IV SA/Wa 451/10

WyrokWSA w Warszawie2010-07-21

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Agnieszka Łąpieś – Rosińska, Agnieszka Góra – Błaszczykowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa z urzędu, wydana na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, mogła zostać wydana bez przeprowadzenia lustracji gospodarstwa rolnego w celu ustalenia niskiego poziomu produkcji rolnej?
Ratio decidendi
Decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa z urzędu, wydana na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r., wymagała uprzedniego przeprowadzenia lustracji gospodarstwa rolnego w celu ustalenia niskiego poziomu produkcji rolnej, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 1968 r. Brak takiej lustracji stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające uchylenie decyzji administracyjnej stwierdzającej nieważność tej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy R. z 1981 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego małżonków S. Skarżący zarzucał, że decyzja z 1981 r. została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, uznając, że decyzja z 1981 r. nie naruszyła rażąco przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2009 r.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2009 r. [...]; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu złożonego przez J. S. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2009r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy R. z [...] lutego 1981r. znak [...] orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa stanowiącego własność H. i S. małżonków S. gospodarstwa rolnego o pow. 5,05 ha położonego we wsiach Z., S. gm. R. i we wsi L. gm. R. – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Miasta i Gminy w R. decyzją z [...] lutego 1981r. znak [...] orzekł o przejęciu na własność Skarbu Państwa stanowiącego własność H. i S. małżonków S. gospodarstwa rolnego o pow. 5,05 ha położonego we wsiach Z., S. gm. R. i we wsi L. gm. R. uzasadniając, iż gospodarstwo jest podupadłe i nie rokuje szans na poprawę z uwagi na wiek właścicieli. Decyzją z [...] stycznia 1997r. Kierownik Urzędu Rejonowego w M., po rozpoznaniu wniosku J. S., odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w R. z dnia [...] lutego 1981r. W wyniku wniesionego przez J. S. odwołania, Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 1997r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. W wyniku wniesionej skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 kwietnia 1999r., sygn. akt IV SA 683/97 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 1997r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uzasadniając, iż mimo że złożony wniosek został zatytułowany jako wniosek o wznowienie postępowania, to z jego treści jednoznacznie wynika, iż wnioskodawca kwestionuje legalność decyzji o przejęciu stanowiącego własność H. i S. małżonków S. gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa. Wojewoda [...] rozpatrując ponownie sprawę decyzją z [...] października 1999r.odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. z [...] lutego 1981 r. W wyniku wniesionego przez J. S. odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] października 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] października 1999r. Na skutek wniesionej przez J. S. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 grudnia 2004r., sygn. akt IV SA 4679/03 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2003r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] października 1998r. jako wydanych z naruszeniem właściwości rzeczowej. Sąd uznał, iż organem właściwym do rozpoznania sprawy jest samorządowe kolegium odwoławcze. Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 kwietnia 2006r., sygn. akt I OSK 607/05 w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2003 r. oraz Wojewody [...] z [...] października 1998r. oddalił skargę kasacyjną wskazując, iż mimo błędnego uzasadnienia wyrok zasadnie rozstrzyga o stwierdzeniu nieważności kontrolowanej decyzji. Sąd wskazał, że organem właściwym w I instancji w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. z [...] lutego 1981r. był minister właściwy do spraw rozwoju wsi, który to organ na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., był również organem właściwym do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. z [...] lutego 1981r. J. S. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2009r. zarzucając jej, że została oparta na ustaleniach wynikających wyłącznie z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. z [...] lutego 1981r. a więc decyzji, której stwierdzenia nieważności się domaga. Rozpoznając sprawę ponownie Minister wskazał, iż będące przedmiotem niniejszego postępowania gospodarstwo rolne zostało przejęte na własność Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w R. z [...] lutego 1981r. wydaną na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U Nr 21, poz. 118) oraz art. 45 ustawy z 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym i innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U Nr 32, poz. 140). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy, Państwo mogło na wniosek rolnika przejąć na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych a ponadto: osiągnął wiek 65 lat mężczyzna, 60 lat kobieta albo zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. W myśl art. 9 ust. 2 powołanej ustawy, gospodarstwo rolne mogło być przejęte na własność Państwa za rentę również z urzędu, jeżeli wykazuje niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidzkich. Chcąc zdefiniować pojęcie niskiego poziomu produkcji przejętego gospodarstwa rolnego należy odwołać się do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 marca 1968r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbań i w sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58), zgodnie z którym to przepisem za gospodarstwo rolne wykazujące niski poziom produkcji rolnej uznawano gospodarstwo, w którym w okresie trzech lat: nie wszystkie grunty orne były rolniczo wykorzystywane lub plony czterech zbóż i ziemniaków były niższe co najmniej o 1/3 od przeciętnych plonów osiąganych w danej wsi na podobnych glebach, a przy tym obsada bydła, trzody chlewnej i owiec wynosiła łącznie na 1 ha użytków rolnych mniej niż 0,4 sztuki przeliczeniowej. W ocenie Ministra Naczelnik Miasta i Gminy w R. wydając w dniu [...] lutego 1981r. decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego nie naruszył w sposób rażący przepisów proceduralnych ani materialnych stanowiących podstawę jej wydania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że H. i S. małżonkowie S. w momencie przejęcia gospodarstwa rolnego, którego byli właścicielami, osiągnęli określony przepisami wiek uzasadniający przejęcie gospodarstwa. H. S. urodzona w 1910r. ukończyła bowiem 71 lat, natomiast S. S. urodzony w 1903r. - 78 lat. Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje również fakt spełnienia przesłanki niskiego poziomu produkcji przejętego gospodarstwa. Jak bowiem wynika z uzasadnienia kontrolowanej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. z [...] lutego 1981r., gospodarstwo małżonków S. od 1977r. figurowało w rejestrze gospodarstw podupadłych i nie rokujących żadnej poprawy. Istotnie, w aktach sprawy nie ma dokumentu, na który powołuje się organ w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. Pozostałe dowody wskazują jednak, że stan produkcji gospodarstwa był niższy od przeciętnej oraz, że gospodarstwo nie rokowało poprawy produkcji - właściciele gospodarstwa byli już bowiem starszymi ludźmi, a dzieci zrezygnowały z prowadzenia gospodarstwa. Do wniosków takich prowadzą spójne, wzajemnie się uzupełniające dowody, którym organ w niniejszym postępowaniu dał wiarę, w szczególności pismo Urzędu Miasta i Gminy R. z [...] grudnia 1980r. oraz oświadczenia następców prawnych dawnych właścicieli. Z powołanego pisma Urzędu Miasta i Gminy R. z [...] grudnia 1980r. wynika, iż dawny właściciel gospodarstwa oświadczył, iż mała sprzedaż jednostkom gospodarski uspołecznionej w 1978r. uzasadniona jest klęską gospodarstwa. Dowodami w niniejszym postępowaniu, które choć nie decydujące w sprawie, organ uznał za wiarygodne i obrazujące stan gospodarstwa oraz możliwe rokowania co dalszego jego funkcjonowania w dacie przejęcia są oświadczenia złożone przez dzieci dawnych właścicieli – J. S., K. P. oraz A. S., z których jednoznacznie wynika, iż wymienieni nie są zainteresowani przejęciem gospodarstwa. Decyzję o rezygnacji z przejęcia gospodarstwa uzasadniają brakiem kwalifikacji rolniczych oraz faktem, iż posiadają inne stałe źródła dochodów. Minister podkreślił, iż wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, organ nie uznał jako wyłącznego dowodu w niniejszej sprawie twierdzeń zawartych w kontrolowanej decyzji, lecz rozpatrzył sprawę na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału. W tym miejscu zasadnym jest przytoczenie treści art. 76 § 1 k.p.a., zgodnie z którym to przepisem dokumenty urzędowo sporządzone w przepisanej formie stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Istotnie, w niniejszej sprawie w sytuacji gdy na podstawie akt archiwalnych nie można odtworzyć treści dokumentu na który powołuje się organ w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, mając na uwadze treść powołanego art. 76 k.p.a. oraz biorąc pod uwagę pozostałe dowody należało uznać, że gospodarstwo małżonków H. i S. S. należało do kategorii gospodarstw o niskim poziomie produkcji. Pismem dnia [...] marca 2010r. J. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010r., zarzucając rażące naruszenie art. 6, art.7, art. 8, art.10, art. 77 § 1 oraz art.107 § 1 i § 3 k.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo pismem z dnia [...] czerwca 2010r. o uchylenie zaskarżonej decyzji wniósł ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu adw. P. K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7,77, 75 § 1, 76 § 1, 89 § 2 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia sprawy i ustalenia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zarzucił ponadto naruszenie art. 10 i art. 86 k.p.a poprzez naruszenie praw skarżącego do wysłuchania go i wykonania kserokopii akt. Zdaniem pełnomocnika decyzja narusza również art. 8 k.p.a. poprzez podważenie zaufania obywateli do organów państwa z uwagi na brak stwierdzenia przez Ministra nieważności decyzji kontrolowanej decyzji, mimo iż wydana została bez podstawy prawnej. Pełnomocnik podkreślił, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja wydana została bez podstawy prawnej, z jednej bowiem strony powołano art. 45 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, który przewidywał możliwość przejęcia gospodarstwa rolnego jedynie na wniosek rolnika, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Z drugiej natomiast jako podstawę przejęcia wskazano art. 9 ust. 2 o przekazywaniu gospodarstw rolnych, który to przepis nie pozwala na skonstruowanie normy prawnej mogącej stanowić podstawę prawną działania organów administracji publicznej, co prowadzi do wniosku, że decyzja Naczelnika Gminy i Miasta w R. wydana została bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1289 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Oznacza to, że decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarżącego. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana w trybie określonym w art. 156 i nast. k.p.a. Rolą organu nadzoru było zatem ustalenie, czy decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w R. z dnia [...] lutego 1981r. znak [...] orzekająca o przejęciu na własność Skarbu Państwa stanowiącego własność H. i S. małżonków S. gospodarstwa rolnego o pow. 5,05 ha położonego we wsiach Z., S. gm. R. i we wsi L. gm. R., została wydana przy spełnieniu wszystkich wymagań określonych w obowiązujących wówczas przepisach prawnych, w szczególności, czy spełnienie tych wymagań zostało należycie wyjaśnione i udokumentowane. Organ nadzoru oceniał zatem, czy organ wydający decyzję o przejęciu gospodarstwa prawidłowo ustalił czy zachodzą wszystkie wymagane przesłanki do wydania takiej decyzji. Z akt sprawy wynika, że organ nadzoru nie wywiązał się z tego obowiązku należycie. Podstawą prawną decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. decyzją z dnia [...] lutego 1981r. znak [...] był art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Zgodnie z tym przepisem istniała możliwość przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę z urzędu, jeżeli wykazywało ono niski poziom produkcji rolnej, a prowadzący je rolnik przekroczył odpowiedni wiek (60 lat - mężczyzna, 55 lat - kobieta ) lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów. Takie rozwiązanie miało służyć w zamierzeniu podnoszeniu poziomu rolnictwa w Polsce oraz zapewnieniu osobom które nie mogły sprostać tym wymaganiom pomocy socjalnej w postaci renty z tytułu przejęcia gospodarstwa. Przejęcie mogło jednakże nastąpić tylko wtedy, gdy gospodarstwo rzeczywiście wykazywało niski poziom produkcji rolnej. Okoliczności te zostały zaś ustalone w szczególnym trybie, określonym przepisami prawa. Wydanie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa w zamian za rentę poprzedzały dwa postępowania wyjaśniające: pierwsze – prowadzone w celu wydania opinii, że gospodarstwo rolne kwalifikuje się do zaliczenia jako wykazujące niski poziom produkcji rolnej, drugie - ustalające, że rolnik odpowiada ustawowym warunkom dopuszczającym przejęcie gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 1998r., sygn. akt II SA 456/98, publ. Lex nr 41828). W praktyce orzeczniczej przyjęto, że ustalenie niskiego poziomu produkcji rolnej wymagało trybu przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58). Ten akt prawny przewiduje przeprowadzenie przez zespół w składzie 3 specjalistów w trybie lustracji gospodarstwa (§ 2 ust 2 rozporządzenia) oceny tego gospodarstwa. Po przeprowadzeniu lustracji wymagane było sporządzenie protokołu, w którym na podstawie kryteriów określonych w tym rozporządzeniu, zespół wyrażał opinię, czy gospodarstwo kwalifikuje się do zaliczenia go do kategorii wykazującej niski poziom produkcji wskutek zaniedbania (§ 2 ust. 5 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie brak jest dowodów dokumentujących dokonaną wówczas ocenę gospodarstwa w zakresie zaistnienia przesłanek kwalifikujących go do przejęcia w zamian za rentę, określonych w § 1 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia. Przepis ten stanowi m.in. że ocena tego gospodarstwa powinna obejmować trzy ostatnie lata funkcjonowania gospodarowania. Powinna uwzględniać kwestie niekorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej (nieodnawiania nasion zbóż i sadzeniaków, niestosowania nawozów mineralnych oraz środków ochrony roślin, nieprzeprowadzania konserwacji urządzeń melioracyjnych itp.), jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat nie wszystkie grunty orne są rolniczo wykorzystane. W uzasadnieniu ocenianej w niniejszym postępowaniu decyzji wskazano jedynie, iż gospodarstwo małżonków S. od 1977r. figurowało w rejestrze gospodarstw podupadłych i nie rokujących żadnej poprawy, a ponadto wiek właścicieli uzasadniał jego przejęcie. Zauważyć jednak należy, iż osiągnięcie przez rolników określonego w przepisach wieku, nie stanowiło wyłącznej przesłanki przejęcia gospodarstwa z urzędu na własność Państwa. Jednocześnie ustawodawca wskazał jakie kryteria decydują o tym, iż dane gospodarstwo może być uznane za wykazujące niski poziom produkcji rolnej, a wśród nich nie wymienia umieszczenia gospodarstwa w rejestrze gospodarstw podupadłych. Ponadto biorąc pod uwagę, iż mamy do czynienia z odjęciem własności gospodarstwa rolnego poprzednim właścicielom nie można w ocenie Sądu podzielić stanowiska Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż pomimo braku w aktach sprawy dokumentu, na który powołuje się organ w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, to jednak pozostałe dowody wskazują, że stan produkcji gospodarstwa był niższy od przeciętnej oraz, że gospodarstwo nie rokowało poprawy produkcji - właściciele gospodarstwa byli już bowiem starszymi ludźmi, a dzieci zrezygnowały z prowadzenia gospodarstwa. Zdaniem Ministra do wniosków takich prowadzą inne spójne, wzajemnie się uzupełniające dowody, którym organ w niniejszym postępowaniu dał wiarę. W sytuacji bowiem gdy mamy do czynienia z pozbawieniem prawa własności, organ nie może swoich rozstrzygnięć opierać na pośrednich dowodach. Z akt sprawy wynika, iż rozstrzygnięcie Naczelnika Miasta i Gminy w R. z [...] lutego 1981r. nie zostało poprzedzone przeprowadzeniem lustracji gospodarstwa rolnego, a wyłącznie na tej podstawie można było orzec o istnieniu przesłanki niskiego poziomu produkcji rolnej w gospodarstwie. Tym samym ustalenie, iż wydanie kwestionowanej decyzji nie zostało poprzedzone powyższą lustracją skutkować powinno koniecznością stwierdzenia, że takiej lustracji nie przeprowadzono, co daje podstawę do stwierdzenia, że decyzja o przejęciu gospodarstwa została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie podzielił więc stanowiska pełnomocnik strony, iż kontrolowana decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Podsumowując stwierdzić należy, iż z porównania określonych we wspomnianym rozporządzeniu z 26 marca 1968r. kryteriów uznania gospodarstwa za wykazujące niski poziom produkcji na wskutek zaniedbań z oceną tego gospodarstwa powołaną w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. stanowiącą podstawę wydania decyzji o jego przejęciu wynika, że w zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi błędnie przyjął, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w R. z [...] lutego 1981r. znak [...] orzekająca o przejęciu na własność Skarbu Państwa stanowiącego własność H. i S. małżonków S. gospodarstwa rolnego o pow. 5,05 ha położonego we wsiach Z., S. gm. R. i we wsi L. gm. R. – nie narusza prawa. Mając jednak na uwadze treść art. 156 § 2 k.p.a. organ zobowiązany będzie ustalić czy zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. z [...] lutego 1981r. czy też że została ona wydana z naruszeniem prawa. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a orzekł, jak w sentencji. O wynagrodzeniu pełnomocnika strony skarżącej, ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło