruchomości przysługuje odrębna własność jednego z pięciu lokali mieszkalnych oraz udział w wysokości 1/5 części we własności nieruchomości gruntowej i częściach wspólnych budynku.
Zgodnie z aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...].06.1990 r. - umowy ustanowienia odrębnej własności lokali, małżeństwo J. S. i S.S. nabyli na odrębną własność lokal mieszkalny nr [...] (znajdujący się na poddaszu) o powierzchni użytkowej 93,78 m2 wraz z przynależną do niego piwnicą. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (k. 90) wynika, że już wcześniej, w maju 1990 r. J. S. przystąpił do czynności mających na celu dobudowanie piętra budynku mieszkalnego oraz garażu. W trakcie procesu inwestycyjnego właściciele lokalu nr [...] uzyskali pozwolenia na budowę oraz potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego. Wydane decyzje wysłane były do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Załączone do akt: pisemna wstępna umowa kupna-sprzedaży lokalu nr [...] z dnia [...].05.1990 r. (k. 156), ustalenia z porozumienia z dnia [...].06.1990 r. (k. 112), oświadczenie B. K. z dnia [...].03.2010 r. z notarialnym poświadczeniem własnoręczności podpisu (k. 80) wskazują, że prace związane z rozbudowa III piętra budynku wykonywane były za zgodą i na warunkach pozostałych współwłaścicieli. W umowie odrębnej własności lokali taras nie został wymieniony jako część wspólna budynku. Tym samym na lii piętrze budynku, w lokalu nr [...] nie występują żadne części wspólne, co stwierdził Sąd Rejonowy w prawomocnym postanowieniu w sprawie o sygn. akt[...] z dnia [...].02.2012 r. (karty 303-307)
Mając zatem na uwadze, że sporny lokal stanowi odrębną własność i zgodnie z przepisami rozporządzenia należy do odrębnej jednostki rejestrowej lokali (§ 15 rozporządzenia), a jego współwłaścicielami są S. S. i Pan J. S., a nie Pan K. A., który nie ma żadnych praw do tego lokalu, niezasadnym było prowadzenie postępowania na jego wniosek, bowiem nie może być on uznany za stronę tego postępowania.
We wniesionej skardze, pełnomocnik K. A. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie;
1/ prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:
art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z udziałem pracownika podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § I pkt 3 k.p.a.;
art 6 k.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 kp.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieobowiązującą już treść art 24 § 1 pkt 5 k.p.a., co skutkowało wadliwym niewyłączeniem pracownika w niniejszej sprawie;
art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 i art.77 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie i ustalenie, że nie mam interesu prawnego w niniejszym postępowaniu;
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I. instancji;
2/ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez wadliwe przyjęcie braku istnienia interesu prawnego Skarżącego w niniejszym postępowaniu, co skutkuje bezzasadnym nieuznaniem go za stronę niniejszego postępowania i umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a, podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że jestem współwłaścicielem nieruchomości wspólnych położonych przy ulicy Obrońców 26 w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki inspektor Nadzoru
Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i w całości poparł argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, w myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna I wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została wydana zarówno z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mleć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pełnomocnik Skarżącego nietrafnie zinterpretował znowelizowany przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wywodząc, iż w oparciu o niego, wyłączeniu od rozpoznania sprawy podlegał pracownik organu l. instancji – M. R. p.o. Naczelnika Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...], działająca z upoważnienia Prezydenta m. W., w sytuacji, gdy uprzednio wydała decyzję I. instancji, której nieważność stwierdził WSA w przytoczonym, wiążącym Organy i Sąd obecnie rozpatrujący tę sprawę wyroku z dnia 29.12.2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2052/14.
Wskazana podstawa do wyłączenia, wbrew zarzutom skargi, nie zachodziła.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 7.05.2014 r., sygn. akt II OSK 2886/12 (http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Artykuł 24 § 1 pkt 5 K.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji". Sąd w uzasadnieniu wskazanego wyroku stwierdził, że okoliczność, iż wydana pierwotnie decyzja została uchylona w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a sprawa była przedmiotem ponownego rozpatrywania przez ten organ, nie skutkuje tym, że ponownie rozpoznając tę sprawę, pracownik tego organu byłby z mocy prawa wyłączony od udziału w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku wyraził pogląd, że treść art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie pozwala na aprobatę wykładni tak rozumianej przesłanki wyłączenia pracownika, jaka została zaprezentowana w skardze kasacyjnej (podobnej do odrzuconej przez NSA interpretacji art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dokonał pełnomocnik K. A. w skardze, upatrując w niej przesłanki do wznowienia tego postępowania). Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku stwierdził także, iż dodatkowym argumentem jest sięgnięcie do wykładni historycznej cyt. przepisu. Następnie stwierdził, iż "trafnie zwrócono uwagę, że brzmienie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ustalono nowelizacją kodeksu z 3 grudnia 2010 r. na mocy ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Przed tą zmianą cyt. przepis stanowił, że pracownik organu administracji publicznej podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której "brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji". Dokonana zmiana cyt. przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. koresponduje z innymi korektami legislacyjnymi kodeksu, albowiem chociażby w ten sposób usunięto wątpliwości dotyczące nakazu wyłączenia pracownika organu rozpoznającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Celem zatem analizowanego przepisu jest uniknięcie sytuacji, w której ten sam pracownik orzekałby w sprawie 1 rozpoznawał środek zaskarżenia od decyzji, w wydaniu której brał udział. Taka sytuacja nie zachodziła w przedmiotowej sprawie".
Stan faktyczny, opisany we wskazanym wyroku NSA, nakazujący wyłączenie pracownika z uwagi na ziszczenie się przesłanki z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. - nie miał miejsca także w rozpoznawanej sprawie. Z tego względu ten zarzut skargi nie mógł jako chybiony być wzięty pod uwagę.
Podkreślenia przy tym wymaga, że stwierdzenie nieważności uprzednich decyzji obu instancji przez WSA i wyrażona przez ten Sąd jednoznaczna ocena prawna, determinowały treść rozstrzygnięcia I. instancji z dnia [...].07.2015 r.
Nie bez znaczenia - w tym kontekście - pozostaje także okoliczność, że to właśnie uprzednia decyzja L instancji, podpisana przez M. R. działającą z upoważnienia Prezydenta m. W., była dla Skarżącego korzystna, a obecne rozstrzygnięcie w całości zdeterminowane zostało oceną prawną, wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 29.12.2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2052/14. Instytucja wyłączenia ma niewątpliwie na celu zapewnienie bezstronności podmiotu rozstrzygającego sprawę. Należy zaś na marginesie zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie wydanie prawidłowej decyzji I. instancji przez któregokolwiek pracownika, działającego z upoważnienia Prezydenta m. W., musiałoby w istocie prowadzić do wydania identycznej treści rozstrzygnięcia, jak zawarte w decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...].07.2015 r. nr [...].
W ocenie Sądu, pozostałe zarzuty skargi również nie mogły odnieść zamierzonego skutku, ponieważ kwestię braku przymiotu strony rozstrzygnął uprzednio WSA we wskazanym wyroku i stwierdził jednoznacznie, że K. A. niezasadnie został uznany za podmiot uprawniony do złożenia wniosku o zmianę danych ewidencyjnych w odniesieniu do lokalu nr [...], gdyż nie ma do tego lokalu żadnych praw. Sąd ten podkreślił, że w lokalu nr [...] nie występują żadne części wspólne, o czym przesądził Sąd Rejonowy w prawomocnym postanowieniu w sprawie [...] z dnia [...] lutego 2012 r.
W tym stanie rzeczy, nie można się zgodzić ze Skarżącym, iż doszło do naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 i art.77 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie i ustalenie, że nie ma on interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, a przez to też do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I. instancji. Wobec wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku WSA z dnia 29.12.2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2052/14, nie można też zgodzić się, iż doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez wadliwe przyjęcie braku istnienia interesu prawnego po stronie Skarżącego.
We wskazanym i wiążącym wyroku WSA jednoznacznie przesądził, że z aktu notarialnego (Repertorium A. IV – [...]) nie wynika, by Skarżący był wykazany jako współwłaściciel części nieruchomości stanowiącej przedmiot wniosku S. S. I J. S. z dnia [...] lipca 2008 roku. Przyjął, że wpisy w kartotece lokalu w żadnym zakresie nie ingerują w prawo własności ustalone w akcie notarialnym i wpisane w księdze wieczystej gruntowej i lokalowej. Należne udziały po 1/5 części w nieruchomości gruntowej i częściach wspólnych budynku ustalone zostały przed wejściem w życie ustawy o własności lokali i nie są związane z powierzchnią użytkową lokali w budynku.
Sąd ten wyjaśnił bowiem, że stan prawny nieruchomości gruntowej i znajdującego się na niej budynku przy ul. [...] określony został w akcie notarialnym Rep. nr [...] z dnia [...].06.1990 r. oraz w decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...].01.2003 r. o przekształceniu prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości gruntowej. Odrębna własność lokali ustanowiona została aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...].06.1990 r. Według tych dokumentów każdemu współwłaścicielowi ww. nieruchomości przysługuje odrębna własność jednego z pięciu lokali mieszkalnych oraz udział w wysokości 1/5 części w nieruchomości gruntowej oraz częściach wspólnych budynku. Zgodnie z aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...].06.1990 r. umowy ustanowienia odrębnej własności lokali małż. J. S. i S.S. nabyli na odrębną własność lokal mieszkalny nr [...] na poddaszu o powierzchni użytkowej 93,78 m2 wraz z przynależną piwnicą. Z akt sprawy (str.90) wynika, że już wcześniej, w maju 1990 r., J. S. przystąpił do czynności mających na celu dobudowanie piętra budynku mieszkalnego oraz garażu. W trakcie procesu inwestycyjnego właściciele lokalu nr [...] uzyskali stosowne - pozwolenia na budowę oraz potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego. Wydane decyzje wysłane były do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Załączone do akt: pisemna wstępna umowa kupna-sprzedaży lokalu nr [...] z dnia [...] maja 1990 r. (str.156), ustalenia z porozumienia z dnia [...] czerwca 1990 r. (str.112), oświadczenie B. K. z dnia [...].03.2010r. z notarialnym poświadczeniem własnoręczności podpisu (str. 80), wskazują, że prace związane z rozbudową III piętra budynku wykonywane były za zgodą i na warunkach pozostałych współwłaścicieli. W umowie odrębnej własności
lokali taras nie jest wymieniony jako część wspólna budynku. Tym samym na III piętrze budynku - w lokalu nr [...] nie występują żadne części wspólne, co stwierdził Sąd Rejonowy w prawomocnym postanowieniu w sprawie [...] z dnia [...] lutego 2012 r.
Reasumując, WSA stwierdził wówczas, że mając na uwadze, iż sporny lokal, stanowi odrębną własność i zgodnie z przepisami rozporządzenia należy do odrębnej jednostki rejestrowej lokali (§ 15), a jego współwłaścicielami są S. S. i J. S. a nie Skarżący, który nie posiada do lokalu żadnych praw, orzekające w sprawie Organy niezasadnie przeprowadziły niniejsze postępowania na wniosek Skarżącego, bowiem nie może on być uznany za stronę tego postępowania.
Należy też odnotować, że wyrok ten uprawomocnił się, przy czym K. A. nie zaskarżył wskazanego wyroku do NSA.
Nadto, Sąd z urzędu nie stwierdził takich uchybień rozstrzygnięć decyzji obu instancji, których wzięcie pod uwagę, prowadziłoby do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, decyzje organów obu instancji zostały także prawidłowo uzasadnione, a mianowicie w sposób spełniający wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a.
Skoro zatem żądanie nie pochodziło od strony, trafna była decyzja organu I. instancji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., podobnie też odpowiadała prawu zaskarżona decyzja, utrzymująca ją w mocy.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 151 w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło