IV SA/Wa 45/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA - Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić wniosek o zmianę postanowienia z 16 maja 2012 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu Skarżący J. S. po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej do Sądu skargi na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] listopada 2011 r., zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyznaczony w sprawie referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 marca 2012 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J. S. i złożył sprzeciw od wskazanego postanowienia. Postanowieniem z 16 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z rozstrzygnięciem tym ponownie nie zgodził się J. S. i wniósł zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które postanowieniem tego Sądu z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II OZ 523/12 zostało oddalone. W dniu 5 lipca 2012 r. - po wezwaniu Sądu - skarżący uiścił żądany wpis sądowy od skargi. Wyrokiem z 13 listopada 2012 r. Sąd oddalił skargę J. S. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] listopada 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 6 grudnia 2012 r. Pismem z 4 grudnia 2012 r. (data wpływu do Sądu - 13 grudnia 2012 r.) skarżący J. S. ponownie zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy. Po wezwaniu Sądu, skarżący w dniu 27 grudnia 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, tym razem jednak tylko w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (rubryka nr 4 formularza PPF). Zgodnie z zarządzeniem z 22 stycznia 2013 r., Sąd poinformował skarżącego J. S., że prawomocnym postanowieniem z 16 maja 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W ramach postępowania wpadkowego o przyznanie prawa pomocy w ww. zakresie, Sąd badał również czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Dalej Sąd uznał, że złożony przez skarżącego kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczący zwolnienia z kosztów sądowych, należy rozpatrywać w świetle art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270) - dalej w skrócie jako: "P.p.s.a.". Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, Sąd wezwał skarżącego J. S. do wskazania - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem oddalenia wniosku - zmiany okoliczności sprawy w zakresie dotyczącym przyznania prawa pomocy poprzez wykazanie, że sytuacja majątkowa lub rodzinna skarżącego ulegała zmianie w sposób uzasadniający zmianę postanowienia Sądu z dnia 16 maja 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwania Sądu skarżący nadesłał pismo z 4 lutego 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), w którym nawiązał do zarządzenia Sądu z 22 stycznia 2013 r., wskazując na niezrozumienie ze strony Sądu trudnej sytuacji życiowej skarżącego. Wniósł o przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, z uwagi na niepodjęcie przez Sąd w Warszawie "właściwego działania". Jednocześnie wezwanie Sądu dotyczące wskazania zmiany okoliczności sprawy w zakresie przyznania prawa pomocy poprzez wykazanie, że sytuacja majątkowa lub rodzinna skarżącego ulegała zmianie w sposób uzasadniający zmianę postanowienia Sądu z dnia 16 maja 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, pozostało bez odpowiedzi. Sąd zważył, co następuje: Sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2012 r., a postanowienie to stało się prawomocne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego uznając, iż jest ono nieuzasadnione. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 P.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska, a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący w złożonym ponownie na urzędowym formularzu PPF wniosku powołał się de facto na te same okoliczności w sprawie. W żadnym stopniu nie uprawdopodobnił zmiany swojej sytuacji majątkowej, która pozwalałaby na zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy i to pomimo tego, iż był do tego wzywany. Skarżący nie wykazał zatem jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 16 maja 2012 r. W związku z tym, że wniosek o prawo pomocy był już wnikliwie oceniony przez Sąd, a skarżący nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych w przedmiotowym zakresie, na podstawie art. 165 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.