IV SA/Wa 384/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-12

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Danuta Kania, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji budowlanej powinni być uznani za strony postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, nawet jeśli nie zostali o tym zawiadomieni?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że naruszono przepisy postępowania poprzez niezaliczenie do stron postępowania właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. Sąd oparł się na wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którą takie osoby są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a co za tym idzie, również w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. i C. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budynku gospodarczo-garażowego. Skarżący zarzucili organom naruszenie zasad prawdy obiektywnej, brak odniesienia do podniesionych zarzutów oraz pominięcie jako stron postępowania właścicieli sąsiednich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są zasadne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2011 r. sprawy ze skargi M. M. i C. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. H. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku gospodarczo-garażowego zrealizowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w M. Poprzednia decyzja organu w przedmiotowej sprawie została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 139/09 uznającym M. i C. M. stronami postępowania w rozpatrywanej sprawie. Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. organ zawiadomił strony o prawie czynnego udziału, wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy, złożenia wyjaśnień. Wobec niewniesienia przez strony nowych dowodów i niewskazania nieznanych dotąd okoliczności, organ podtrzymał poprzednią decyzję wydaną w sprawie. Pismem nadanym w dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżący wezwali organ do merytorycznego rozpoznania ich odwołania z uwzględnieniem argumentów wysuniętych przez nich we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza M. nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. W kolejnym piśmie skierowanym do organu w dniu [...] września 2009 r., skarżący podkreślili, iż nie wyrażają zgody na zatwierdzenie wyżej wspomnianego projektu, podtrzymując wszystkie argumenty podnoszone w toku postępowania sądowo-administracyjnego. W dniu [...] września 2009 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. odwołanie od przedmiotowej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzji zarzucono brak należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy z naruszeniem zasad prawdy obiektywnej oraz brak odniesienia w jej treści do podniesionych przez skarżących zarzutów. Ponadto wskazano, że stronami w rozpatrywanej sprawie powinni być także właściciele pozostałych nieruchomości sąsiadujących z inwestycją będącą przedmiotem wydanej przez organ decyzji. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji tudzież o uchylenie tej decyzji i orzeczenie o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Dodatkowo odwołanie zawierało wniosek o dopuszczenie dowodu z akt postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2000 r. prowadzonego przez Wojewodę [...] i wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności podnoszonych w składanych w przedmiotowym postępowaniu pismach. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego w sprawie nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto, organowi I instancji nie można było zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego lub procesowego, która uzasadniałaby odmienne rozstrzygnięcie. Przedłożony projekt, zdaniem organu, został sporządzony przez osoby ze stosownymi uprawnieniami i zgodnie z wymogami określonymi w przepisach Prawa budowlanego. W dniu [...] stycznia 2011 r. M. i C. M. wnieśli skargę na wspomnianą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w W. Decyzję zaskarżono w całości i wniesiono o jej uchylenie jak i o uchylenie decyzji organu I instancji. Przedmiotowej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazano, podobnie jak we wcześniejszym odwołaniu od decyzji organu I instancji, że stronami postępowania powinni być także właściciele pozostałych nieruchomości sąsiadujących z inwestycją. Nieuwzględnienie ich w tej roli stanowi, zdaniem skarżących, naruszenie przepisów prawa materialnego i stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd orzekający w sprawie związany jest stanowiskiem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2009 II OSK 90/08. W myśl art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W cytowanym wyroku z dnia 4 kwietnia 2009 NSA zaakcentował, że właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem przedmiotowej inwestycji są stronami postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, co przesądza jednocześnie, że są oni też stroną postępowania o stwierdzenie nieważności tego pozwolenia. W żadnym razie nie można uznać, iż w sprawie o pozwolenie na budowę (a także o stwierdzenie nieważności tego pozwolenia) właściciel nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji jest stroną postępowania tylko wówczas, gdy inwestycja ta jest realizowana z naruszeniem przepisów regulujących warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konsekwencji słuszny jest zarzut skargi, że stronami przedmiotowego postępowania powinni być również właściciele nieruchomości położonej przy ulicy [...], czyli również bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji (położonej przy ulicy [...]). Z akt sprawy bezspornie wynika, że właściciele nieruchomości położonej przy ulicy [...], nie brali udziału w postępowaniu, nie byli o nim zawiadamiani, nie doręczono im decyzji wydanych w sprawie. Z niezrozumiałych przyczyn po uchyleniu wyroku przez NSA organy za stronę postępowania uznały tylko skarżących małżonków M., pomijając właścicieli nieruchomości graniczącej z inwestycją z drugiej strony działki inwestora. NSA w swoim uzasadnieniu wyraźnie wyraził swoje stanowisko co do podmiotowego ukształtowania postępowania w przedmiotowej sprawie. Zadaniem organu było zastosować się do tych zaleceń. Brak podstaw do traktowania tych zaleceń tylko literalnie i potraktowania jako strony tylko osób z imienia i nazwiska wskazanych w treści wyroku NSA i wyroku WSA. Organ orzekający w sprawie powinien był ustalić krąg podmiotów, będących stroną, stosownie do wiążących wytycznych i potraktować jako stronę również właścicieli nieruchomości przy ul. [...]. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło