IV SA/Wa 466/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-17
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, prowadzące działalność non-profit i nieposiadające środków na pokrycie kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Samo prowadzenie działalności non-profit nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia, a stowarzyszenie powinno przewidzieć możliwość wszczęcia postępowania sądowego i zorganizować środki na jego pokrycie, np. ze składek członkowskich.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe zwróciło się do WSA w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą zgody na realizację przedsięwzięcia. Stowarzyszenie argumentowało, że jest organizacją społeczną non-profit, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych. Sąd uznał, że stowarzyszenie nie wykazało braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Stowarzyszenie zwykłe "[...]" z siedzibą w K. zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie wszczętej ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2014r. dotyczącą wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia (budowę [...]) na działce o nr ew. [...] we wsi Z.
W uzasadnieniu wniosku PPPr oraz oświadczeniach nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego stwierdzono, że Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków do opłacenia kosztów sądowych. Stowarzyszenie liczy 4 członków, a jego celem jest ochrona środowiska naturalnego powiatu Z. Cele statutowe organizacja społeczna realizuje organizując m.in. akcje społeczne, szkolenia mające na celu ochronę środowiska lokalnego oraz uczestnicząc w postępowaniach administracyjnych dotyczących ochrony środowiska.
Jak wynika z uchwały z [...] marca 2013r. członkowie stowarzyszenia są zobowiązani do opłacenia rocznej składki członkowskiej w wysokości 100 zł. W pierwszym kwartale 2014r. Stowarzyszenie wydało na działalność statutową 110 zł. (koszty korespondencji oraz materiałów biurowych).
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek jest nieuzasadniony. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny w dotychczas stanowionym orzecznictwie konsekwentnie stoi na stanowisku, że prowadzenie działalności, jako organizacja non profit nie jest przesłanką do zwolnienia Stowarzyszenia od kosztów postępowania sądowego. Organizacje non profit nie są zwolnione od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej, w zakres, której wchodzą również spory sądowe (np. postanowienie NSA z 19.10.2010 r., sygn. II OZ 1041/10).
W świetle postanowień regulaminu Stowarzyszenia, jego celem jest m.in. działanie na rzecz ochrony środowiska. Niewątpliwie tego rodzaju działalność wiąże się z inicjowaniem przez Stowarzyszenie sporów sądowych, czego dowodem jest niniejsza sprawa sądowoadministracyjna. Mając na uwadze ten cel działań Stowarzyszenia należy przyjąć, że strona wnioskująca o prawo pomocy mogła przewidzieć ewentualność wszczęcia postępowania sądowego a tym samym zorganizować środki potrzebne na pokrycie niezbędnych kosztów sądowych. Skarżące Stowarzyszenie pomimo, że nie może prowadzić działalności gospodarczej, czy przyjmować spadków i darowizn, to ma szanse wygospodarować potrzebny do kontynuowania procesu majątek skoro według § 6 pkt 1 regulaminu Stowarzyszenia na fundusze Stowarzyszenia składają się wpływy ze składek członkowskich. Przerzucenie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo przez uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych, rodzi ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia zostaje finansowana ze środków publicznych, co przeczy zasadzie, że stowarzyszenia prowadzą działalność na bazie własnego majątku (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2009 r., sygn. II OZ 270/09). Resumując, strona nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, czego wymaga do uzyskania prawa pomocy treść art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło