IV SA/Wa 484/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. W. i I. W. na uchwałę Naczelnej Rady [...] z dnia [...] maja 1948 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić skargę W piśmie z dnia 14 stycznia 2019 r. E. W. i I. W., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Naczelnej Rady [...] z dnia [...] maja 1948 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wskazano, że uchwała rażąco narusza wymogi przewidziane w art. 5 ust. 2 dekretu z 2 kwietnia 1946 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym kraju, bowiem plan nie zawiera linii rozgraniczających, nie wskazuje sposobu zabudowania, nie zawiera danych wymaganych przez pkt 5-8 art. 5. Swoją skargę poprzedzili wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – zwana dalej Ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej i akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 Ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z powyższego wynika, że sądy administracyjne powołane są do kontroli aktów prawa miejscowego ale podejmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego i terenowe organy administracji rządowej ( i ich związków). Zaskarżona w niniejszym postępowaniu uchwała została wydana przez Naczelną Radę [...]. Podmiot ten został powołany na podstawie dekretu z dnia [...] maja 1945 r. o odbudowie [...]. Dekret ten został uchylony ustawą z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie [...] (Dz.U. z 1947 Nr [...] poz.[...]). Zgodnie z 5 ust. 1 tej ustawy Przewodniczącym Naczelnej Rady [...] jest Prezes Rady Ministrów. Do Naczelnej Rady [...] wchodzi - poza przewodniczącym - 30 członków, powołanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej na wniosek Ministra Odbudowy, uchwalony przez Radę Ministrów, spośród przedstawicieli właściwych resortów rządowych, samorządu [...], działaczy społecznych oraz wybitnych fachowców z dziedziny nauki, techniki i sztuki (ust.2). Zgodnie zaś z art. 6 tej uchwały prace, dotyczące sporządzania regionalnych i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planowania gospodarczego na obszarze [...] i [...] Zespołu Miejskiego, wykonywa Biuro Odbudowy [...], podległe Ministrowi Odbudowy. Z pewnością Naczelnej Rady [...] nie można zaliczyć do organów jednostek samorządu terytorialnego. W okresie, kiedy przyjęta została uchwała o odbudowie [...] obowiązywała ustawa z dnia 11 września 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych. Na mocy ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej został zniesiony w Polsce samorząd terytorialny. Od tej daty rady narodowe stały się jednolitymi terenowymi organami władzy i administracji państwowej. W ocenie Sądu Naczelną Radę [...] należy uznać, za odrębny organ, pozostający poza strukturą ówczesnego podziału administracyjnego kraju. Należy mieć bowiem na względzie, że uchwały tego organu dla uzyskania mocy obowiązującej, musiały być ogłaszane w Monitorze Polskim (art. 9). O całkowitej odrębności i oderwaniu od zależności od jednostki samorządu terytorialnego może również świadczyć treść art. 13 ust. 3 cyt. ustawy zgodnie z którym do czasu ogłoszenia w przez Prezesa Rady Ministrów o powołaniu Naczelnej Rady [...] miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...] i [...] Zespołu Miejskiego zatwierdza rada narodowa [...]. Z powyższego przepisu wynika, że po powołaniu Naczelnej Rady [...] stawała się ona niejako autonomicznym podmiotem, którego podstawowym zadaniem było ustalenie zasad, programu odbudowy stolicy oraz koordynacja prace nad odbudową i czuwanie nad ogólnym przebiegiem tych prac. Ważność uchwał tego organu nie wymagała zatwierdzenia przez radę narodową [...]. Ponadto biuro Rady miało rangę organu Ministerstwa, który nie mógł funkcjonować, po jego likwidacji, bez wyraźnego unormowania, jako jednostka innego ministerstwa (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. I OSK 2215/16). Nie można także uznać, by był to terenowy organ administracji rządowej, skoro Przewodniczącym Naczelnej Rady [...] z mocy ustawy został powołany Prezes Rady Ministrów, który zgodnie z art. 17 ustawy konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. stał na czele rządu. Brak jest również podstaw do przyjęcia, by jakiekolwiek przepisy ustaw szczególnych przewidywały sądową kontrolę uchwały Naczelnej Rady [...] z 1948 r. Obecnie uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą być skarżone do sądu administracyjnego m.in. w oparciu o art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przyjąć należy, że powyższy przepis dotyczy jedynie uchwał podjętych po wejściu w życie powyższej ustawy. Przewidziane w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uprawnienie do zaskarżania do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organy gmin, ma zastosowanie tylko do uchwał organów gmin będących jednostkami samorządu terytorialnego, działających od dnia 27 maja 1990 r., czyli od dnia wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym (por. postanowienia NSA z dnia 30 października 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2572/95, z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 859/08, z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1879/15). Zasada ta znajduje również zastosowanie do skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego, wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. Ponadto jak wynika z jego treści dotyczy uchwał podjętych przez organ gminy, a z pewnością, co zresztą wyżej wykazano, Naczelna Rady [...] nie była organem gminy. W związku z powyższym Sąd uznał wniesienie skargi za niedopuszczalne i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak sentencji.