IV SA/Wa 2052/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-29
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Alina Balicka, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba nieposiadająca praw do lokalu mieszkalnego może być stroną postępowania administracyjnego w sprawie zmiany danych ewidencyjnych dotyczących tego lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która nie posiada żadnych praw do lokalu mieszkalnego, nie może być stroną postępowania administracyjnego w sprawie zmiany danych ewidencyjnych dotyczących tego lokalu. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter informacyjny i odzwierciedla istniejący stan prawny, nie kształtuje go ani nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości. W związku z tym, prowadzenie postępowania na wniosek osoby niebędącej stroną stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący K. A. wniósł o przywrócenie wcześniejszych zapisów dotyczących powierzchni lokalu nr [...] w ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji orzekł o aktualizacji danych, a organ II instancji uchylił tę decyzję i odmówił dokonania zmiany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania, ponieważ nie posiadał praw do spornego lokalu. Zmiany w ewidencji zostały dokonane na podstawie dokumentacji technicznej dotyczącej przebudowy poddasza, która miała być wykonana za zgodą pozostałych współwłaścicieli.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego K. A. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego K. A. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W rozpoznawanej sprawie Pan K. A., właściciel lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...], a jednocześnie współwłaściciel w udziale 1/5 części nieruchomości gruntowej i części wspólnej budynku, wystąpił z wnioskiem o unieważnienie decyzji polegającej na dokonaniu wpisu w kartotece lokali, iż lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] posiada powierzchnię [...] m2 i stanowi w całości własność małż. A. S. i J. S. W piśmie z dnia 25 lutego 2011 r. pełnomocnik wnioskodawcy radca prawny Z. J. precyzując żądanie poinformował, że wnioskodawca wnosi o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków polegających na przywróceniu wcześniejszych zapisów dotyczących powierzchni lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...].
Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...].06.2014 r. orzekł o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie zmiany danych ewidencyjnych dla lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] polegającej na wykreśleniu danych I Wydział Geodezji ujawnionych zmianą nr [...] i wpisanie danych lokalu zgodnie z aktem notarialnym - Rep. [...] z dnia [...].06.1990 r. i odpisem z księgi wieczystej KW [...] dz. kw. [...] oraz wpisanie uwagi o danych lokalu po przebudowie poddasza.
W uzasadnieniu organ podał, że wpisy w kartotece lokalu nr [...] dokonane zostały na zgłoszenie S. S, do którego załączono zaświadczenie z dnia [...].07.2008 r. wydane przez Delegaturę Biura Architektury i Planowania Przestrzennego w [...] o samodzielności lokalu nr [...] powstałego w wyniku przebudowy poddasza na cele mieszkalne, arkusz danych ewidencyjnych sporządzony przez uprawnionego architekta oraz rzut mieszkania i piwnicy. Na podstawie wydanego właścicielom wypisu z kartoteki lokali Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych na ich wniosek dokonał w dziale I księgi wieczystej KW [...]zmiany wpisu oznaczenia w zakresie ilości izb i powierzchni lokalu. ( Według powołanego w uzasadnieniu decyzji zawiadomienia sądu z dnia [...].10.2008 r. zmiana dotyczyła tylko powierzchni lokalu.)
W związku z zakwestionowaniem przez K. A. prawa własności J. S. i S. S. do [...] m2 lokalu, czyli do powierzchni ponad tę, którą zakupili aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...].06.1990 r., organ ewidencyjny po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, że przed wprowadzeniem do ewidencji zmiany nr [...] powinien wezwać zgłaszającą zmianę do uzupełnienia wniosku o brakujący odpis z księgi wieczystej lokalu, natomiast w świetle obowiązujących przepisów oraz załączonych do zgłoszenia dokumentów nie było podstaw do wprowadzenia dla lokalu nr [...] zmian w zakresie ilości izb, powierzchni lokalu i powierzchni pomieszczeń aktualnie do niego przynależnych. Organ uznał, że wprowadzając zmianę zarejestrował stan faktyczny z pominięciem stanu prawnego ustalonego wcześniej w księdze wieczystej. W tej sytuacji stwierdził, że bezpodstawnie wprowadzone do ewidencji dane dla lokalu nr [...] wymagają sprostowania w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej.
Od decyzji tej odwołali się adwokat A. H. występujący jako pełnomocnik Pana J. S. oraz Pani S. S., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Pełnomocnik strony zarzucił naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 20 ust. 1 pkt 3 i art. 22 ust. l ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżący podniósł m.in., że skoro Sąd wieczystoksięgowy uznał dopuszczalność zmiany w księdze wieczystej lokalu nr [...] to organ nie jest właściwy do ingerowania w kwestie cywilnoprawne. Właściciele lokalu posiadali zgody pozostałych współwłaścicieli budynku na przebudowę III pietra, prace wykonali zgodnie z przepisami prawa, na podstawie uzyskanych decyzji o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący zauważył, że rozstrzygnięcie wykracza poza żądanie wnioskodawcy wyrażone we wniosku z dnia 8.10.2009 r. do czego organ nie miał prawa, zakwestionował także interes prawny wnioskodawcy w niniejszej sprawie, który jego zdaniem nie został wykazany, wziąwszy pod uwagę, że na III piętrze budynku - w lokalu nr [...] nie występują żadne części wspólne, co stwierdził Sąd Rejonowy w prawomocnym postanowieniu w sprawie [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Pani S. S. poparła zarzuty i wnioski zawarte w odwołaniu adwokata A. H.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. działając na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późno zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu wcześniejszych zapisów dotyczących powierzchni lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że zasady aktualizacji ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.
Stosownie do § 46 ust.1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.
W myśl § 46 ust. 2 rozporządzenia z urzędu wprowadzane są zmiany wynikające m.in. z ostatecznych decyzji, prawomocnych orzeczeń i aktów notarialnych, które stosownie do przepisu art. 23 ustawy, powinny być przesyłane przez właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji i orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. W § 12 ust. 1 rozporządzenia podano katalog dokumentów stanowiących podstawę do ujawnienia w ewidencji praw właścicieli do gruntów budynków i lokali oraz użytkowników gruntów i budynków państwowych i samorządowych.
Stan prawny nieruchomości gruntowej i znajdującego się na niej budynku przy ul. [...] określony został w akcie notarialnym nr [...] z dnia [...].06.1990 r. oraz decyzji Prezydenta W. z dnia [...].01.2003 r. o przekształceniu prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości gruntowej. Odrębna własność lokali ustanowiona została aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...].06.1990 r. Według tych dokumentów każdemu współwłaścicielowi ww. nieruchomości przysługuje odrębna własność jednego z pięciu lokali mieszkalnych oraz udział w wysokości 1/5 części w nieruchomości gruntowej oraz częściach wspólnych budynku. Zgodnie z aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...].06.1990 r. umowy ustanowienia odrębnej własności lokali małż. J. S. i S. S. nabyli na odrębną własność lokal mieszkalny nr [...] na poddaszu o powierzchni użytkowej [...] m2 wraz z przynależną piwnicą. Z akt sprawy (str.90) wynika, że już wcześniej, w maju 1990 r., J. S. przystąpił do czynności mających na celu dobudowanie piętra budynku mieszkalnego oraz garażu. W trakcie procesu inwestycyjnego właściciele lokalu nr [...] uzyskali stosowne - pozwolenia na budowę oraz potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego. Wydane decyzje wysłane były do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Załączone do akt: pisemna wstępna umowa kupna-sprzedaży lokalu nr [...] z dnia [...] maja 1990 r. (str.156), ustalenia z porozumienia z dnia [...] czerwca 1990 r. ( str.112), oświadczenie p. B. K. z dnia [...].03.2010r. z notarialnym poświadczeniem własnoręczności podpisu (str. 80), wskazują, że prace związane z rozbudową III piętra budynku wykonywane były za zgodą i na warunkach pozostałych współwłaścicieli. W umowie odrębnej własności lokali taras nie jest wymieniony jako część wspólna budynku.
W tych okolicznościach ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków na wniosek właścicielki i na podstawie załączonej dokumentacji aktualnych danych przebudowanego lokalu było uzasadnione w świetle przepisu § 71 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Stosownym jest zauważyć, że wpisy w kartotece lokalu w żadnym zakresie nie ingerują w prawo własności ustalone w akcie notarialnym i wpisane w księdze wieczystej gruntowej i lokalowej. Należne udziały po 1/5 części w nieruchomości gruntowej i częściach wspólnych budynku ustalone zostały przed wejściem w życie ustawy o własności lokali i nie są związane z powierzchnią użytkową lokali w budynku.
Nie jest więc prawdą, że zmiana nr [...] wprowadzona została z pominięciem stanu prawnego nieruchomości ustalonego wcześniej w księdze wieczystej, jak obecnie ocenił to organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt, że wniosek właścicieli o zmianę wpisu powierzchni lokalu w prowadzonej księdze wieczystej Nr [...] został przez Sąd uwzględniony. Przywracanie poprzednich wpisów w ewidencji gruntów i budynków byłoby więc działaniem niezrozumiałym i nieuzasadnionym.
Wykazana w kartotece lokalu powierzchnia lokalu nr [...] zgodna jest ze stanem faktycznym aktualnymi wpisami w księdze wieczystej. Jeżeli zdaniem Pana K. A. istnieje sytuacja sporna to właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest sąd cywilny.
Trafny jest zarzut adwokata A. H., że organ samodzielnie rozszerzył zakres sprawy w stosunku do żądania wnioskodawcy, jednak w związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał, że uchybienie to nie ma istotnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym.
Podnoszona w odwołaniu kwestia interesu prawnego wnioskodawcy w żądaniu zmiany danych ewidencyjnych lokalu nr [...], gdy nie ma on tytułu prawnego do tego lokalu, zdaniem organu odwoławczego nie może być na wstępie negowana, biorąc pod uwagę, że wniosek wynika z przekonania, iż dokonana zmiana narusza prawo własności wnioskodawcy.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan K. A. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. § 71 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, albowiem dane ewidencyjne wskazane w § 70 ust. 1 w/w rozporządzenia w szczególności powierzchnia lokalu zostały określone w notarialnej umowie przeniesienia własności z dnia [...] czerwca 1990r., co stanowiło przeszkodę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie przedłożonej przez uczestniczkę postępowania S. S. dokumentacji technicznej opracowanej przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.
2. § 12 w/w rozporządzenia, poprzez odmowę jego zastosowania tj. uznanie, że wprowadzone na wniosek S. S. zmiany w ewidencji gruntów i budynków są zgodne z istniejącym stanem prawnym.
3. art. 7, 77 § 1 i 107§3 k.p.a, poprzez wybiórcze a nie wszechstronne rozpoznanie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie stanu prawnego lokalu nr [...] wynikającego ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, tj. umowy przeniesienia własności lokalu z dnia [...] czerwca 1990r. oraz prowadzonej dla tego lokalu księgi wieczystej, co doprowadziło do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków stanu faktycznego sprzecznego ze stanem prawnym oraz skutkowało sporządzeniem wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła argumentację mającą uzasadniać podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2014r. w pierwszej kolejności należy wskazać, iż z treści wydanych w sprawie decyzji postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było na wniosek Pana K. A. z dnia [...] października 2009r. uściślonego wnioskiem z dnia 25 lutego 2011r. i dotyczyło dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na przywróceniu wcześniejszych zapisów dotyczących powierzchni lokalu nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w W. wpisanych w ewidencji na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1990r. stanowiącego umowę ustanowienia odrębnej własności pięciu lokali występujących w w/w budynku i odpisu z Kw. Nr [...] przywrócenia prawidłowych, i wykreślenia zmian ujawnionych w ewidencji decyzją Nr [...]
Wskazać należy, że zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra M Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U Nr 38, poz. 4545 ze zm.) (zwanego w dalszej części rozporządzeniem) "dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11". Z kolei w myśl § 47 ust. 3 r.e.g. "w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ".
Jakkolwiek powyższe przepisy sformułowane są w sposób nieprecyzyjny, w praktyce i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, w jakich formach prawnych dokonuje się zmian w ewidencji gruntów i budynków. Problematyka ta była obszernie wyjaśniana w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego 20 lipca 2004 r. o sygn. akt OSK 630/04 oraz z dnia 9 września 2010 r. o sygn. akt I OSK 1439/09 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał (I OSK 1439/04), że "wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Po pierwsze w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ zawiadamia (§ 49 ust. 1 i 2); po drugie w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3) i wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Jak to przewiduje § 48 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia dziennik zgłoszeń zawiera datę wprowadzenia zmiany w bazie danych lub datę podjęcia decyzji o odmowie wprowadzenia zmian. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że organy administracji zobowiązany jest w przypadku aktualizacji danych orzekać w drodze decyzji administracyjnej, jako w ustawowo domniemanej formie załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej". Identyczne stanowisko zawarto również wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r. o sygn. akt I OSK 1010/05 oraz z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 343/10 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie było traktowane przez organy jako postępowanie zainicjowane wnioskiem, to obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności ustalenie czy osoba składająca żądanie ma do tego legitymację.
Art. 22 ust. 2 ustawy nakłada obowiązek zgłaszania zmian w danych objętych ewidencją gruntów i budynków na osoby wymienione w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ustawy, a więc na właścicieli gruntów i budynków oraz władających nieruchomościami. Z kolei § 46 ust. 1 rozporządzenia uprawnia do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie zmiany danych ewidencyjnych "osoby, organy i jednostki organizacyjne, o których mowa w § 10 i 11". Do grupy tej należą właściciele nieruchomości (§ 10 ust. 1 pkt 2 ) w pewnych przypadkach władający nieruchomościami (§ 10 ust. 2) oraz użytkownicy wieczyści gruntów, jednostki organizacyjne sprawujące zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowe osoby prawne (którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych), organy administracji publicznej (które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości), użytkownicy gruntów państwowych i samorządowych oraz osoby i jednostki organizacyjne, które władają gruntami na podstawie umów dzierżawy (zgłoszonych do ewidencji stosownie do art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników) (§ 11 ust. 1 rozporządzenia). Z przytoczonych regulacji prawnych należy wyprowadzić tezę, iż przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian (aktualizacji) do operatu ewidencji gruntów i budynków ma podmiot, którego prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w rejestrze ewidencyjnym. Stanowisko to jest zgodne z podglądem prezentowanym dotychczas w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 666/07, publ. Lex nr 505243; wyrok WSA w Warszawie z 3 czerwca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 420/05, publ. Lex nr 179224). W wyroku z 3 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż przymiot strony w postępowaniu w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów, jak też w postępowaniu toczącym się w trybie nadzwyczajnym przysługuje jedynie podmiotem, których prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w ewidencji. W kontrolowanej sprawie administracyjnej organy w ocenie Sądu niezasadnie uznały Pana K. A. za podmiot uprawniony do złożenia wniosku o zmianę danych ewidencyjnych w trybie § 46 ust. 1 w zw. z § 47 § 3 rozporządzenia w odniesieniu do lokalu nr [...] do którego co nie ulega wątpliwości nie ma żadnych praw.
Z akt sprawy wynika bowiem, że stan prawny nieruchomości gruntowej i znajdującego się na niej budynku przy ul. [...] określony został w akcie notarialnym nr [...] z dnia [...].06.1990 r. oraz decyzji Prezydenta W. z dnia [...].01.2003 r. o przekształceniu prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości gruntowej. Odrębna własność lokali ustanowiona została aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...].06.1990 r. Według tych dokumentów każdemu współwłaścicielowi ww. nieruchomości przysługuje odrębna własność jednego z pięciu lokali mieszkalnych oraz udział w wysokości 1/5 części w nieruchomości gruntowej oraz częściach wspólnych budynku. Zgodnie z aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...].06.1990 r. umowy ustanowienia odrębnej własności lokali małż. J. S. i S. S. nabyli na odrębną własność lokal mieszkalny nr [...] na poddaszu o powierzchni użytkowej [...] m2 wraz z przynależną piwnicą. Z akt sprawy (str.90) wynika, że już wcześniej, w maju 1990 r., J. S. przystąpił do czynności mających na celu dobudowanie piętra budynku mieszkalnego oraz garażu. W trakcie procesu inwestycyjnego właściciele lokalu nr [...] uzyskali stosowne - pozwolenia na budowę oraz potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego. Wydane decyzje wysłane były do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Załączone do akt: pisemna wstępna umowa kupna-sprzedaży lokalu nr [...] z dnia [...] maja 1990 r. (str.156), ustalenia z porozumienia z dnia [...] czerwca 1990 r. ( str.112), oświadczenie p. B. K. z dnia [...].03.2010r. z notarialnym poświadczeniem własnoręczności podpisu (str. 80), wskazują, że prace związane z rozbudową III piętra budynku wykonywane były za zgodą i na warunkach pozostałych współwłaścicieli. W umowie odrębnej własności lokali taras nie jest wymieniony jako część wspólna budynku. Tym samym na III piętrze budynku - w lokalu nr [...] nie występują żadne części wspólne, co stwierdził Sąd Rejonowy w prawomocnym postanowieniu w sprawie [...] z dnia [...] lutego 2012 r.
Mając więc na uwadze, ze sporny lokal, stanowi odrębną własność i zgodnie z przepisami rozporządzenia należy do odrębnej jednostki rejestrowej lokali (§ 15), a jego współwłaścielami są Państwo S. S. i Pan J. S. a nie skarżący, który jak już wskazano nie posiadana do lokalu żadnych praw, orzekające w sprawie organy niezasadnie przeprowadziły niniejsze postępowania na wniosek skarżącego, bowiem nie może on być uznany za stronę tego postępowania.
Pojęcie strony definiuje zaś art. 28 k.p.a., stanowiący, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Tu należy przypomnieć, iż w doktrynie ukształtowały się dwa podejścia do powyższej kwestii; subiektywne oraz obiektywne. Podejście subiektywne odwołuje się do samego przekonania strony, iż dana sprawa administracyjna dotyczy jej interesu prawnego i decydujące znaczenie ma jej wola uczestniczenia w danym postępowaniu.
Praktyka orzecznicza organów administracji, a także orzecznictwo sądowoadministracyjne opowiedziały się za obiektywną wersją pojęcia strony, a co za tym idzie jej legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym. Według tego stanowiska stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest osoba fizyczna lub prawna albo też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie obowiązującego prawa może uzyskać konkretne korzyści, albo też może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej. Pojecie "interes prawny" zatem oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny a nie ewentualny. O tym bowiem, czy jest się stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola danej osoby, ani podnoszone przez nią hipotetyczne naruszenia interesu faktycznego.
Stanowisko to podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie.
Należy zaznaczyć, iż ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji będącej odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Zawiera ona dane wynikające z tytułu własności lecz nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości. Potwierdza ona jedynie stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełni wyłącznie funkcje informacyjne - techniczne. Nie rozstrzyga natomiast sporów o prawa do nieruchomości ani nie nadaje tych praw. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 1993 r. w sprawie II S.A. 1155/92 (ONSA nr 2 z 1994 r. poz. 61), z dnia 20 sierpnia 1998 r. w sprawie II S.A. 766/98 (Lex nr 41298), z dnia 27 października 1998 r. w sprawie II S.A. 1094/98 (Lex nr 41305), z dnia 20 listopada 1998 r. w sprawie II S.A. 914/98 (Lex nr 41816) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 25 października 2007 r. w spr. II SA/Bk 557/07 (Lex nr 440495) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 czerwca 2007 r. w spr. IV SA/Wa 698/07 (Lex nr 351329).
Skoro skarżący, jak wynika z akt sprawy (umowy z dnia [...] czerwca 1990r. , orzeczenia Sądu powszechnego w sprawie [...] z dnia [...] lutego 2012 r. ) skarżący nie posiada żadnych praw do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] nr [...], nie mógł on zatem skutecznie żądać dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do tegoż lokalu. Tym samym merytoryczne rozpoznanie przez orzekające w sprawie organy sprawy wszczętej na wniosek skarżącego, który nie mógł być uznany za stronę tegoż postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a, jak i w świetle przytoczonych powyżej przepisów rozporządzenia w ocenie Sądu stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 134 § 2 i 135 p.p.s.a orzekł jak w pkt. 1 wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto o art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło