IV SA/Wa 580/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-29
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Kaja Angerman, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin 30 dni na złożenie wniosku o stwierdzenie ustania przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, liczony od daty dokonania pomiarów, powinien być liczony od daty faktycznego wykonania pomiarów, czy od daty otrzymania przez wnioskodawcę sprawozdania z tych pomiarów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin 30 dni na złożenie wniosku o stwierdzenie ustania przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, liczony od daty dokonania pomiarów, powinien być liczony od daty otrzymania przez wnioskodawcę sprawozdania z tych pomiarów, a nie od daty faktycznego wykonania pomiarów. Organy administracji dokonały błędnej wykładni art. 301 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, co skutkowało bezpodstawną odmową wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie ustania przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, dołączając sprawozdanie z pomiarów wykonanych przez akredytowane laboratorium. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po upływie 30-dniowego terminu, który powinien być liczony od daty wykonania pomiarów. Spółka argumentowała, że termin powinien być liczony od daty otrzymania sprawozdania z pomiarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia SO del. Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp.j. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego [...] Sp.j. z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. znak [...] Główny inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za okres do stwierdzenia ustania przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu określonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...].
Stan sprawy przedstawia się następująco:
[...] WIOS decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...] ustalił dla PH [...] wymiar kary biegnącej w wysokości 119,83 zł za przekroczenie o 5,9 dB w porze dnia dopuszczalnego poziomu hałasu określonego decyzją Starosty [...] emitowanego do środowiska z terenu składu opału zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] oraz ustalił początkowy termin naliczania kary biegnącej na dzień [...] września 2019 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją GIOS z dnia [...] stycznia 2021 r.
W dniu [...] grudnia 2019 r. w porze dnia, na zlecenie PH [...], firma [...], posiadająca Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr [...] wydany przez Polskie Centrum Akredytacji, wykonała pomiary hałasu emitowanego do środowiska w wyniku funkcjonowania składu opału.
PH [...] wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 r. (nadanym listem poleconym w dniu 30 stycznia 2020 r.) wystąpiło do [...] WIOS, na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy Poś, o stwierdzenie ustania w porze dnia, przekroczenia w wysokości 5,9 dB, dopuszczalnego poziomu hałasu określonego decyzją Starosty [...], na dowód czego załączyło Sprawozdanie z pomiarów akustycznych nr [...]. Wniosek wpłynął do organu I instancji w dniu [...] lutego 2020 r. We wniosku Strona poinformowała, że nie podejmowała żadnych specjalnych działań, mających na celu zmniejszenie poziomu hałasu emitowanego do środowiska.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...], odmówił, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za okres do stwierdzenia ustania przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu określonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.
Organ I instancji uznał, że wniosek złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 301 ust. 3 ustawy Poś, tj. z uchybieniem 30 dni od dokonania pomiarów. Organ ustalił, że pomiary wykonano 19 grudnia 2019 r., sprawozdanie z pomiarów sporządzone zostało 29 grudnia 2019 r., a wniosek nadany został w Urzędzie Pocztowym w miejscowości [...] 30 stycznia 2020 r. Organ uznał, że podstawą stwierdzenia ustania naruszeń są w przedmiotowej sprawie wyniki pomiarów, a Wnoszący w tym zakresie nie dokonał w tej sprawie żadnych własnych ustaleń, w tym w szczególności mogących mieć wpływ na poziom hałasu, nie dołączył też do wniosku sprawozdania z własnych ustaleń, o którym mowa w art. 301 ust. 2 pkt 1 ustawy Poś. Wskazano, że celem ograniczenia czasu na złożenie wniosku do okresu 30 dni od dnia dokonania pomiarów lub własnych ustaleń jest umożliwienie weryfikacji wniosków przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Natomiast uznanie, że termin 30 dni liczy się od daty otrzymania sprawozdania z badań, wobec nieograniczenia czasu pomiędzy pomiarem a otrzymaniem sprawozdania, spowodowałoby, że czas ten byłby nieograniczony i uniemożliwił tym samym weryfikację wyników. Organ ocenił, że mogłoby to doprowadzić wręcz do umożliwienia złożenia wniosku dotyczącego okresu, dla którego została już wymierzona ostateczną decyzją administracyjną kara pieniężna za okres trwania naruszenia, uzasadnionego tym, że wykonawca pomiarów przekazał je zleceniodawcy np. po roku. Taka sytuacja jest niedopuszczalna. Z tych względów organ uznał, że przepis art. 301 ust. 3 musi być odczytywany literalnie i oznacza, że zleceniodawca musi być zainteresowany otrzymaniem wyników pomiarów w takim terminie, aby mógł złożyć wniosek w zawitym terminie.
Wobec powyższego organ stwierdził, że na skutek wniosku nie może zostać wszczęte postępowanie w sprawie wydania, na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Poś decyzji o wymierzeniu Przedsiębiorstwu Handlowemu [...] sp. j. administracyjnej kary pieniężnej za okres do stwierdzenia na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska ustania przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu określonego w decyzji Starosty [...] i w sprawie należało zastosować przepis art. 61a § 1 k.p.a. Ponadto organ wskazał, że wnoszący nie przedstawił żadnego dowodu na potwierdzenie daty otrzymania sprawozdania, a wniosek nie zawierał informacji o sposobie ograniczenia przekroczenia wymaganej przez przepis art. 301 ust. 2 pkt 3 ustawy Poś, a z treści wniosku wynika, że nie podjęto żadnych działań w celu ograniczenia przekroczenia. Natomiast, z uwagi na stwierdzenie, że postępowanie administracyjne nie może być wszczęte, wnoszącego nie wezwano w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków.
PH [...] sp. j. złożyło zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając, że organ błędnie uznał, że wniosek o ustanie przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu był niekompletny i został złożony po terminie. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przeprowadzenie dowodu z załączonego dokumentu - wydruk śledzenia przesyłek Poczty Polskiej - przesyłka nr [...], na okoliczność daty nadania i daty odbioru przesyłki nr [...], zawierającej sprawozdanie z pomiarów akustycznych nr [...]. Strona powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2019 r., sygnatura akt II OSK 24631/17, twierdząc, że termin o którym mowa w art. 301 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska powinien być liczony od dnia doręczenia Stronie wyników pomiarów hałasu przeprowadzonych na jej zlecenie przez firmę [...]. Wskazano, że pomiary hałasu zostały przeprowadzone w dniu 19 grudnia 2019 r., a sprawozdanie z pomiarów sporządzone w dniu 29 grudnia 2019 r., Strona otrzymała dopiero w dniu 13 stycznia 2020 r. Strona stwierdziła, że organ może polemizować merytorycznie z treścią złożonego wniosku, ale w ramach postępowania administracyjnego, natomiast nie może odmówić wszczęcia takiego postępowania, uznając arbitralnie, że wniosek nie zawiera informacji o ograniczeniu przekroczenia.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji o zasadności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Organ odwoławczy ustalił, że wniosek Strony z dnia 29 grudnia 2019 r. zawiera termin wykonania pomiarów hałasu (19 grudnia 2019 r.), wyniki pomiarów przedstawione w sprawozdaniu nr [...], oraz informację, że Strona nie podejmowała żadnych specjalnych działań mających na celu zmniejszenie poziomu hałasu emitowanego do środowiska. Stwierdzono, że we wniosku nie wskazano, co przyczyniło się do ustania przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, skoro jak podaje Strona we wniosku, nie podejmowała w tym zakresie żadnych specjalnych działań. Jednakże organ uznał, że brak powyższych, szczegółowych wyjaśnień, nie może być powodem do odmowy wszczęcia postępowania. Organ odwoławczy ustalił, że termin złożenia przedmiotowego wniosku nie został dochowany. Powołano, że z art. 301 ust. 3 ustawy Poś jednoznacznie wynika, że wniosek, o którym mowa w ust. 2. powinien być przedłożony wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska w terminie 30 dni od dokonania własnych pomiarów lub ustaleń. Organ wyjaśnił, że w przypadku emisji hałasu do środowiska, tylko na podstawie pomiarów poziomu hałasu można stwierdzić, czy przekroczenie dopuszczalnego poziom hałasu, określonego decyzją właściwego organu ustało, zmniejszyło się czy też zwiększyło się. Zatem oceniono, że sformułowanie użyte w art. 301 ust. 3 ustawy Poś "lub ustaleń'", nie ma zastosowania w tej sprawie. Organ uznał, że PH [...] powinno przedstawić wniosek o stwierdzeniu ustania przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w terminie 30 dni od daty wykonania przez firmę [...] pomiarów hałasu. Ustalono, że pomiary te wykonane zostały w dniu 19 grudnia 2019 r., zatem termin 30 dni na złożenie wniosku upłynął zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a. w dniu 20 stycznia 2020 r., a wniosek i sprawozdanie nr [...] zostały nadane listem poleconym w dniu 30 stycznia 2020 r., czyli po upływie ustawowego terminu.
Organ nie zgodził się z twierdzeniem Strony, że termin 30 dni, o którym mowa w art. 301 ust. 3 ustawy Poś, należy liczyć od dnia doręczenia przesyłki zawierającej sprawozdanie nr [...] tj. od dnia 13 stycznia 2020 r., gdyż powyższy przepis art. 301 ust. 3 tak nie stanowi. Natomiast po analizie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2019 r., sygnatura akt II OSK 2463/17, wskazanego przez Stronę w zażaleniu, GIOŚ uznał, że stosując stanowisko zaprezentowane w przywoływanym wyroku, można przyjąć, że termin 30 dni na przekazanie wniosku o stwierdzenie ustania przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, powinien być liczony od daty sporządzenia sprawozdania nr [...] tj. od dnia 29 grudnia 2019 r. Natomiast tak liczony termin upłynął w dniu 28 stycznia 2020 r. i również został przekroczony.
Organ wyjaśnił, że termin 30 dni, o którym mowa w art. 301 ust. 3 Poś, należy zaliczyć do terminów zawitych prawa materialnego, a jego zachowanie jest przesłanką do wszczęcia postępowania w sprawie. Uchybienie powyższemu terminowi 30 dni spowodowało, że Strona utraciła prawo do ubiegania się o zakończenie naliczania kary biegnącej, w związku z ustaniem przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu.
Organ odwoławczy ocenił również, że dowód - wydruk śledzenia przesyłki Poczty Polskiej nr [...], nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż jest potwierdzeniem daty nadania i daty odbioru przesyłki zawierającej sprawozdanie nr [...], a termin złożenia przedmiotowego wniosku, nie może być liczony od daty otrzymania przez Stronę powyższego sprawozdania.
Przedsiębiorstwo Handlowe [...] Sp. j. z/s w [...] w skardze na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego je postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy wadliwego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 roku,
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 301 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm.). poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że termin 30 dni liczy się od daty dokonania pomiarów hałasu, podczas gdy termin ten należy liczyć od daty sporządzenia sprawozdania, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podtrzymała stanowisko, że organ błędnie uznał, że wniosek o ustanie przekroczenia poziomu hałasu został zgłoszony po terminie. Strona powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2019 r. w sprawie sygn. akt. IV SA/Wa 2765/18. Powołano, że sprawozdanie zostało sporządzone w dniu 29 grudnia 2019 r., wysłane do Strony w dniu 9 stycznia 2020 r. i doręczone 13 stycznia 20201 r. i ten dzień należy uznać za początek biegu terminu wskazanego w art. 301 ust. 3 Poś. Dopiero wówczas Skarżąca poznała wyniki badań akustycznych oraz na ich podstawie była uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie ustania przekroczenia poziomu hałasu.
GIOŚ – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi, tym samym podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r. oraz poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r. naruszają przepisy prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawą prawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 61a § 1 k.p.a., na podstawie którego organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na uchybienie terminowi z art. 301 ust. 3 Poś. Organ uznał, że Spółka składając wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej uchybiła terminowi 30 dni, o którym mowa w ww. art., a termin ten jako materialny ma charakter nieprzywracalny, skutkujący utratą uprawnienia do złożenia podania o zmianę wymiaru kary biegnącej.
W ocenie Sądu, organ dokonał błędnej wykładni art. 301 ust. 3 ustawy Poś. Zdaniem Sądu termin ów został dochowany przez Skarżącą. Termin ten w niniejszej sprawie rozpoczął swój bieg z dniem "dokonania własnych pomiarów". Tym dniem zaś nie są dni faktycznego i rzeczywistego przeprowadzenia pomiarów przez profesjonalny podmiot posiadający akredytację laboratorium badawczego, lecz dzień otrzymania przez Spółkę sporządzonego przez profesjonalny podmiot trzeci sprawozdania z tych pomiarów, z którym Skarżąca mogła się zapoznać, i powziąć wiedzę czy zachodzą okoliczności uzasadniające złożenie wniosku w trybie art. 301 ust. 2 ustawy Poś czy też nie. Zauważyć należy, że termin 30 dniowy określony w art. 301 ust. 3 ww. ustawy jest terminem wyznaczonym dla Wnioskodawcy, a nie dla podmiotów trzecich jakim są akredytowane laboratoria. Tylko bowiem Wnioskodawca jest uprawniony do złożenia wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej. Oczywistym jest również, że po otrzymaniu sprawozdania sporządzonego przez akredytowane laboratorium, Skarżąca musiała dysponować pewnym czasem na zapoznanie się z treścią sprawozdania, przeanalizowaniem go, powzięciem decyzji czy będzie ubiegała się o zmianę wymiaru kary biegnącej i przygotowaniem stosownego wniosku. Zgodnie z art. 301 ust. 2 ustawy Poś, przedmiotowy wniosek winien zawierać wyniki pomiarów lub sprawozdanie z własnych ustaleń, termin przeprowadzenia pomiarów lub dokonania własnych ustaleń i informację o sposobie ograniczenia przekroczenia lub naruszenia.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2765/18, który stwierdził m.in. "Wykładnia pojęcia "dokonania własnych pomiarów" przyjęta przez organ jest wadliwa. Ograniczenie się jedynie do czynności rzeczywistego przeprowadzenia pomiarów, bez uwzględnienia innych okoliczności, doprowadziło do nieuprawnionego wniosku, że ów termin 30 dni został przekroczony. Po pierwsze zgodnie z art. 3 pkt 21 p.o.ś. przez pomiar ustawa rozumie również obserwacje oraz analizy. Oznacza to nie tylko techniczne nastawienie i odczytanie wyników zarejestrowanych przez urządzenia pomiarowe, lecz także w niektórych sytuacjach przeprowadzenie koniecznych analiz. Skoro ustawodawca przewiduje szersze rozumienie pojęcia pomiarów, to oznacza, że zezwala na interpretację tego pojęcia w szerszym kontekście normatywnym. Takim zaś kontekstem są przepisy regulujące postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej biegnącej, a wykładni spornego pojęcia ustawowego należy dokonywać z ich uwzględnieniem."
Prawidłowość tego poglądu została podzielona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt. III OSK 1472/21, który stwierdził, że "Zgodnie z art. 3 pkt 21 P.o.ś pod pojęciem pomiaru na potrzeby tej ustawy (dopisek własny Poś) należy rozumieć również obserwacje oraz analizy. Użyte przez ustawodawcę w ww. przepisie słowo "również" wskazuje, że sam pomiar jest rozumiany szerzej niż przyjęto w języku potocznym, zgodnie z którym pomiar to ustalenie miary określonej wielkości fizycznej, mierzenie lub wynik mierzenia (Słownik Języka Polskiego L-P, pod red. M. Szymczaka, PWN Warszawa 1996, s. 758). Ustawowa definicja pomiaru dodatkowo obejmuje także obserwacje i analizy. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2463/17, opubl. w LEX nr 2739842 trafnie przyjął, że na podstawie Prawa ochrony środowiska pomiarem jest nie tylko odczyt z urządzenia pomiarowego, ale same wyniki odczytu należy zestawić z zawartymi w pozwoleniu zintegrowanym dopuszczalnymi parametrami. Dopiero wówczas jest możliwym stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych norm emisji gazów i pyłów do powietrza. Sam pomiar nie zawsze wystarcza do ustalenia zakresu oddziaływania na środowisko.
W okolicznościach danej sprawy może okazać się, wyniki pomiaru wymagają opracowania i na podstawie sprawozdania z takich pomiarów można ustalić istnienie i sam zakres oddziaływania na środowisko." (...). Dalej NSA stwierdził: " Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro z art. 301 ust. 3 P.o.ś. wynika prawo strony do złożenia wniosku o zmianę decyzji ustalającej wysokość kary biegnącej na podstawie własnych pomiarów lub ustaleń, nie ograniczając tych ustaleń tylko do pomiarów, to tak pomiary jak i ustalenia mogą być podstawą do wydania decyzji, o ile nie budzą one zastrzeżeń. W związku z tym skoro wniosek Spółki został wniesiony w terminie, to także zarzut braku zastosowania art. 61a K.p.a. jest niezasadny. W okolicznościach tej sprawy nie było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania z wniosku Spółki. Niezasadnym jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 301 ust. 3 P.o.ś. w związku z art. 301 ust. 2 P.o.ś., poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że pojęcie "dokonanie własnych pomiarów" należy rozumieć również jako dokonywanie ustaleń, analiz a więc dokonanie rozszerzającej interpretacji tego pojęcia. Art. 3 pkt 21 P.o.ś. definiuje pojęcie pomiaru w ten sposób, że obejmuje nim także obserwację oraz analizę. Przyjęta w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji wykładnia terminu "dokonania własnych pomiarów" nie przekroczyła zakresu znaczeniowego tego pojęcia wynikającego z ww. przepisu. Niekiedy sam pomiar nie pozwala na właściwe wskazanie stopnia i zakresu ingerencji w środowisko i wymaga opracowania przez wyspecjalizowaną jednostkę dokonującą takich pomiarów. Skoro w tej sprawie przed wydaniem decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2017 r. wymierzającej karę biegnącą za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku, organ ten przeprowadził stosowne pomiary i na ich podstawie sporządzono sprawozdanie, to nie można uznać, że podmiot korzystający ze środowiska zamierzający złożyć wniosek o zmianę decyzji wymierzającej ww. karę musi oprzeć się jedynie na pomiarach, ale już nie na sprawozdaniu z takich pomiarów (badań). Byłoby to niczym nie uzasadnione ograniczeniem dla strony i to mając na uwadze, że prawidłowo sporządzony wniosek zawierający nie budzące wątpliwości ustalenia jest wiążący dla organu (art. 301 ust. 5 P.o.ś.). Także okoliczność, że ustawodawca wprowadził w art. 301 ust. 3 P.o.s. 30-dniowy termin nie może ograniczać prawa strony do złożenia wniosku wraz ze sprawozdaniem."
Powołać również należy, że w ww. powołanym wyroku NSA stwierdził również:
"Ponadto w przypadku, gdy pomiary są wykonywane przez wyspecjalizowane pomioty, to oczywistym jest, że jedynie wyjątkowo pomiar z danego dnia zostanie opracowany w sprawozdaniu jeszcze tego samego dnia i doręczony podmiotowi korzystającemu ze środowiska w tym samym dniu. Tym samym przyjęcie, że określony w art. 301 ust. 3 P.o.ś. 30-dniowy termin na złożenie wniosku winien być liczony tylko od daty dokonania pomiaru znacząco skracałby ten termin dla strony, która po otrzymaniu sprawozdania miałaby termin nie trzydziestodniowy, ale niekiedy znacznie krótszy lub wręcz nie miałaby możliwości jego dochowania, gdyby jednostka sporządzająca na zlecenie podmiotu badania potrzebowała dłuższego czasu niż 30 dni na ich opracowanie."
W rozpatrywanej w niniejszym postępowaniu sprawie nie budzi wątpliwości, że pomiar hałasu musiał zostać wykonany przez akredytowane laboratorium zgodnie z art. 147a ust. 1 pkt 1 Poś. Pomiary musiały być wykonane przez akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. Z kolei art. 147 ust. 1a Poś. stanowi, że każdy podmiot prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, posiadający certyfikat systemu zarządzania jakością, mogą wykonywać pomiary wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, do których wykonywania są obowiązani, we własnym laboratorium, pod warunkiem że laboratorium to jest również objęte systemem zarządzania jakością. Skarżąca nie posiadała certyfikatu zarządzania jakością i wobec tego miała obowiązek zwrócić się do akredytowanego laboratorium albo do certyfikowanej jednostki badawcze, aby owe podmioty dokonały pomiarów poziomu hałasu. Przy ustalaniu dobowego wymiaru kary biegnącej od dnia 6 września 2019 r. za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego w decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., organ oparł się na wynikach kontroli pomiaru hałasu przeprowadzonej przez laboratorium posiadające akredytację. W tej sytuacji Spółka prawidłowo zleciła również akredytowanemu laboratorium przeprowadzenie badań. Stwierdzić również należy, że bez zapoznania się z treścią nadesłanego sprawozdania, Skarżąca nie miała możliwości dokonania żadnych własnych analiz ani ustaleń w sprawie.
Zauważyć również należy, że w przywoływanej powyżej sprawie WSA i NSA odnosiły się do wniosku o zmianę wysokości kary biegnącej złożonego w terminie 30 dni od daty wykonania sprawozdania z pomiaru hałasu. Natomiast w przedmiotowej sprawie Sąd orzekający uznał zaś, że termin 30 dniowy określony w art. 301 ust. 3 Poś winien być liczony nawet od daty otrzymania przez Spółkę sprawozdania, a nie daty sporządzenia sprawozdania. Stanowisko Sądu wynikało z okoliczności niniejszej sprawy. Nie budzi wątpliwości, że sprawozdanie zostało sporządzone w dniu 29 grudnia 2019 r., jednak liczenie 30 dniowego terminu od tej daty znacząco skracałoby termin trzydziestodniowy dla Spółki. Skarżąca otrzymała sprawozdanie dopiero 13 stycznia 2020 r. Ponadto z okoliczności sprawy wynika, że zostało ono wysłane drogą pocztową i nadane w dniu 9 stycznia 2020 r. Biorąc pod uwagę, że same pomiary zostały przeprowadzone w dniu 19 grudnia 2020 r., sprawozdanie zostało wykonane 29 grudnia 2019 r., a nadane do Skarżącej jako podmiotu zlecającego w dniu 9 stycznia 2020 r., uwzględniając, że był to okres świąteczny i noworoczny, to nie można podzielić argumentacji organu, że czas pomiędzy wykonaniem pomiaru a otrzymaniem sprawozdania był nieograniczony i uniemożliwiał weryfikację nadesłanych wyników pomiarów. Ponadto, termin trzydziestodniowy został wyznaczony jako termin dla strony zamierzającej złożyć wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej. Wydaje się oczywistym, że podmiot zobowiązany do uiszczania kary biegnącej będzie zainteresowany jak najszybszym złożeniem wniosku o ustalenie niższego wymiaru kary biegnącej. Ponadto zwrócić należy uwagę, że w przypadku stwierdzenia przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, że przekroczenie lub naruszenie jest wyższe, niż podano we wniosku, lub nie ustało, organ wymierza nową wysokość kary biegnącej, jednocześnie podwyższając jej wysokość na okres 60 dni - art. 303 Poś. Tak więc ustawodawca przewidział również mechanizm sankcji w przypadku bezpodstawnego złożenia wniosku.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że spółka składając w dniu 4 lutego 2020 r. (data wpływu wniosku do organu) wniosek o stwierdzenie ustania przekroczenia poziomu hałasu nie uchybiła trzydziestodniowemu terminowi określonemu w art. 301 ust. 3 Poś, albowiem termin ten rozpoczął bieg dla Skarżącej w dniu 13 stycznia 2020 r. Tym samym organ I instancji jak i II instancji nieprawidłowo uznał, na skutek przyjęcia błędnej wykładni art. 301 ust. 3 Poś tj. pojęcia "dokonanie własnych pomiarów", że zachodzą przesłanki uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie sprawy, co doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a., uchylił obydwie decyzje. Na zasądzone koszty postępowania na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. składają się: uiszczony wpis sądowy, koszty zastępstwa procesowego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło