IV SA/Wa 524/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-04
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Łukasz Krzycki, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia może zostać utrzymane w mocy, pomimo sprzeciwu stron na prawach strony, które podniosły argumenty dotyczące interesu społecznego i zgodności z nową ustawą o elektrowniach wiatrowych, a organ nie zbadał tych argumentów w kontekście ogólnych zasad postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie, uznając, że organy administracji nie zbadały zasadności zawieszenia postępowania w kontekście zgłoszonych przez strony na prawach strony uwag dotyczących interesu społecznego i szybkości postępowania. Choć strony te nie mogą skutecznie sprzeciwić się zawieszeniu, ich uwagi powinny być rozważone przez organ w świetle ogólnych zasad K.p.a., w tym zasady uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu stron oraz zasady szybkości postępowania. Organy nie wykazały racjonalnych przesłanek zawieszenia poza wolą inwestora, co naruszało zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie Zwykłe wniosło skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy zespołu elektrowni wiatrowych. Zawieszenie nastąpiło na wniosek inwestora, mimo sprzeciwów Stowarzyszenia i Koła Gospodyń Wiejskich, które podniosły argumenty dotyczące zgodności z nową ustawą o elektrowniach wiatrowych i interesu społecznego. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o elektrowniach wiatrowych, wskazując na brak należytego zbadania interesu społecznego i nadmierne przedłużanie postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2017 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy orzeczenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] sierpnia 2016 r. o zawieszeniu – na wniosek [...]Sp. z o.o., zwanej dalej "Inwestorem" -postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu elektrowni wiatrowych w rejonie miejscowości [...]w gminie [...]wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą", zwanego dalej "Przedsięwzięciem".
Uzasadniając orzeczenie wskazano:
- na wniosek Inwestora [...]lipca 2014 r., wydano danego dla Przedsięwzięcia decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji; orzeczeniem z [...]sierpnia 2015 r. organ odwoławczy uchylił ten akt i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia,
- [...]czerwca 2016 r. wpłynął wniosek Inwestora o zawieszenie postępowania w sprawie; organ I. instancji, wobec treści art. 98 § 1 K.p.a., obwieszczeniem datowanym na 14 lipca 2016 r., powiadomił o tym wniosku strony postępowania, wskazując na możliwość wniesienia ewentualnych sprzeciwów w terminie 7 dni; w zakreślonym terminie wpłynęły sprzeciwy, występujących w sprawie na prawach strony:
- stowarzyszenia zwykłego. "[...]", zwanego dalej "Stowarzyszeniem" (datowany na [...]lipca 2016 r. - wpływ 26 lipca 2016 r.),
- Kółka Rolniczego - Koła Gospodyń Wiejskich w [...], zwanego dalej "Kołem Gospdoyń" (datowany na 20 lipca 2016 r. - wpływ 2 sierpnia 2016 r.);
w ich uzasadnieniach wskazano na konieczność kontynuowania postępowania i oceny Przedsięwzięcia w obecnym kształcie przez pryzmat zgodności z wymogami ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 961), zwanej dalej "ustawą o elektrowniach wiatrowych", weszła ona w życie 16 lipca 2016 r.,
- prawo sprzeciwu w przedmiocie zawieszenia postępowania na wniosek przysługuje stronie postępowania administracyjnego; w niniejszej sprawie obydwa sprzeciwy pochodzą natomiast od podmiotów uczestniczących w postępowaniu na prawach stron; postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest prowadzone na wniosek podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia; przysługuje mu uprawnienie do dysponowania wnioskiem wszczynającym postępowanie; brak woli prowadzenia postępowania przez ten podmiot pozostaje bez wpływu na interes społeczny; wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego winien zostać rozpatrzony z uwagi na przesłanki art. 98 § 1 K.p.a. niezależnie od zmieniającego się w trakcie postępowania stanu prawnego; podmioty na prawach strony nie posiadają w postępowaniu uprawnień niezbędnych do wnoszenia sprzeciwu wobec wniosku strony o zawieszenie postępowania; przywołano tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 października 2015 r. (syg. II OSK 233/14 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); w jego uzasadnieniu wskazano "Nie można w szczególności przyjąć, aby podmioty na prawach strony uprawnione były do dysponowania przedmiotem postępowania. Nie są one równiej dysponentami praw lub obowiązków, których postępowanie dotyczy.",
- obiektem analiz, w świetle potencjalnego negatywnego wpływu na interes społeczny, powinno być samo zawieszenie postępowania; zgodnie z poglądami doktryny "art. 98 § 1 in fine należy rozumieć w ten sposób, że to zawieszenie postępowania nie zagraża interesowi społecznemu, a nie samo żądanie zawieszenia postępowania. Ocena, czy zawieszenie postępowania zagraża nie nie zagraża interesowi społecznemu, należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Organ powinien jednak starannie rozważyć zarówno słuszny interes strony, wyrażony w żądaniu zawieszenia postępowania, jak i interes społeczny, któremu zawieszenie postępowania mogłoby zagrażać. Zagrożenie interesowi społecznemu powinno być, jak wynika to z użycia trybu oznajmującego czasu teraźniejszego "zagraża", aktualne i rzeczywiste, a nie tylko potencjalne" (tak: A. Wróbel Kpa Komentarz, wyrok WSA o sygn. akt VI SA/Wa 1723/11 – odstępny w CBOSA),
- zawieszenie przedmiotowego postępowania nie niesie za sobą zagrożeń dla interesu społecznego, w szczególności dla osób, które mogłyby być narażone na potencjalne oddziaływania inwestycji; zagrożenie interesu społecznego, o którym mowa w art. 98 § 1 K.p.a. musi być aktualne i rzeczywiste, a nie tylko potencjalne; nie sposób go powiązać z zawieszeniem przedmiotowego postanowienia; nie przybliża i nie uprawdopodobnia bowiem ono w żaden sposób realizacji planowanej inwestycji,
- odnosząc się do zarzutów, wniesionego przez Stowarzyszenie, zażalenia wskazano:
- chybione jest twierdzenie, jakoby postanowienie o zawieszeniu zostało wydane bez uwzględnienia stanu prawnego w dacie orzekania; ustawa o elektrowniach wiatrowych, wprowadzająca m.in. wymóg zachowania określonej odległości, podlega uwzględnieniu przede wszystkim w decyzji kończącej postępowanie - rozstrzygnięciu merytorycznym; postanowienie, wydane w trybie art. 98 K.p.a. ma tymczasem charakter procesowy; nie jest uzależnione od przepisów materialnych, regulujących możliwość realizacji przedsięwzięcia,
- nie zgodzono się z zarzutem braku uzasadnienia faktycznego i prawnego w odniesieniu do przesłanki interesu społecznego; jak wywiedziono wcześniej, zagrożenie interesu społecznego, mogące wpłynąć na odmowę zawieszenia postępowania, musi być aktualne i rzeczywiste; ponieważ zawieszenie przedmiotowego postępowania w żaden sposób nie przybliża Inwestora do realizacji Przedsięwzięcia, sprzecznego z zapisami ustawy o elektrowniach wiatrowych, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, jakoby zawieszenie miało zagrażać "poczuciu bezpieczeństwa" mieszkańców terenów planowanej inwestycji bądź jakimkolwiek innym interesom społeczności, które mogłyby potencjalnie zostać dotknięte negatywnymi oddziaływaniami, związanymi z inwestycją; trudno również wymagać od organu I. instancji, aby w uzasadnieniu swojej decyzji wymienił pełen katalog interesów społecznych, którym nie zagraża zawieszenie przedmiotowego postępowania.
W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 6, 7, 8, 12 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I. instancji, mimo że - w oparciu o przedstawiony stan faktyczny i prawny – należało je uchylić,
- art. 6, 7, 8, 98 § 1, art. 124 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 wobec art. 98 § 1 K.p.a., poprzez przyjęcie, że na organie administracji nie ciąży jakikolwiek obowiązek badania przesłanki, wskazanej w art. 98 § 1 K.p.a., w postaci interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz, że nie musi on - w uzasadnieniu orzeczenia - odnosić się do tej przesłanki; interes taki był organowi wyraźnie wskazywany,
- art. 15 ust. 3 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o elektrowniach wiatrowych, w zw. z art. 6, 7, 8 i 12 K.p.a., poprzez uznanie, że przepisy wprowadzone pierwszą z wymienionych ustaw podlegają uwzględnieniu dopiero w decyzji kończącej postępowanie; tymczasem z treści wskazanych przepisów wynika, że organ powinien dokonać oceny sprawy i zakończyć postępowanie, jeżeli zaistniały przesłanki wskazane w ustawie.
W uzasadnieniu podniesiono m.in.:
- zgłoszone sprzeciwy nie wywołały wprawdzie skutków prawnych, czego jednak Skarżący nie kwestionuje; zawierały jednak wskazówki dla organu, jaki interes społeczny podlega rozważeniu; dlatego chybiony jest argument, jakoby oczekiwano od organu, aby "wymieniał pełen katalog interesów społecznych"; wystarczyło skoncentrować uwagę na interesach, zasygnalizowanych przez podmioty, uczestniczące w postępowaniu; z uwagi na swoje zadania statutowe nie reprezentują one partykularnych interesów; działają natomiast szeroko rozumianym interesie społecznym; organy obu instancji odmówiły poddanie pod rozwagę jakiekolwiek interesu społecznego; skoncentrował się wyłącznie na woli wnioskodawcy,
- w ugruntowanej linii orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że zasada dyspozytywności (tu: uprawnienie strony do wnioskowania o zawieszenie postępowania) nie ma charakteru bezwzględnego; organ administracji winien uwzględnić, zarówno naczelne zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę szybkości (art. 12 K.p.a.) i zaufania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.); istotą tego jest powinność sprawnego załatwienia sprawy, w oparciu o obowiązującą literę prawa (art. 6 K.p.a.); zawieszenie postępowania jest instytucją, która powinna być stosowana z dużą ostrożnością; odsuwa ona bowiem w czasie załatwienie sprawy (tak wyrok WSA o sygn. akt. II SA/Kr 1770/11, opubl. L.EX nr 1121404, dostępny w CBOSA); z kolei przepisy, dotyczące zawieszenia postępowania - jako tamujące normalny jego bieg - nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej; dlatego zawieszenie postępowania może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach (tak: wyrok WSA o sygn. akt. II SA/Kr 619/11, opubl. LEX 984907, dostępny w CBOSA),
- przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt. II OSK 1779/11, opubl. LEX nr 1361616, dostępny w CBOSA), gdzie wskazano: "[...] zawieszanie postępowania na wniosek strony [...] może zagrażać szeroko rozumianemu interesowi społecznemu w sytuacji, gdy strona pomimo, że zainicjowała wszczęcie postępowania, to w jego toku nie współpracuje z organem i nie stosuje się do jego wskazań, zmierzających do wydania pozytywnej dla niej decyzji. lecz swoim postępowaniem zmierza do przedłużenia tego postępowania [...]. W interesie społecznym jest aby rozstrzygnięcie organu zostało wydane z zachowaniem zasady szybkości postępowania z art. 12 k.p.a., w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Natomiast w żadnym razie w interesie społecznym nie leży przedłużanie ponad rozsądny czas wszczętego postępowaniu przy wykorzystywaniu do tego instytucji zawieszenia postępowania na wniosek strony (art. 98 § 1 k.p.a.)",
- w realiach niniejszej sprawy organy administracji przywiązały wyłączną wagę do woli i intencji Inwestora; przestały nawet zawiadamiać uczestników postępowania o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i nie wyznaczały kolejnych terminów jej zakończenia; nie przymuszały także Inwestora do przedkładania dokumentów czy wykonania czynności, do których został zobowiązany mocą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 3359/15); wszelkie terminy w postępowaniu wyznaczał de facto sam Inwestor; w dodatku ich nie dotrzymywał (przy całkowitej bierności organów); w efekcie takich działań postępowanie toczy się już od 6 lat; powoduje to u lokalnej społeczności niepewność, co do perspektyw realizowania Przedsięwzięcia; biorąc pod uwagę, że art. 98 § 2 K.p.a. określa okres zawieszenia na 3 lata, w realiach niniejszej sprawy, przez uwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania, zaakceptowano wydłużenia postępowania na okres 9 lat lub dłużej; stoi to w rażącej sprzeczności z powinnością organów administracji do zapewnienia sprawnego toku postępowania i jego zakończenia w rozsądnym terminie,
- energetyka wiatrowa, a zwłaszcza lokalizacja poszczególnych inwestycji, wzbudza wiele napięć w społecznościach lokalnych’ będą one odczuwać bezpośrednio skutki usytuowania siłowni w okolicy miejsc zamieszkania; mając to na względzie, uchwalono ustawę o elektrowniach wiatrowych; wprowadzono tam m.in. normy, regulujące odległość poszczególnych urządzeń od zabudowań mieszkalnych; art 15 ust. 3 tej ustawy stanowi, że jeżeli w planie miejscowym przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4 (przepis ten określa normy odległościowe dla elektrowni wiatrowych); zapisy tej ustawy należy interpretować w kontekście celów przez nią realizowanych; pomocne jest w tym względzie uzasadnienie projektu ustawy; określa ono również interes społeczny, aktualny na gruncie niniejszego postępowania; w uzasadnieniu wskazano: "Potrzeba i cel wydania ustawy - Od 2009 roku można zaobserwować w Polsce niezwykle dynamiczny rozwój energetyki wiatrowej. Niestety dotychczas nie zostały w dostatecznym stopniu sformułowane ramy prawne dla lokalizowania, budowy i eksploatacji elektrowni wiatrowych. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest lokalizowanie tych instalacji zbyt blisko budynków mieszkalnych. Stało się to powodem licznych konfliktów pomiędzy niezadowolonymi mieszkańcami a władzami gmin. gdyż urządzenia te emitują hałas, niesłyszalne dla ucha infradźwięki, powodują wibracje, migotanie światła, mogą stanowić także bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia w przypadku awarii, jak również oblodzenia łopat elektrowni wiatrowej zimą'. istotny jest też aspekt skutków wprowadzenia regulacji."; w uzasadnieniu wskazano też: .,Przewidywane skutki wprowadzenia regulacji: "społeczne - w związku z licznymi skargami dotyczącymi niekontrolowanego rozpowszechniania instalacji wytwarzających energię wiatrową wejście w życie proponowanej regulacji spowoduje podniesienie stopnia zaufania obywateli do państwa (...)",
- uchwalając przedmiotową ustawę uznano, że interes społeczny wymaga wprowadzenia regulacji, dotyczących elektrowni wiatrowych; jedną z kluczowych kwestii w tym zakresie było ustalenie norm odległościowych; uznano, że działanie takie spowoduje podniesienie stopnia zaufania obywateli do państwa; dostrzegając ten interes społeczny w art. 15 ust. 3 ustawie nakazano zakończenie postępowań dla inwestycji, niespełniających warunków w zakresie odległości, poprzez wydanie decyzji odmawiających zgody na realizację przedsięwzięcia; zapis miał dać poczucie bezpieczeństwa tym mieszkańcom, w sąsiedztwie których planowane są inwestycje w zakresie elektrowni wiatrowych,
- z tego względu nie można podzielić stanowiska organu, jakoby stan prawny, wprowadzony ustawą o elektrowniach wiatrowych, mógł być brany pod uwagę dopiero na etapie wydawania decyzji kończącej postępowanie; w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia obowiązywała już wskazana ustawa; Przedsięwzięcie nie spełnia norm odległościowych, wyznaczonych tą ustawą; organ prowadzący postępowanie winien zatem zakończyć postępowanie, a nie je zawieszać; zawieszenie godzi w interes społeczny, nakreślony w uzasadnieniu projektu ustawy o elektrowniach wiatrowych - całkowicie pominięty przez organy administracji,
- art. 98 K.p.a. zawiera określenie "organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie"; oznacza to, że postanowienie o zawieszeniu postępowania organ ten wydaje w przypadkach, gdy uzna to za celowe i stwierdzi, że czynność stron polegająca na złożeniu wniosku nie polega na obejściu prawa (M.Jędrzejewska, Zawieszenie nostępowania na zgodny wniosek stron NP 1960, nr 7-8, s. 963 i n.; wyrok WSA o sygn. akt. II! SA/Łd 156/10, opubl. LEX nr 670441, dostępny w CBOSA),
- podsumowując, wyrażono przekonanie, że - w realiach niniejszej sprawy - zawieszenie postępowania narusza fundamentalne zasady postępowania administracyjnego - szybkości, praworządności oraz zaufania do organów władzy publicznej; wniosek Inwestora o zawieszenie miał na celu wyłącznie obejście prawa, poprzez brak weryfikacji Przedsięwzięcia z wprowadzonymi wymogami w zakresie elektrowni wiatrowych.
W odpowiedzi na skargi organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko, zajęte w zaskarżonym akcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie sformułowane w niej zarzuty są zasadne.
Trafnie wprawdzie organ administracji scharakteryzował uwarunkowania prawne zawieszenia postępowania wobec żądania wnioskodawcy je inicjującego. Wobec uprzedniego zreferowania tego stanowiska jego powtarzanie nie byłoby celowe. Zasadnie z kolei w skardze podniesiono, że organ nie zbadał w istocie zasadności zawieszenia postępowania, w kontekście powoływanych przez siebie przesłanek.
Słusznie skonstatował organ, że podmioty uczestniczące w postępowaniu na prawach strony nie mogą skutecznie zapobiec zawieszeniu postępowania w ramach złożenie sprzeciwu. Z kolei, w myśl art. 98 § 1 K.p.a., sprzeciw faktycznych stron postępowania zamyka możliwość zawieszenia postępowania. Trafnie jednak zaakcentowano w skardze, że uczestnicy postępowania na prawach strony, mają generalnie możliwość zgłaszania uwag, co do zasadności zawieszenia postępowania. Winny być one rozważane przez organ, w kontekście zasad ogólnych postępowania – m.in., zakreślonej w art. 7 in fine K.p.a., reguły uwzględniania interesu publicznego (zwanego w nomenklaturze Kodeksu "społecznym") oraz słusznego interesu stron a także wobec reguły z art. 12 § 1 K.p.a. (zasady szybkości, ekonomii postępowania).
Trzeba bowiem odnotować, że konstrukcja art. 98 § 1 jest odmienna od zastosowanej w art 97 § 1 K.p.a. W drugim przypadku zakreślono sytuację, gdy zawieszenie postępowania jest obligatoryjne. Oczywiście inna intencja musiała przyświecać prawodawcy w przypadku określania reguł zawieszenia postępowania wobec redakcji art. 98 § 1 K.p.a. Wskazano w nim expressis verbis wyłącznie na możliwość zawieszenia postępowania, zakreślając przy tym konkretne przesłanki pozytywne (wniosek podmiotu inicjującego) i negatywne - sprzeciw stron oraz zagrożenie interesu społecznego. Samo wystąpienie przesłanek zawieszenia postępowania (w tym brak przeszkód, wymienionych przez pracodawcę), umożliwia wyłącznie organowi rozważenie zawieszenia postępowania. Nie oznacza natomiast - wobec jasno wyrażonej woli prawodawcy (użycie sformułowania "może zawiesić") - obowiązku uwzględnienia żądania wnioskodawcy. Organ, jak wskazano na wstępie, winien się przy tym kierować się ogólnymi regułami K.p.a. – w tym zasadą uwzględniania słusznego interesu strony jak i szybkości postępowania.
W tym kontekście trafnie podniesiono w skardze, że - w rozpoznawanej sprawie - organy obu instancji w ogóle wskazanych reguł nie miały na uwadze. O ile by tak było musiałoby to wszak znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia, wobec treści art. 107 § 3, w zw. z art. 126 K.p.a.
W przedmiotowej sprawie organ administracji w ogóle nie przywołał żadnych racjonalnych przesłanek zawieszenia postępowania, które przemawiałyby za uwzględnieniem wniosku Inwestora. Uchybienie takie mógłby być bez znaczenia, gdyby uczestniczący w postępowaniu na prawach strony podmioty nie wskazywałyby względów, które – ich zdaniem - przemawiają za zakończenie postępowania wydaniem rozstrzygnięcia, co do meritum (ewentualnie umorzenie postępowania w razie cofnięcia wniosku). Wskazywano mianowicie, że realizacja Przedsięwzięcia budzi duże kontrowersje w społeczności lokalnej. Jest ona wiec zainteresowana rozstrzygnięciem, czy realizację Przedsięwzięcia jest aktualnie dopuszczalna. Artykułowane w postępowaniu stanowiska, zarówno przez Stowarzyszenie jak i Koło Gospodyń, nie pozwalało a priori uznać, że zawieszenie postępowania jest w istocie obojętne z punktu widzenia interesu publicznego a wniosek Inwestora powinien być uwzględniony niejako automatycznie. Zwłaszcza gdy - jak wywodzono w skardze - postępowanie trwa już 6 lat zaś jego zawieszenie może prowadzić do dalszego przedłużenia - o kolejne, co najmniej 3 (wobec art. 98 § 2 K.p.a.). Oczywiście nie sposób wykluczyć, że składane zastrzeżenia odzwierciedlają wyłącznie odosobnione poglądy - np. stanowisko Stowarzyszenia to wyłącznie ocena kilku osób, zainteresowanych wyłącznie ochroną środowiska. Rozważenia wymaga także kwestia, czy stanowisko Koła Gospodyń odzwierciedla faktycznie sprzeciw lokalnej społeczności. Tym niemniej, w rozpoznawanej sprawie, artykułowano konkretną argumentację przeciw zawieszenie postępowania - utrzymywanie stanu niepewności, co do inwestycji budzącej kontrowersje w lokalnej społeczności. Z drugiej strony organ nie przywołał żadnych racjonalnych przesłanek zawieszenie postępowania - poza wolę Inwestora, Nie sposób w takiej sytuacji uznać, aby zasadność zawieszenia postępowania została rozważana w kontekście przesłanek normatywnych, gdzie przewiduje się jedynie możliwość uwzględnienia wniosku o zawieszenie. Prawodawca wskazał wprawdzie wprost, jako przeszkodą do uwzględnienia wniosku, ustalenie konkretnego zagrożenia interesu społecznego. Nie przesądził jednak, że nawet gdyby tej przesłanki negatywnej nie wykazano, wniosek musi być zawsze uwzględniony, niezależnie od tego czy za jego wniesieniem przemawiają racjonalne względy, które mogą być określane mianem słusznego interesu strony, wobec treści art. 7 K.p.a. W postępowaniu administracyjnym organ administracji jest także związany np. regułą, wyrażoną w art. 12 § 1 K.p.a. (szybkości postępowania).
Wobec wskazanych uwarunkowań nie sposób uznać, aby sprawa została dostatecznie wyjaśniona w istotnym aspekcie (występowanie przesłanek zawieszenia postępowania na wniosek), co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia (uchybienie art. 7 in principio, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 wobec art. 8, 11 i 126 K.p.a.). Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedwczesna byłaby natomiast ocena przez Sąd, czy w sprawie uchybiono obowiązkowi ważenia interesu publicznego oraz słusznego interesu strony (art. 7 in fine K.p.a.), także w kontekście postulatu szybkości postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.).
W kwestii tej musi wpierw zając stanowisko organ administracji. Ocena uwarunkowań w tym zakresie przez Sąd prowadziłaby do naruszenia zasady, że przedmiotem kontroli sądowej jest legalność orzeczenia organu administracji, po rozpoznaniu sprawy w obu instancjach.
Chybione są natomiast zarzuty skargi, gdzie wadliwość postanowienia o zawieszeniu upatrywano w jego domniemanej sprzeczności z regułami materialnoprawnymi, ustalonymi ustawą o elektrowniach wiatrowych. Wskazanie w niej sposobu procedowania, co do wniosków, gdzie nie są spełnione wymagania materialne, zakreślone w tym akcie, nie oznacza wyłączenia przez prawodawcę ogólnych zasad postępowania administracyjnego – np. możliwości zawieszenia postępowania, czy jego umorzenia w razie cofnięcia wniosku. Rozumienia regulacji ustawowych prezentowanego w skardze nie sposób wywodzić z treści uzasadnienia tego aktu. Wskazano w nim, że wolę prawodawcy jest rozstrzygnięcie konfliktów na tle możliwości lokalizowania elektrowni wiatrowych w konkretnych miejscach. Nie oznacza to konieczności wydanie rozstrzygnięcia, co do meritum, w każdej zainicjowanej już sprawie, niezależnie od jej uwarunkowań procesowych – np. składanych przez inwestora wniosków.
Tym niemniej, jak trafnie podniesiony w skardze, w okolicznościach konkretnych sprawy, względy interesu publicznego mogą sprzeciwiać się przedłużaniu postępowania, po wejściu w życie ustawy o elektrowniach wiatrowych, zwłaszcza jeśli nie przemawiałby za tym racjonalny, możliwy do zakwalifikowania jako "słuszny", interes Inwestora. Ocena, czy stosowne względy występują w rozpatrywanej sprawie będzie należeć do organu administracji, po uprawomocnieniu się mniejszego orzeczenia.
Wobec analogicznej wadliwości orzeczeń wydanych w obu instancjach Sąd uchylił zarówno akt zaskarżony jak i utrzymany nim w mocy.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II na podstawie art. 200 wskazanej ustawy, zasadzając zwrot kwoty uiszczonej tytułem wpisu.
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną i wytyczne, co do dalszego postępowania, sformułowane w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło