IV SA/Wa 6/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska Sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz K. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 29 listopada 2021 r. K. P. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO, organ II instancji) z dnia [...] października 2021 r., nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) z [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie nieuznania uwag i zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, odnoszących się do działek o nr [...], [...], [...], część [...] położonych w obrębie ewid. [...], gm. [...], dotyczących braku lasu na przedmiotowych działkach. Zaskarżone postanowienie SKO zapadło w następującym stanie faktycznym: Decyzją z [...] października 2020 r. Starosta [...], na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2, ust. 4 i ust. 5, art. 19 ust. 2, art. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach, orzekł o nieuznaniu w/w uwag i zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzania lasu. Pismem z 16 listopada 2020 r. skarżący zwrócił się do organu z prośbą o przesłanie wydanej decyzji Starosty [...]. Następnie pismem z 7 grudnia 2020r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie od decyzji organu I instancji z [...] października 2020 r. W dniu [...] grudnia 2020 r. Starosta wydał postanowienie, którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem do SKO, które wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tego postanowienia i postanowieniem z [...] lutego 2021 stwierdziło jego nieważność Z kolei postanowieniem z [...] stycznia 2021r., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, SKO odmówiło przywrócenia tego terminu. A następnie postanowieniem z [...] lutego 2021r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie z [...] lutego 2021r. na skutek wniesienia skargi było przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2021r. sygn. Akt IV SA/Wa 458/21. Sąd zaskarżonym wyrokiem uchylił ww. postanowienie SKO uznając, że zostało ono wydane przedwcześnie. W wyroku wskazano, że organ ponownie rozpoznając sprawę W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku dokona ponownej kontroli terminowości wniesienia odwołania od decyzji Starosty, wyjaśniając, czy skarżący skorzystał z uprawnienia do wniesienia do SKO wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty z dnia [...] grudnia 2020 r., rozstrzygniętej postanowieniem SKO z dnia [...] lutego 2021 r. (a jeżeli tak, to z jakim skutkiem). Ponownie rozpoznając sprawę SKO postanowieniem z [...] października 2021r. (dalej: postanowienie zaskarżone) nr [...], realizując wytyczne wskazane w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 30 czerwca 2021 r. stwierdziło, że na postanowienie tutejszego organu z dnia [...] lutego 2021 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skarżący nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wpłynął również na postanowienie z [...] lutego 2021r., którym stwierdzono nieważność postanowienia Starosty [...] z [...] grudnia 2020r. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że za datę prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji należy przyjąć datę 26 października 2020 r. (doręczenie zastępcze, przesyłka została zwrócona do organu z uwagi na niepodjęcie jej w terminie). Zdaniem SKO doręczenie zostało prawidłowo dokonane na adres wskazany przez skarżącego w piśmie z 17 sierpnia 2020 r., tj. [...], ul. [...]. Tymczasem skarżący nadał odwołanie w dniu 7 grudnia 2020 r., a więc po upływie terminu ustawowego. Organ II instancji podniósł również, że postanowienie Kolegium z [...] lutego 2021r. o odmowie przywrócenia terminu jest ostateczne tym samym zaistniała podstawa do wydania postanowienia o uchybieniu terminu. K. P. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że wystąpiło rażące naruszenie słusznego interesu strony oraz naruszona została zasada równego traktowania, jednocześnie podtrzymując, że w toku postępowania przedstawione zostały okoliczności, z których wynika, że uchybienie terminu nie nastąpiło z winy skarżącego. Podkreślono także, że w myśl regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego wymagane jest od strony jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi a nie udowodnienie tej okoliczności, a zatem zdaniem skarżącego, jest w pełni uprawdopodobnione, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, gdyż nie miał możliwości odebrania przesyłki zawierającej decyzję Starosty z dnia [...] października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna jednak z innych względów niż podniesione w jej treści. Sąd zauważa bowiem, że zgodnie z art. 42 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. § 2 art. 42 k.p.a. mówi, że pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Natomiast § 3 ww. przepisu wskazuje, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Z kolei art. 43 k.p.a. reguluje kwestię doręczenia zastępczego, bowiem w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W niniejszej sprawie przedmiotem rozważań jest prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym art. 44 k.p.a., który zawiera uregulowania dotyczące terminów odbioru pism przez adresata oraz fikcji prawnej jego doręczenia. Przepis ten został dostosowany do obowiązku dwukrotnej awizacji pism sądowych ze względu na poszanowanie prawa do sądu zawartego w art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia, dlatego też zasady stosowania tej instytucji winny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (por. wyrok NSA z 12 lutego 2010 r. II OSK 350/09 – CBOSA). Przepis art. 44 § 1 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a. Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta) na ten okres (§ 1 pkt.1 i 2). Drugą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W wypadku gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia (§3). Złożenie przez doręczającego pisma w jednym z miejsc wskazanych w omawianej normie oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w miejscu określonym w tym przepisie należy uważać za doręczenie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W rozpoznawanej sprawie wymogi wynikające z art. 44 k.p.a. nie zostały spełnione, ponieważ w aktach administracyjnych brak jest na dowodzie doręczenia przesyłki (decyzji z dnia [...] października 2020 r., nr [...]) informacji o sposobie zawiadomienia adresata o tej przesyłce. Organ prowadzący postępowanie musi dysponować niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o przesyłce, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas, musi również posiadać informację gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru. Samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została wysłana K. P. w dniu [...] października 2020 r. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, brak jest na niej jednak informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o miejscu odbioru przesyłki. W tych okolicznościach nie było podstaw do zastosowania instytucji doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a. Przepis art. 44 k.p.a. bezwzględnie wymaga dla przyjęcia prawidłowości doręczenia zastępczego zamieszczenia informacji o miejscu odbioru awizowanej przesyłki. Powyższe oznacza, iż skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania, bowiem na skutek nieprawidłowego doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Starosty, nie rozpoczął mu biec termin do wniesienia odwołania. A zatem organ winien ponownie dokonać prawidłowego doręczenia decyzji co otworzy dopiero skarżącemu termin na wniesienie odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.