IV SA/Wa 417/10

WyrokWSA w Warszawie2010-09-23

Skład orzekający: Kaja Angerman, Krystyna Napiórkowska, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu scaleniowym doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy po wyroku NSA, a zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że spadkobiercy otrzymali należne ekwiwalenty gruntowe. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o scalaniu gruntów i zniesieniu współwłasności zostały uznane za niezasadne, co skutkowało oddaleniem skargi.
Stan faktyczny
H. O. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, zarzucając niezgodne z prawem zniesienie współwłasności i wydzielenie działki R. C. bez ekwiwalentu dla pozostałych współwłaścicieli. Po wieloletnim postępowaniu, w tym wyroku NSA uchylającym wcześniejsze rozstrzygnięcia, organy administracji uzupełniły materiał dowodowy i ponownie odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji. H. O. zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do WSA, podtrzymując swoje zarzuty. WSA oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Wyrokiem z dnia 1 lutego 2008r. sygn. akt II OSK 618/07, Naczelny Sąd Administracyjny, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2006r.sygn. akt IV SA/Wa 455/06, a także zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2006r. oraz utrzymaną w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r. W uzasadnieniu uchylonego wyroku WSA podał, iż pismem z dnia [...] marca 2002r. H. O. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1982r. zatwierdzającej projekt scalania gruntów wsi S. i K., w części dotyczącej gruntów należących przed scaleniem do jej rodziców W. i J. małż. C. We wniosku tym wskazała, iż w wyniku scalenia gruntów dokonano niezgodnego z przepisami prawa zniesienia współwłasności części gruntów stanowiących jej współwłasność oraz R. C. i S. C. Ponadto podniosła, iż bez podstawy prawnej wykazano jako współwłaścicieli, wydzielonej w wyniku scalenia gruntów działki oznaczonej numerem 92 o pow. 0,82 ha , jej braci R. C. i S. C., na której znajdował się tartak nabyty nieformalną umową z dnia [...] sierpnia 1980r. przez J. i H. małż. O. oraz H. i M. O. od S. P. Zdaniem wnioskodawczyni to nabywcom tartaku należało wydzielić działkę, na której się on znajdował. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1982r. w części dotyczącej gruntów objętych w/w wnioskiem H. O. Wojewoda uznał, że w następstwie scalenia bez podstawy prawnej wykazano jako współwłaścicieli wydzielonej w wyniku scalenia działki nr [...] R. C. i S. C. Organ uznał również, że w wyniku scalenia, z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968r o scalaniu i wymianie gruntów, dokonano częściowego zniesienia współwłasności gruntów stanowiących współwłasność R. C., S. C. i H. O., wydzielając jednemu ze współwłaścicieli jego udział, jako należny ekwiwalent gruntowy w odrębnej działce ewidencyjnej, oznaczonej nr [...]. Stanowisko Wojewody [...] zostało podzielone przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który po rozpatrzeniu odwołania K. C., córki zmarłego uczestnika postępowania scaleniowego R. C., decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r. Powyższa decyzja Ministra była przedmiotem kontroli dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 września 2006r. oddalił skargę wniesioną przez K. C. W ocenie WSA organy słusznie uznały, że w toku postępowania scaleniowego bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów, dokonano zniesienia współwłasności poprzez wydzielenie działki nr ewid. [...] R. i Al. C. jako ekwiwalentu za ich działki nr [...]. Sąd za prawidłowe również uznał ustalenia organu dotyczące działki oznaczonej obecnie nr ewid. [...] stanowiącej ekwiwalent za działkę zabudowaną tartakiem wraz z przyległymi gruntami. Stwierdził, że skoro działkę zabudowaną tartakiem, stanowiącą własność E. i A. małż. K., nieformalną umową kupna-sprzedaży z dnia [...] marca 1980r. nabyli J. i H. małż. O. i H. i M. małż. O. i działka ta w toku postępowania scaleniowego była w ich posiadaniu, to bezpodstawnie została ona przyznana na współwłasność obok H. O. również R. C. i S. C., dla których nie stanowiła ona ekwiwalentu za grunty scaleniowe. Ponadto Sąd podkreślił, iż zgodnie z art. 1 ust.3 w/w ustawy grunty zabudowane przed scaleniem wymagały zgody wszystkich posiadaczy na objęcie ich postępowaniem scaleniowym. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 lutego 2008r.uchylił zaskarżony przez K. C. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2006r., jak również decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2006r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r. W uzasadnieniu wyroku NSA zwrócił uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji w pełni przychylił się do dokonanej przez organy prawnej oceny, lecz ustalenia stanu faktycznego organów i Sądu istotnie różnią się. Organy przyjęły, iż w toku postępowania scaleniowego za grunty należące wcześniej do W. i J. C., które stały się współwłasnością ich dzieci H. O., R. C. i S. C. wydzielono ekwiwalent w postaci gospodarstwa rolnego przyznanego wyżej wymienionym na współwłasność. Natomiast działkę nr [...], wydzieloną również jako ekwiwalent za część wskazanego gospodarstwa rolnego, z naruszeniem prawa na wyłączną własność przyznano R. C., zamiast na współwłasność wszystkim trojga dzieci byłych właścicieli gospodarstwa przejętego do scalenia. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że działka nr [...] została wyodrębniona z gruntów przekazanych umową z dnia [...] kwietnia 1982r. przez J. C. trojgu dzieci i w toku scalenia została przyznana R. i A. C. jako ekwiwalent za przejęte do scalenia ich własne nieruchomości oznaczone jako działki nr [...]. Według ustaleń WSA, współwłaściciele gruntów, z których wydzielono działkę nr [...], nie otrzymali za nią gruntów ekwiwalentnych przyznanych im na współwłasność. W orzeczeniu NSA podniesiono, że jeżeli powyższe ustalenia Sądu I instancji były prawidłowe, to błąd popełniony przy scalaniu nie polegałby na zniesieniu współwłasności działki nr [...] przez przyznanie jej na wyłączną własność R. C. i jego żonie, lecz na tym, że spadkobiercy W. i J. C. za część ich gruntów przejętych do scalenia, z których powstała działka nr [...], nie otrzymali ekwiwalentnej nieruchomości. W ocenie NSA przyznanie działki nr [...] na wyłączną własność jednemu tylko ze spadkobierców W. C. i jego żonie nie stanowiło niedopuszczalnego zniesienia współwłasności, skoro był to ekwiwalent za cztery działki nabyte przez nich aktami własności ziemi. Zdaniem Sądu II instancji brak jednoznacznie i prawidłowo ustalonego stanu faktycznego nie pozwala ocenić, czy przy scalaniu gruntów wsi S. i K. w ogóle doszło do naruszenia prawa i czy było to naruszenie rażące. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że organy administracyjne nie wyjaśniły i nie ustaliły jednoznacznie stanu faktycznego sprawy. Sąd ten wskazał, że dla ustalenia czy i w jakim stopniu uzasadnione są zarzuty H. O. podniesione w piśmie wszczynającym postępowanie o stwierdzenie nieważności organy winny były precyzyjnie ustalić, jakie grunty (konkretnie działki) spadkobierców W. i J. C. przyjęto do scalenia, jaki wydzielono im na współwłasność areał jako ekwiwalent oraz jakie grunty ci spadkobiercy (sami lub z małżonkami) posiadali przed scaleniem jako wyłączną własność oraz jaki uzyskali za nie ekwiwalent w wyniku scalenia. Rozpoznając sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1982r. zatwierdzającej projekt scalania gruntów wsi S. i K., w części dot. Gruntów stanowiących współwłasność spadkobierców W. i J. C. oraz w części obejmującej obecną działkę nr [...] w obrębie K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż uwzględniając wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 1 lutego 2008r, uzupełniono materiał dowodowy poprzez dołączenie do akt sprawy opisów i map wszystkich działek rolnych wniesionych do scalenia, a będących własnością spadkobierców W. i J. C. oraz opisów i map ujawniających stan gruntów po scaleniu, a także rejestrów szacunkowych i map gruntów udziałowych wniesionych do scalenia i wydzielonych w udziałach gruntów. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, iż spadkobiercy W. i J. C., tj. H. O., R. C. i S. C. wnieśli do scalenia 3,11 ha gruntów położonych w S., stanowiących współwłasność po 1/3 części, oszacowanych na wartość [...] jednostek, w działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi; [...] o pow. 0, 27ha, [...] o pow. 0,20 ha, [...] o pow. 0,20 ha, [...] o pow.0,21ha, [...] o pow. 0,76 ha, [...] o pow.0,22 ha, [...] o pow. 0,20 ha, [...] o pow. 0,15 ha, [...] o pow. 0,20 ha, [...] o pow. 0,20 ha, [...] o pow. 0,12 ha, [...] o pow. 0,36 ha i działki stanowiące rowy oznaczone nr [...] o pow. 0,00 ha, [...] o pow. 0,00 ha [...] o pow. 0,01 ha, [...] o pow. 0,00 ha, [...] o pow. 0,01 ha i [...] o pow. 0,00 ha. Po przeprowadzeniu postępowania scaleniowego na współwłasność H. O., R. C. i S. C. wydzielono udziały po 1/3 w działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] o pow. 0,18 ha i [...] o pow. 0,35 ha położone w S. i działki położone w K. oznaczone numerami [...] o pow. 0,90 ha, [...] o pow. 0,80 ha, [...] o pow. 0,82 ha i [...] o pow. 0,27 ha (dz. leśna) o łącznej powierzchni 3,32 ha i wartości szacunkowej 187,60 jednostek. Organ ustalił również, że małżonkowie H. i J. O. wnieśli do scalenia grunty stanowiące ich wyłączną własność na podstawie Aktu Własności Ziemi oznaczone działką numer [...] o pow. 1,79 ha i [...] o pow. 0,19 ha, łączna powierzchnia tych gruntów wynosiła 1,98 ha o wartości 107,70 jednostek szacunkowych. W wyniku scalenia wydzielone im na wyłączną własność działkę o nr [...] o pow. 1,79 ha i położoną w K. i działkę nr [...] o pow. 0,19 ha położoną w S., łącznie wydzielono działki o pow. łącznie 1,98 ha i 108,30 jednostek szacunkowych. Z kolei małżonkowie A. i R. C. wnieśli do scalenia grunty stanowiące ich wyłączną własność, położone w K. oznaczone numerami działek [...] o pow. 0,83 ha i [...] o pow. 0,02 ha oraz grunty położone w S. - działkę nr [...] o pow. 0,19 ha oraz nr [...] o pow. 0,18 ha, co łącznie stanowiło 1,22 ha o wartości szacunkowej [...] jednostek. W wyniku scalenia wydzielono A. i R. C. działkę oznaczoną numerem [...] o pow. 1,22 ha, położoną w K. i o wartości 77,30 jednostek szacunkowych. Natomiast T. i S. C. wnieśli do scalenia grunty stanowiące ich wyłączną własność, działki nr [...] o pow. 1,78 ha i [...] o pow. 0,24 ha, co łącznie wynosiło 2,02 ha o wartości szacunkowej 107,50 jednostek. W zamian wydzielono im na wyłączną własność działkę położona w K. nr [...] o pow. 1,76 ha i działkę nr [...] położoną w S. o pow. 0,32 ha, co łącznie stanowiło 2,08 ha o wartości szacunkowej 106, 60 jednostek szacunkowych. Organ podkreślił, iż spadkobiercy W. i J. C. za grunty wniesione do scalenia stanowiące ich współwłasność, a także za grunty wniesione do scalenia, a stanowiące ich wyłączną własność z małżonkami, otrzymali pełne należne ekwiwalenty gruntowe zgodne ze stanem własności. Zarzut zawarty we wniosku, że dokonano zniesienia współwłasności poprzez wydzielenie R. C. i jego żonie działki nr [...] o pow. 1,22 ha powstałej z części gruntów spadkowych organ uznał za bezzasadny, wskazał, iż działka nr [...] została wydzielona A. i R. C. jako ekwiwalent za wniesione do scalenia grunty stanowiące ich wyłączną własność. Ponadto Wojewoda [...] wskazał, że w rejestrach ewidencji gruntów K. grunt objęty nieformalną umową kupna-sprzedaży, zawartą pomiędzy H. i J. O., H. i M. O., a S. P. wykazany był na E. K. i oznaczony numerem działki [...] o pow. 1,50 ha. Z pozycji rejestrowej E. K. i A. K. wynika, że działka ta włączona została do scalenia jako część ich gospodarstwa rolnego o pow. 7,00 ha i wartości 464,40 jednostek szacunkowych w zamian za które wydzielone zostało im gospodarstwo rolne o pow. 6, 50 ha i wartości 464, 40 jednostek szacunkowych. Natomiast działka [...] po scaleniu weszła w skład działki nr [...] wydzielonej na współwłasność H. O., R. C. i S. C. W świetle powyższych ustaleń organ za nieuprawniony uznał zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez objęcie bez zgody właściciela terenu zabudowanego. Wskazał, iż działka będąca przedmiotem wniosku przed scaleniem nigdy nie stanowiła własności skarżących. Wprawdzie była ona przedmiotem obrotu, jednakże bez zachowania wymaganej formy aktu notarialnego, co oznaczało, że prawnie stanowiła ona nadal własność pierwotnego jej właściciela (E. K.) i w takim charakterze została objęta scaleniem. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania H. O. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...]. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę potwierdził prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji. Wskazał, iż z rejestru szacunku porównawczego gruntów poddanych scaleniu, wynika, iż ostatecznie scaleniem objęte były grunty stanowiące współwłasność H. O., R. C. i S. C. o łącznej powierzchni 3,11 ha i wartości 185,85 jednostek szacunkowych, w zamian których w wyniku scalenia wydzielono na współwłasność H. O., R. C. i S. C. określone działki o łącznej powierzchni 3,32 i wartości 187,60 jednostek szacunkowych. Podobnie H. O., R. C. i S. C. potwierdzone zostały przez organ drugiej instancji ustalenia Wojewody [...] dotyczące wielkości areału gruntów stanowiących przed scaleniem wyłączną własność spadkobierców W. i J. C., ich wartości szacunkowych jak również powierzchni i wartości szacunkowych działek wydzielonych w wyniku postępowania scaleniowego. Minister stwierdził, iż wszyscy spadkobiercy W. i J. C. za grunty wniesione do scalenia stanowiące ich własność, a także za grunty wniesione do scalenia, a stanowiące ich wyłączną własność wraz z małżonkami, otrzymali pełne należne ekwiwalenty gruntowe, zgodnie ze stanem własności. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ uznał, iż nie znajdują one potwierdzenia. W toku postępowania scaleniowego nie doszło do zniesienia współwłasności gruntów spadkowych stanowiących współwłasność R. C., S. C. i H. O. poprzez wydzielenie tylko jednemu spadkobiercy R. C. i jego żonie A. działki nr [...] o pow. 1,22ha, bowiem działka ta została im wydzielona jako ekwiwalent za wniesione do scalania grunty stanowiące ich wyłączną własność. Również nie znalazł potwierdzenia zarzut braku wyrażenia zgody wszystkich współwłaścicieli na zniesienie współwłasności w nieruchomościach oznaczonych jako działki nr [...], dziedziczonych z ustawy, objętych w drodze umowy darowizny i nabytych nieformalną umową kupna-sprzedaży. Organ na podstawie określonych aktów własności ziemi wykazał, że wymienione działki stanowiły wyłączną własność poszczególnych spadkobierców wraz z małżonkami i nie były przedmiotem współwłasności wszystkich spadkobierców W. i J. C. W tej sytuacji nie było przesłanek do uzyskania zgody wszystkich spadkobierców w odniesieniu do poszczególnych, wyżej wymienionych działek. Za nieuprawniony organ odwoławczy uznał także zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez objęcie scaleniem gruntu stanowiącego działkę nr [...], na którym znajdował się tartak, bez zgody skarżącej H. O., a nabyty przez nią razem z mężem oraz dwiema innymi osobami przed scaleniem gruntów, lecz bez zachowania formy aktu notarialnego. Organ podkreślił, iż działka ta, pomimo, że była zbywana, to nadal stanowiła własność pierwotnego jej właściciela i w takim charakterze została objęta scaleniem. Włączenie jej do nieruchomości wydzielonej w wyniku scalenia spadkobiercom W. i J. C. w zamian za stanowiące ich współwłasność nieruchomości spadkowe umożliwiło uregulowanie stanu prawnego tego gruntu zgodnie ze stanem władania. W konsekwencji powyższych ustaleń Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że postępowanie scaleniowe w odniesieniu do wymienionych gruntów zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami ustawy z dnia 21 stycznia 1968r. o scalaniu i wymianie gruntów, a zatem nie występują przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., niezbędne do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1982r. Skargę na powyższą decyzję wniosła H. O. wskazując na naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w trakcie postępowania scaleniowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, podczas gdy bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów dokonano zniesienia współwłasności gruntów stanowiących współwłasność R. C., S. C. i H. O. w ten sposób, że jedna z nowowydzielonych działek oznaczona nr [...] wydzielona została tylko dla R. C., z pominięciem pozostałych współwłaścicieli; - prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, iż na zniesienie współwłasności przedmiotowych działek nie jest wymagana zgoda wszystkich współwłaścicieli gruntów dziedziczonych po rodzicach - W. i J. małżonków C., w sytuacji gdy bez wymaganej zgody nie można dokonywać scalenia gruntów, zwłaszcza, że działka nr [...] została wydzielona R. i A. C. jako ekwiwalent za ich działki nr [...], a pozostali współwłaściciele działki nr [...] nie otrzymali za nią gruntów ekwiwalentnych stanowiących ich współwłasność; - naruszenie prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008r, zamiast uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1982r. w części dotyczącej gruntów stanowiących współwłasność spadkobierców W. i J. C. oraz w części obejmującej obecną działkę nr [...] położoną w obrębie K. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiając argumenty mające wskazywać na bezprawne zniesienie współwłasności gruntów, podkreśliła, iż za wydzieloną R. i A. C. działkę nr [...], pozostali współwłaściciele gruntów, z których wydzielono działkę nr [...], nie otrzymali za nią gruntów ekwiwalentnych. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszyła obowiązujących przepisów prawa zarówno procesowego jak i materialnego. Na wstępie należy zauważyć, iż organy administracji rozpoznając sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2008r. wydanym na podstawie art. 188 ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., były z mocy art. 153 w związku z art. 193 p.p.s.a związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tego Sądu. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zgodność z prawem zakwestionowanej przez skarżącą decyzji, w pierwszej kolejności dokonał oceny, czy organy rozstrzygając ponownie niniejszą sprawę podporządkowały się ocenie prawnej i wskazaniom zawartymi w powołanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym miejscu należy stwierdzić, iż zarówno Wojewoda [...], jak również Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadzili w sposób wyczerpujący postępowanie wyjaśniające na podstawie, którego dokonali jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Analiza akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wskazuje, że materiał dowodowy w postępowaniu prowadzonym po uchyleniu wcześniejszych decyzji, wymienionym powyżej wyrokiem NSA, został uzupełniony o dokumentację sporządzoną w toku postępowania scaleniowego w części dotyczącej gruntów stanowiących współwłasność spadkobierców W. i J. C., jak również gruntów stanowiących wyłączną własność tychże spadkobierców i ich małżonków. Na wniosek Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008r. Starostwo Powiatowe w P. przekazało do akt sprawy rejestry szacunku porównawczego gruntów poddawanych scaleniu, rejestry gruntów, akty własności ziemi, rejestry gruntów wydzielonych w wyniku scalenia. Ponadto organ pierwszej instancji, uwzględniając wniosek dowodowy złożony przez pełnomocnika skarżącej W. O., złożony w toku postępowania administracyjnego, dołączył do akt opisy i mapy działek wniesionych do scalenia, a będących własnością spadkobierców W. i J. C. oraz ujawniających stan gruntów po scaleniu. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy organy ustaliły jakie grunty spadkobierców W. i J. C. przejęto do scalenia, precyzując przy tym jakie działki wchodziły w skład tych gruntów poprzez wskazanie ich numerów i odpowiednio ich powierzchni. Następnie w sposób podobny ustalono jakie działki wydzielono im na współwłasność jako ekwiwalent. Analogicznych ustaleń organy dokonały w odniesieniu do gruntów, które wymienieni wcześniej spadkobiercy W. i J. C. posiadali (sami lub z małżonkami) przed scaleniem jako wyłączną własność oraz jaki uzyskali za nie ekwiwalent. Z ustaleń tych wynika, że spadkobiercy W. i J. C. za grunty wniesione do scalenia stanowiące ich współwłasność, jak również za grunty objęte scaleniem, a stanowiące ich wyłączną własność wraz z małżonkami, otrzymali pełne należne ekwiwalenty gruntowe. W świetle powyższego zarzuty podniesione w skardze należy uznać za nieuprawnione. Skarżąca naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 3, poz. 13 ze zm.) upatruje w braku zgody wszystkich współwłaścicieli na dokonanie w toku scalenia gruntów zniesienia współwłasności działek spadkowych, w konsekwencji czego działka nr [...] o pow. 1,22 ha została wydzielona R. C., a pozostali współwłaściciele nie otrzymali za nią gruntów ekwiwalentnych. Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji , działka ta została wydzielona Al. i R. C. jako ekwiwalent za wniesione do scalenia grunty stanowiące ich wyłączną własność o pow. 1,22 ha (działki nr [...]). Zasadnym jest zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym powyżej wyroku z dnia 1 lutego 2008r. wyraził pogląd, iż przy założeniu, iż ustalenia Sądu I instancji były prawidłowe, to błąd popełniony przy scalaniu nie polegałby na zniesieniu współwłasności działki nr [...] przez przyznanie jej na wyłączną własność R. C. i jego żonie, lecz na tym, że spadkobiercy W. i J. C. za część ich gruntów przejętych do scalenia, których powstała działka nr [...], nie otrzymali ekwiwalentnej nieruchomości. Jak już wcześniej zostało wyjaśnione, spadkobiercy W. i J. C. jako współwłaściciele po 1/3 części wnieśli do scalenia działki o łącznej powierzchni 3,11 ha o wartości 185, 85 jednostek szacunkowych, zaś w wyniku scalenia otrzymali jako współwłaściciele po 1/3 części ekwiwalentne grunty o powierzchni 3,32 ha i wartości 187,60 jednostek szacunkowych. Za nieuprawniony należy uznać także zarzut skarżącej dotyczący bezprawnego wydzielenia działki nr [...] i przyznania jej w toku scalenia na współwłasność oprócz H. O., także innym uczestnikom postępowania, a mianowicie R. C. i S. C. Działka ta została włączona do scalenia jako część gospodarstwa stanowiącego własność E. K. i A. K. o ogólnej pow. 7,00 ha i wartości 464, 40 jednostek szacunkowych w zamian za które wydzielono im gospodarstwo rolne o pow. 6,50 ha i wartości 464,40 jednostek szacunkowych. Wobec powyższego nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, że w toku postępowania scaleniowego w zakresie gruntów stanowiących współwłasność spadkobierców W. i J. C., jak również w części obejmującej obecną działkę nr [...] położoną w obrębie K. doszło do naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1982r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi S. i K., w części dotyczącej przedmiotowych gruntów. Z tych względów Wojewódzki Sąd administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło