IV SA/Wa 564/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2013 r. [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego wznowionego wcześniej postanowieniem z [...] października 2012 r. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej organu. J. B. (dalej Skarżąca) wnioskiem z 10 kwietnia 2010 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznie decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, (dalej WRiRW), z [...] października 2002 r. nr [...], powołując się na nowe okoliczności w sprawie istniejące w dniu wydania tej decyzji a nie znane organowi który wydał tę decyzję. Wskazała, że informacje te uzyskała 14 marca 2010 r. a 11 kwietnia 2010 r. wysłała do MRiRW wniosek o wznowienie postępowania. Postanowieniem z [...] października 2012 r. MRiRW wznowił postępowanie a następnie decyzją z [...] grudnia 2012 r. je umorzył. Powodem umorzenia był fakt, że wniosek o wznowienie został złożony przez skarżącą nie, tak jak twierdziła, 11 kwietnia 2010 r. ale 15 kwietnia 2010 r., co wynikało z daty stempla pocztowego na kopercie. Organ I instancji uznał, mając za podstawę art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (D.U: z 2000 r., Nr. 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej K.p.a., że Skarżąca uchybiała miesięcznemu terminowi o jakim mowa w art. 148 § 1 K.p.a., do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania i dlatego postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy odnosząc się jedynie do merytorycznej treści decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie i wywodząc, że w tego rodzaju sprawie postępowanie powinno być wszczęte z urzędu. Rozpoznając wniosek ponownie MRiRW utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję wyjaśniając skarżącej, że nie dochowała 1 miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania o jakim mowa w art. 148 § 1 K.p.a. a organ badając w pierwszej kolejności przesłanki formalne do rozpoznania wniosku zobligowany był do umorzenia postępowania w sytuacji gdy wniosek tych warunków formalnych nie spełniał. Organ wskazał, że jak wynikało z twierdzeń skarżącej o nowych okolicznościach dowiedziała się 14 marca 2010 r. a wniosek o wznowienie wysłała 15 marca 2010r., a więc z uchybieniem tego terminu. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała na okoliczności w jakich i kiedy dowiedziała się o nowych okolicznościach w sprawie, które uzyskała w 2010 r. przebywając na U. i oświadczyła, że nie zamierza "polemizować w sprawie terminów". Zdaniem Skarżącej organ, działając zgodnie z zasadą praworządności powinien rozpoznać przedłożone przez Skarżącą dowody (do których powinien wcześniej organ rozpoznający sprawę merytorycznie ) i je ocenić jako że na ich podstawie doszedłby do przekonania, że decyzja z 21 października 2002 r. została wydana bezprawnie. Zdaniem Skarżącej brak merytorycznego rozstrzygnięcia "pozwala Ministrowi uniknąć odpowiedzialności". Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organu był wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Postępowanie wywołane skargą o wznowienie jest dwuetapowe. Pierwszy etap, o charakterze proceduralnym, sprowadza się do ustalenia czy wnioskujący wskazał jedną z ustawowych przesłanek do wznowienia wymienionych w art. 145 k.p.a. Organ, który jest właściwy w sprawie wznowienia postępowania, na tym etapie nie analizuje przyczyn wznowienia. Dopiero w drugim etapie - po wznowieniu postępowania - organ ma obowiązek ustalić, czy rzeczywiście istniała przyczyna do wznowienia i jeżeli uzna, że tak, ma obowiązek -w granicach wznowienia - ponownie rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty.(por wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt. I SA/WA 1400/10 Lex nr 991510, wyrok NSA z 18.06.2010 r II OSK 1054/09, Lex nr 597113). Może jednak zdarzyć się sytuacja, taka jak w niniejszej sprawie kiedy to organ błędnie wznowił postępowanie mimo, że nie została przez skarżącą spełniona przesłanka formalna o jakiej mowa w art. 148 § 1 K.p.a. tj. wniosek nie został złożony przed upływem miesięcznego terminu od daty dowiedzenia się przez stronę o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Z wniosku skarżącej wynikało, że o podstawie wznowienia dowiedziała się 14 marca 2010 r. a więc termin do złożenia wniosku o wznowienie, zgodnie z art. 57 § 3 K.p.a upłynął 14 kwietnia 2010 r. Zgodnie z tym przepisem terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Złożenie przesyłki z wnioskiem na poczcie jest równoznacznie z wniesieniem go do organu a w tym wypadku na stemplu poczty widnieje data 15 kwietnia 2010 r. a więc przesyłka została nadana po terminie. Termin ten nie ulega wydłużeniu ani przywróceniu. W takiej sytuacji, organ działając zgodnie z prawem miał obowiązek, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a umorzyć postępowanie, gdyż dalsze jego prowadzenie stanowiłoby naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. Nie trafny jest zarzut skargi w zakresie w jakim Skarżąca wywodziła, że organ powinien prowadzić sprawę z urzędu. Co prawda z art. 147 § 1 K.p.a wynika, że postępowanie o wznowienie, w przypadku gdy jego podstawą jest pojawienie sią nowych okoliczności, może być prowadzone z urzędu, to jednak w sytuacji w której to Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania i to z jej wniosku postępowanie zostało wszczęte organ związany był tym wnioskiem i musiał go rozstrzygnąć - co wynika z art. 61 § 1 k.p.a. Inaczej mówiąc nie mógł przekształcić wszczętego na wniosek strony postępowania na postępowanie toczące się z urzędu. Z tych względów na podstawie art 151 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.