IV SA/Wa 38/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-13

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Anna Szymańska, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP oraz państw obszaru Schengen, wydana na podstawie nielegalnego pobytu, narusza prawo do życia prywatnego i rodzinnego chronione przez art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, jeśli cudzoziemiec przebywał w Polsce przez kilkanaście lat, ale nie posiadał legalnego tytułu pobytu i nie wykazał istnienia szczególnych więzi uzasadniających ochronę?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie wjazdu jest zgodna z prawem. Długotrwały pobyt w kraju, nawet prowadzący do pewnych więzi społecznych i emocjonalnych, nie stanowi samodzielnej podstawy do ochrony przed wydaleniem, jeśli cudzoziemiec nie posiadał legalnego tytułu pobytu. Ochrona życia prywatnego i rodzinnego nie daje bezwarunkowego prawa do przebywania w wybranym kraju, a państwa mają prawo określać warunki legalnego pobytu. W analizowanej sprawie nie wykazano istnienia szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ochrony humanitarnej lub tolerowanej, a zastosowane środki (zakaz wjazdu na określony czas) nie były nieproporcjonalne do naruszenia przepisów prawa imigracyjnego.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu A. A. do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP oraz państw obszaru Schengen. Cudzoziemiec przebywał w Polsce od kilkunastu lat, wykonując prace dorywcze, bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach i art. 8 Konwencji Rzymskiej, a także przepisów postępowania administracyjnego, wskazując na niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych i brak oceny wpływu wydalenia na życie prywatne skarżącego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z [...] września 2014 r. o zobowiązaniu p. A. A.– obywatela [...] do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen (odpowiednio przez okres 1 lub 3 lat – w powiązaniu z dobrowolnym wykonaniem decyzji). Uzasadniając, decyzje organ przywołał następujące istotne okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy: - Cudzoziemiec został zatrzymany w [...] (gm. [...]) 11 września 2014 r. przez funkcjonariuszy z Komisariatu Policji [...], jako podejrzany, w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym w sprawie dokonania w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru kradzieży mienia (drewnianego stolika ogrodowego i taczki metalowej, ogrodowo-budowlanej, kosiarki ogrodowej spalinowej, dwóch rowerów górskich); dokonano przeszukania w miejscu zamieszkania strony i nie znaleziono rzeczy, które mogłyby stanowić dowód w danym postępowaniu przygotowawczym; 12 września 2014 r. Cudzoziemiec został przesłuchany w postępowaniu przygotowawczym w charakterze świadka, - w trakcie zatrzymania ustalono, że zainteresowany nie posiada dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium Polski oraz innego dokumentu uprawniającego go do pobytu; posiadał przy sobie [...]dowód tożsamości; przesłuchany w Komendzie Powiatowej Policji [...] zeznał: - w Polsce przebywa od [...], od [...] roku zatrudnia się do fizycznych prac dorywczych; - od kilku lat przebywa w [...], gdzie wykonuje prace fizyczne [...]; - ostatni raz do Polski wjechał w [...] roku; - przyjechał do Polski za pracą i aby w ten sposób pomóc rodzinie, - natomiast w postępowaniu w przedmiocie zobowiązania do powrotu, Cudzoziemiec przesłuchany 13 września 2014 r., oświadczył: - do Polski przyjechał ostatni raz z [...], w ramach ruchu bezwizowego, w celu zarobkowym; - posiadał paszport ważny do [...] roku., który zgubił w 2007 roku: - wcześniej przyjeżdżał do Polski kilka razy do roku, począwszy od [...] roku, tu pracował, rwał jabłka, czereśnie, jako pomocnik woził samochodem owoce i warzywa; - nie próbował legalizować pobytu w Polsce; - w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu go do powrotu opuści Polskę; chciałby wyjechać na [...], zobaczyć wnuki, wyrobi sobie paszport; - powrót na [...]nie wiąże się z zagrożeniem jego prawa do życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego; - nie był prześladowany w kraju pochodzenia; - nie jest małżonkiem obywatela polskiego, albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Polski; - nie posiada zezwoleń, uprawniających go do pobytu w Polsce, czy innym państwie obszaru Schengen; - nie posiada dzieci, które są obywatelami polskimi, nie jest w związku nieformalnym z obywatelką PoIski; - nigdy nie wydano wobec niego decyzji o zobowiązaniu do powrotu, o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Polski, o wydaleniu; - jest w stanie pokryć koszty, wynikające ze zobowiązania do powrotu, kupi bilet na [...], ma pieniądze u człowieka, u którego pracował; - przy sobie nie posiada środków finansowych; - nikt z jego rodziny nie przebywa w Polsce, - zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1650) decyzje o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane, - art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, m.in. gdy: - posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub - udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, - w kontekście art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przywołano m.in. art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, - zgodnie z art. 348 ustawy udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: - może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności podpisanej dnia 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.), zwanej dalej "Konwencją Rzymską". byłoby zagrożone jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub mógłby być zmuszony do pracy, lub mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej; - naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji Rzymskiej; - naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 ze zm.) w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, - zgodnie z art. 351 ustawy, zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: - może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji Rzymskiej, byłoby zagrożone jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub mógłby on być zmuszony do pracy, lub mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych (wskazanych w art. 349), - jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca, - stosownie do art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji, - art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lob na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu, - art. 318 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu - na wypadek, jeżeli cudzoziemiec w tym terminie; - nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub - przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. - zgodnie z art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się na następujące okresy: od 6 miesięcy do 3 lat m.in., gdy cudzoziemiec przebywa nielegalnie, - Cudzoziemiec przebywa na terytorium Polski bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim; z materiału dowodowego nie wynika, aby był zwolniony z obowiązku posiadania wizy lub innego dokumentu uprawniającego go do wjazdu i pobytu na terytorium Polski; zachodzi zatem przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, - w kontekście, określonych w ustawie o cudzoziemcach, przesłanek odmowy zobowiązania do powrotu wskazano, że Cudzoziemiec nie posiada wizy, czy innego tytułu pobytowego uprawniającego go do wjazdu i pobytu na terytorium Polski, czy innych państw Unii Europejskiej; nie występował o udzielenie mu jakiegokolwiek tytułu pobytowego, czy jakiejś formy ochrony na terytorium Polski; jak wynika z jego zeznań nie pozostaje on w związku małżeńskim z obywatelką polską albo cudzoziemką, posiadającą zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Polski; wobec strony nie zachodzi żadna z okoliczności, uwzględnionych w art. 303 ust. 1, - Strona w odwołaniu podnosiła okoliczności uzasadniające - w jej ocenie -udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych; Cudzoziemiec nie posiada zgody na pobyt ze względów humanitarny lub zgody na pobyt tolerowany, zatem kluczowe znaczenie ma stwierdzenie, czy zachodzą wobec niego przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarny lub zgody na pobyt tolerowany, - pobyt Cudzoziemca na terytorium Polski wynika ze względów ekonomicznych; zeznał, że nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia, jego powrót na [...]nie wiąże się z zagrożeniem jego prawa do życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego, w kraju pochodzenia nie był prześladowany, chciałby wyjechać na [...]zobaczyć wnuki, - jak wynika z informacji, przekazanych organowi przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, a także opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców i ogólnodostępnych informacji dotyczących [...]na obszarze, określanym: [...], ma miejsce ograniczanie swobód obywatelskich i stale naruszanie praw człowieka; poza wskazanym obszarem obecnie napięta i niestabilna sytuacja panuje w obwodach [...] (wschodni region [...]), gdzie na części terytoriów obwodów toczą się działania zbrojne pomiędzy [...] separatystami, a silami rządowymi; strona [...]oba obwody ogłosiła strefą operacji antyterrorystycznej; w ostatnich miesiącach granice stref opanowanych przez walczące strony ulegały ciągłym zmianom; po zawarciu porozumienia o zawieszeniu broni miedzy walczącymi stronami (na początku września. 2014 roku, w [...]); we wschodniej części [...]sytuacja coraz częściej jest określana przez ekspertów ONZ, jako mająca znamiona "katastrofy humanitarnej", ludność cywilna cierpi z powodu braku żywności, wody pitnej, prądu, usług komunalnych; na obszarze działań zbrojnych cywile narażeni są na przemoc głównie z powodu walk między stroną rządową, a separatystami, których stają się ofiarami; w innych obwodach [...]sytuacja pozostaje spokojna, a próby destabilizowania tam sytuacji mają charakter incydentalny; władze podejmują działania zmierzające do przeciwdziałania próbom destabilizacji sytuacji bezpieczeństwa; istnieje możliwość przesiedlenia wewnątrz [...], z której skorzystało dotychczas - jak się szacuje - około 260 tys. osób, - jak wynika z akt sprawy Cudzoziemiec urodził się w [...], w obwodzie [...], jest to również deklarowane przez stronę miejsce jej stałego zamieszkania za granicą; obwód [...] znajduje się w [...] regionie [...]i nie jest objęty zbrojnymi działaniami, które toczą się we wschodnich obwodach; nie jest też potencjalnie zagrożony z uwagi na tzw. "projekt [...]", polegający na próbie utworzenia odrębnego tworu państwowego, istniejącego w ramach [...], ale pod "patronatem" [...]; nie dotyczy on obwodu [...]; poza obwodami [...]i donieckim sytuacja jest stabilna, - brak jest podstaw do stwierdzenia, że w przypadku powrotu przez Cudzoziemca do kraju pochodzenia byłoby zagrożone jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub mógłby być zmuszony do pracy, lub mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej; sam zainteresowany w trakcie przesłuchania zeznał, że nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia, gdzie nie jest zagrożone jego prawo do życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego; nie zachodzi tym samym okoliczność z art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, - w kontekście przesłanki z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach wyjaśniono, że art. 8 Konwencji Rzymskiej nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd.; Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym; jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie (por. wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, zwanego dalej "ETPCz": GUI p-ko Szwajcaria z 19 lutego 1996 r., skarga nr 23218/94, Rodrigues da Silva i Hoogkamer p-ko Królestwu Niderlandów z 31 stycznia 2006 r. skarga nr 50435/99, Darren Omoregie i Inni p-ko Norwegii z 31 lipca 2008 r. skarga nr 265/07, Nunez p-ko Norwegii z 28 czerwca 2011 r. skarga nr 55597/09 oraz wyroki NSA z 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 27/09. niepubl, z 12 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1706/06 opubl. LEX nr 384287, z 16 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 438/07, opubl. LEX nr 505306); przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy, - w orzecznictwie ETPCz jest prezentowany pogląd, że naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego (Darren Omoregie i Inni p-ko Norwegii, wyrok z 31 lipca 2008 r, skarga nr 265/07, Nimez p-ko Norwegii, wyrok z 28 czerwca 2011 r., skarga nr 55597/09, Ariłwi i inni p-ko Norwegii wyrok z 14 lutego 2012 r skarga nr 26940/10); nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy reakcją państwa na zjawisko nielegalnej imigracji jest sankcja karna czy środki administracyjne; w obu ostatnich orzeczeniach podkreślono, że przyznanie organom władzy możliwości reakcji w postaci wydalenia (obywatela państwa trzeciego) stanowi ważny środek ogólnej prewencji w odniesieniu do poważnych lub powtarzających się naruszeń prawa migracyjnego; należy uznać, że system wykonywania krajowego prawa imigracyjnego, który został oparty na sankcjach administracyjnych w postaci wydalenia, jako taki nie skutkuje brakiem zgodności z art. 8 Konwencji Rzymskiej; na tym tle ewentualny argument, że interes publiczny w przypadku wydalenia ma charakter przeważający, jedynie w tych przypadkach, gdy zainteresowana osoba została skazana za popełnienie przestępstwa, czy to poważnego czy mniejszej wagi. musi zostać odrzucony; to, czy ostatecznie wydanie decyzji o wydaleniu będzie uznane za zgodne z art. 8 Konwencji może zależeć ostatecznie od tego, czy podjęta przez władze krajowe ingerencja pozostaje w należytej proporcji do stwierdzonych naruszeń prawa, czyli, czy ingerencja ta jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie, - jak wynika z materiału dowodowego, w szczególności z zeznań Cudzoziemca na terytorium Polski nie posiada on rodziny, nie pozostaje w nieformalnym związku, nie prowadzi tu życia rodzinnego; zatem zaskarżona decyzja nie narusza jego prawa do życia rodzinnego, - dokonując oceny, czy zaskarżona decyzja naruszałaby prawo cudzoziemca do życia prywatnego, na które powołuje się on w odwołaniu w pierwszej kolejności wskazano skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu; zaskarżona decyzja orzeka wprawdzie o zobowiązaniu Cudzoziemca do powrotu jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi jedynie 1 rok - w przypadku wykonania decyzji, a 3 lata w przypadku nieopuszczenia terytorium Polski w określonym w decyzji terminie lub przekroczenia, albo próby przekroczenia granicy wbrew przepisom; niezależnie od powyższego Cudzoziemiec, na mocy art. 320 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, może ubiegać się o cofnięcie wskazanego zakazu; organ, który wydał decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, może na wniosek cudzoziemca, w drodze decyzji, cofnąć zakaz, jeżeli cudzoziemiec wykaże, że: - wykonał obowiązki wynikające z decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu; - jego ponowny wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innych państw obszaru Schengen ma nastąpić ze względu na uzasadnione okoliczności, zwłaszcza ze względów humanitarnych, - ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji Rzymskiej, nie ma zatem charakteru bezterminowego, - wyjaśniono, że nie każdy rodzaj więzów rodzinnych, czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę; dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku; zainteresowany nie prowadzi na terytorium Polski życia rodzinnego, nie posiada tu rodziny, nie pozostaje też w relacji o charakterze rodzinnym; wbrew zawartemu w odwołaniu stwierdzeniu, że z krajem pochodzenia nic strony nie łączy, z jego zeznań wynika, że na [...]mieszka jego rodzina - wnuki, które chciałby zobaczyć; Cudzoziemiec, ostatnio przyjechał do Polski w celu ekonomicznym, w [...] roku - jako osoba dorosła ([...]); co do podnoszonej przez Stronę okoliczności wieloletniego pobytu w Polsce zauważono, że w przypadku pobytu nielegalnego, długość tego pobytu nie może przemawiać na korzyść cudzoziemca; musiał się on liczyć z koniecznością niezwłocznego opuszczenia terytorium Polski, przebywając tu nielegalnie od [...] roku; w przeciwnym przypadku paradoksalnie około [...] okres, w którym zainteresowany naruszał przepisy dotyczące legalizacji pobytu w Polsce, miałby pomóc w uniknięciu negatywnych skutków tego naruszenia, - zainteresowany w odwołaniu wskazał, że w 2007 roku uległ wypadkowi, doznał złamania kości biodrowej i od tego czasu usiłuje zebrać pieniądze na leczenie; uwzględniając powyższą okoliczność należy wskazać, że - jak wynika z materiału dowodowego - ewentualne schorzenie cudzoziemca nie jest tego rodzaju, aby uczynić go niezdolnym do odbycia podróży, czy samodzielnej egzystencji, a także podejmowania fizycznej pracy zarobkowej; przeszkodą do wydalenia nie może być również ewentualna, gorsza, niż na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej sytuacja ekonomiczna zainteresowanego po powrocie do kraju pochodzenia; z norm prawa międzynarodowego nie można wywieść zakazu wydalania cudzoziemców (ani obowiązku ich przyjmowania) przez wzgląd na gorszą sytuację ekonomiczną w kraju pochodzenia cudzoziemca bądź gorsze perspektywy zawodowe i zarobkowe samych cudzoziemców, - kraj pochodzenia cudzoziemca to [...], czyli kraj geograficznie i kulturowo bliski Polsce; konsekwencję wydalenia stanowi jedynie roczny zakaz ponownego wjazdu (w przypadku wykonania decyzji, a 3 letni - nieopuszczenia przez Cudzoziemca terytorium Polski w określonym w decyzji terminie lub przekroczenia, albo próby przekroczenia granicy wbrew przepisom); należy to uznać za relatywnie niski stopień ingerencji państwa w sferę praw chronionych art. 8 Konwencji Rzymskiej; wydalenie strony stanowi bezpośrednią konsekwencję jej niezgodnego z przepisami pobytu na terytorium Polski i - w świetle wniosków płynących z orzecznictwa ETPCz - pozostaje w należytej proporcji do rodzaju i charakteru związków strony z Polską, - zobowiązanie Cudzoziemca do powrotu nie stanowi, w świetle postanowień art. 8 Konwencji Rzymskiej niedopuszczalnej ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca; brak jest zatem podstaw do udzielenia stronie zgody na pobyt ze względów humanitarnych w oparciu o przesłankę z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, - wobec Cudzoziemca nie zachodzą również okoliczności z art. 348 pkt 3 ustawy; nie posiada w Polsce rodziny, - w kontekście instytucji udzielenia zgody na pobyt tolerowany także nie zachodziły wobec Cudzoziemca żadne ze wskazanych ustawą przesłanek, co szczegółowo wyjaśniono, - w zaskarżonej decyzji został określony maksymalny, prawnie dopuszczalny termin dobrowolnego powrotu - 30 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 315 ust, 1 ustawy), - orzekając o zakazie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen zastosowano się do art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach; uwzględniając okres nielegalnego pobytu przez Cudzoziemca na terytorium Polski i wykonywania tu prac zarobkowych, pomimo braku stosownych zezwoleń pobytowych, a także zezwoleń na pracę, nie naruszono zasady wynikającej z art. 7 K.p.a., orzekając o zakazie wjazdu przez stronę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (odpowiednio rok lub 3 lata), - 13 września 2014 r. organ I. instancji przesłuchał szczegółowo Cudzoziemca m.in. na okoliczność posiadanych przez niego związków z Polską, a także ewentualnych obaw przed powrotem do kraju pochodzenia; w trakcie przesłuchania, a także w toku całego postępowania w I. instancji Cudzoziemiec nie powoływał się na okoliczności podniesione dopiero w odwołaniu; przeciwnie zeznając wówczas wyraził gotowość i chęć wyjazdu na [...], do mieszkających tam wnuków, - pomimo zeznań zainteresowanego, złożonych 12 i 13 września 2014 r., że utrzymuje on się podczas pobytu w Polsce z pracy fizycznej, organ odstąpił od badania, czy w sprawie nie zachodzi również przesłanka z art. 302 ust. ł pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu do powrotu wydaje się, gdy cudzoziemiec wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy; ustalenia w tym zakresie mogłyby prowadzić do naruszenia zasady dwuinstancyjności, wobec niepowołania tej przesłanki przez organ I. instancji oraz prowadziłyby do znacznego przedłużenia postępowania w sprawie, a pozostawałyby bez wpływu na jego wynik, wobec stwierdzenia, że wobec strony zachodzi przesłanka z art. 302 ust. pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. . W skardze zarzucono naruszenie przepisów: - prawa materialnego: - art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, - art. 8 Konwencji Rzymskiej, - postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 K.p.a., przez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności przez nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego, oraz przez wybiórcze potraktowanie wyjaśnień skarżącego, - art. 107 § 3 K.p.a., przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, na podstawie jakich czynności dowodowych organ ustalił, że wydalenie skarżącego nie stanowi naruszenia jego prawa do życia prywatnego. Uzasadniając skargę wskazano m.in.: - nie wyjaśniono dostatecznie okoliczności faktycznych; rola organu II. instancji ograniczyła się do bazowania na aktach sprawy, co stanowiło naruszenie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia przez organy administracji wszystkich aspektów sprawy; organy oparły się na wyjaśnieniach Cudzoziemca, a w szczególności na jego stwierdzeniu o tym, że po powrocie na [...]spotka wnuki i wyrobi paszport; tak wybiórcze traktowanie materiału dowodowego w sprawie jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego; pytanie "co zrobiłbym po powrocie na [...]" miało charakter hipotetyczny I tak zostało potraktowane; w żaden sposób nie można na tej postawie twierdzi, że Cudzoziemiec chciał wrócić do kraju pochodzenia; zwłaszcza w świetle innych wyjaśnień, z tego jednego zdania nie można wywieść wniosków takich, jak to zrobił organ, - Cudzoziemiec mieszka w Polsce już ponad 12 lat bez przerwy a jest związany z Polską od 1998 roku; w tej chwili ustały wszelkie więzi łączące go z krajem pochodzenia; żyje w małej społeczności, zintegrował się ze społeczeństwem, posługuję się językiem polskim; tu prowadzi swoje życie prywatne, ma przyjaciół i znajomych, - sam fakt, że Cudzoziemiec nie posiada rodziny, nie może automatycznie przesądzać o tym, że nie posiada życia prywatnego, gdyż to oznaczałoby, że osoby samotne takiego życia nie prowadzą i jednocześnie nie mogą korzystać z prawa do ochrony życia prywatnego, - Cudzoziemiec powoływał się wielokrotnie na ochronę życia prywatnego, stąd organy powinny przede wszystkim ocenić, czy decyzja o wydaleniu z terytorium Polski nie doprowadzi do nieuzasadnionej ingerencji w prawo do poszanowania życia prywatnego, w rozumieniu Konwencji Rzymskiej; przydatnym dowodem dla takiego ustalenia byłoby przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, przesłuchanie świadka w osobie p. [...], które stanowiłyby wystarczającą podstawę do ustalenia czy rzeczywiście, w razie wydalenia, zostałoby naruszone prawo do życia prywatnego, - Cudzoziemiec wykonuję drobne prace w zamian za miejsce zamieszkania i wyżywienie; p. [...] była świadkiem jego życia i historii w Polsce; mogłaby wiele powiedzieć o tym, jakie prowadzi życie prywatne; organy administracji zaniechały przeprowadzenia tych dowodów, przez co materiał dowodowy w sprawie był niewystarczający do wydania zaskarżonego orzeczenia, - art. 8 Konwencji Rzymskiej zapewnia prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego wszystkim cudzoziemcom, niezależnie od tego, czy są oni w danym kraju legalnie, czy nielegalnie; życie prywatne podlega również ochronie na podstawie Konstytucji RP, która w art. 47 gwarantuje prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia i decydowania o swoim życiu osobistym; ochrona życia rodzinnego i prywatnego, wynikająca z art. 47 Konstytucji, obejmuje również cudzoziemców, - Cudzoziemiec nie stanowi jakiegokolwiek zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa czy porządku publicznego, ani moralności, w związku z czym, nie można uznać jego pobytu w kraju za niepożądany. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, wyrażone w zaskarżonym akcie. W trakcie rozprawy Pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Podniósł, że skarżącemu przysługuje prawo do poszanowania jego życia prywatnego. Organy powinny ustalić, czy przez 12 lat życia w Polsce skarżący nie stworzył takiej sieci kontaktów społecznych, osobistych i ekonomicznych, które by uzasadniały objęcie go ochroną przed wydaleniem. Powinien ważyć, jaki interes społeczny przemawia za zobowiązaniem do powrotu wobec interesu skarżącego, poszanowania jego życia osobistego. Wywodził, że gdyby organy przeprowadziły właściwie postępowanie być może okazałoby się, że Skarżący pozostaje w szczególnych więziach z otoczeniem w porównaniu z innymi osobami, które długotrwale przebywają w Polsce. Takich jednak okoliczności Pełnomocnik nie potrafił przywołać. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Jak trafnie wskazuje organ administracji, w sprawie zachodziły przesłanki do wydalenia cudzoziemca, wskazane w art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, wobec braku występowania przesłanek negatywnych, wymienionych w pozostałych regulacjach. Orzeczenie organu zostało prawidłowo, szczegółowo uzasadnione. Trafnie ustalano także stan faktyczny, w zakresie, w jakim ma on znacznie dla wyniku niniejszej sprawy. Stosowna argumentacja organu w kwestii okoliczności faktycznych i prawnych sprawy została przytoczona uprzednio, stąd jej ponowne powtarzanie byłoby zbędne. Sąd przyjmuje ją za własną. Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba wskazać, że są one bezzasadne, z następujących przyczyn: - trafna jest konstatacja organu, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania forma ochrony przed wydaleniem w postaci objęcia ochroną humanitarną, wobec zasady ochrony życia prywatnego bądź rodzinnego; gdy chodzi o sferę życia prywatnego to trafnie wskazano w decyzji, że sam fakt długotrwałego przebywania na terytorium określonego kraju, z czym naturalnie wiąże się powstanie określonych więzi emocjonalnych, społecznych itp., nie może być wystarczającą podstawą dla objęcia ochrona; w przeciwnym przypadku nalałoby uznać, że nie jest możliwe wydalenie żadnego cudzoziemca, który przebywa przez okres dłuższy (wyjąwszy jednostki, które się w ogóle się nie integrują, wobec zaburzeń emocjonalnych); jednocześnie - jak trafnie podkreśla organ - samo stwierdzenie przez Cudzoziemca, że po przyjeździe do kraju pochodzenia zobaczyłby się z wnukami, oznacza pozostawanie w pewnych więziach emocjonalnych z krajem pochodzenia a odmienne twierdzenia w tym zakresie, formułowane na etapie skargi, nie mogą być uznane za wiarygodne; sam fakt, że obecnie Cudzoziemiec czuje się mocniej związany emocjonalnie z Polska niż z krajem pochodzenia nie może stanowić samodzielnej przesłanki dla objęcia go formą ochrony przed wydaleniem; jak odnotowano trafnie w skarżonej decyzji także w orzecznictwie ETPCz wskazuje się, że - jak dotychczas – ochrona życia prywatnego nie obejmuje bezwarunkowego uprawnienia do przebywanie w dowolnie wybranym miejscu, w otoczeniu osób, wśród których dana jednostka dobrze się czuje (jest zintegrowana); suwerenne państwa są uprawnione do ustalenia warunków materialnych, ale też formalnych, pod jakimi obywatele innego kraju mogą przebywać na ich terytorium; co niesporne, Skarżący stosownego warunku, jakim jest w danym przypadku posiadanie stosownego zezwolenia, lub innego tytułu pobytu nie spełnił, co uzgadniało zastosowanie sankcji w postaci nakazu opuszczenia terytorium Polski; bezpodstawne są wywody, jakoby w danym przypadku nie ważono w stosownym zakresie racji, przemawiających za wydaleniem i racji ochrony życia prywatnego; wypada odnotować, że ochrona przed wydaleniem z tego tytułu stanowi wyjątek od generalnej zasady; stąd za objęciem ochroną muszą przemawiać szczególne względy, które w przedmiotowej sprawie nie występują; gdy chodzi o przeszkodę w wydaleniu z uwagi na ochronę życia rodzinnego, także w tym kontekście Cudzoziemiec nie spełnia stosownych warunków; nie pozostaje bowiem w Polsce w relacjach rodzinnych, które polski prawodawca wiąże z zawarciem związku małżeńskiego, pokrewieństwem bądź przysposobieniem – patrz ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.); w tym kontekście stwierdzenia organu, jakoby Skarżący nie pozostając w związku nieformalnym nie prowadził życia rodzinnego w Polsce, jest chybione, bowiem związek tego rodzaju mógłby być oceniany tylko na gruncie ochrony życia prywatnego; jednak nie miało to żadnego wpływu na wynik sprawy; podnoszona w skardze kwestia stosownego ważenia kwestii ingerencji w życie prywatne skarżącego (co niewątpliwie ma miejsce) oraz racji przemawiających za wydaleniem - co stanowi pewną ingerencję w swobodę prawa do przemieszczania się - była przedmiotem rozważań organu, czego wyrazem było stosowne zakreślenie czasu, w którym Cudzoziemiec nie może ponownie przyjechać do Polski (odpowiednio rok lub 3 lata); wbrew zarzutom skargi, rozważano więc zasadność i zakres ingerencji w sferę praw skarżącego a zastosowane środki nie są - w ocenie Sądu – nieproporcjonalne, mając na uwadze niekwestionowany fakt naruszenia porządku prawnego w postaci długotrwałego przebywania w Polsce bez wymaganego zezwolenia oraz sygnalizowaną kwestię wykonywania pracy bez zezwolenia bądź zgłoszenia; bezzasadne są w tej sytuacji zarzuty skargi, naruszania przepisów prawa materialnego, zakreślających warunki objęcia ochroną przed wydaleniem, - odnosząc się do zarzutu braku właściwego wyjaśnienia sprawy, należy wskazać, że jest on bezpodstawny; po pierwsze, gdy chodzi o przesłanki uzasadniające objecie szczególnymi formami ochrony przed wydaleniem nie sposób uznać, aby to na organie administracji spoczywał obowiązek poszukiwania okoliczności i ustalania faktów istotnych, jako przesłanki objęcia ochroną; w istocie to zainteresowany ochroną powinien wskazać wyczerpująco i precyzyjnie okoliczności, które w jego ocenie mogą stanowić przesłankę przyznania szczególnego statusu; w tym kontekście wskazać wypada, że Skarżący - na etapie całego postępowania administracyjnego, a nawet we wniesionej skardze - nie powołał żadnej szczególnej okoliczności, przemawiającej za objęciem ochroną, poza ogólnym twierdzeniem, że pozostaje w relacjach z otoczeniem, wynikającym z długotrwałego pobytu (jest zintegrowany ze społecznością lokalną); jak wskazano - nie może być to samodzielnie przesłanką objęcia ochroną przed wydaleniem; z kolei na etapie skargi, Cudzoziemiec poodnosił, że określne kwestie możnaby ustalić, poprzez wywiad środowiskowy lub w ramach przesłuchania wskazywanego świadka; nie wyjaśnił jednak, jakie fakty – nieznane organowi – miałby zostać ujawnione; także profesjonalny Pełnomocnik nie był w stanie przywołać takich faktów, - w tym kontekście wypada wskazać dodatkowo, że gdyby nawet uznać za trafny zarzut, jakoby to organ administracji był obowiązany z urzędu ustalać, czy nie zachodzą szczególne przesłanki objęcia cudzoziemca ochroną przed wydaleniem, lecz uchybił wymaganiom w tym zakresie, należy zauważyć, że uchybienie przepisom postepowania, także w zakresie podejmowania stosownych środków dowodowych (art. 7 i 77 K.p.a.), może być skutecznie podnoszony w skardze, o ile zostanie powiązany z wykazaniem, że mogło mieć to istotne znacznie w sprawie; wobec nie przywołania - także na etapie skargi - szczególnych okoliczności, które by umknęły uwadze organów administracji, w następstwie rzekomego braku właściwego wyjaśnienia sprawy, wskazany zarzut nie mógł być uwzględniony; w tym kontekście chybiony jest także zarzut jakoby organ II. instancji przedwcześnie orzekał na podstawie zgormadzonych uprzednio akt, gdy zasadne było uzupełnienie postępowania wyjaśniającego, - bez znaczenia była w sprawie kwestia, czy Skarżący stanowi istotne zagrożenie dla porządku publicznego; sankcja w postaci nakazu opuszczenia Polski i okresowego zakazu wjazdu była następstwem naruszenia reguł przebywania cudzoziemców na jej terytorium (obowiązek stosownej legalizacji, której warunkiem jest spełnienie szeregu wymagań); nie naruszono też konstytucyjnej zasady ochrony życia prywatnego, bowiem nie ma ona charteru bezwzględnego. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło