IV SA/Wa 60/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze H. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. H. G. (dalej "skarżący"), wniósł w dniu 11 grudnia 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 15 kwietnia 2014 r. skarżący odebrał osobiście w dniu 18 marca 2014 r. (dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru, karta nr 47 akt sądowych). Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. G. w niniejszej sprawie. W dniu 30 stycznia 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący zwrócił się do sądu w prośbą o udzielenie informacji, czy w sprawie zostało wydane orzeczenie, a jeżeli tak – o przesłanie odpisu wyroku. W dniu 6 lutego 2015 r. skarżącemu został doręczony odpis sentencji prawomocnego wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r. W dniu 10 lutego 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie, jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że jego nieobecność na rozprawie nie wynikała ze złej woli. Jest cudzoziemcem, nie zna polskiego systemu prawa. Po zapoznaniu się z informacją, że jego obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa, skarżący myślał, że nie będzie jeszcze ogłoszony wyrok. Stwierdził, także, że nie wiedział, że po ogłoszeniu wyroku ustnie, nie doręcza się go następnie pocztą w wersji pisemnej. Zdaniem skarżącego o fakcie, że w sprawie nie zapadło orzeczenie miało świadczyć także to, że aż do końca stycznia 2015 r. otrzymywał świadczenie – pomoc socjalną przeznaczoną dla osób w procedurze uchodźczej oraz przedłużano mu tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca. Dopiero w związku z odmową przedłużenia tymczasowego zaświadczenia tożsamości, skarżący natychmiast skierował do sądu wniosek o udzielenie informacji o stanie sprawy. O wydaniu orzeczenia dowiedział się z pisma Sądu z dnia 2 lutego 2015 r. , doręczonego mu w dniu 6 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu wydając postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia na posiedzeniu niejawnym. W piśmie tym należy m.in. uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostało łącznie 5 przesłanek: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; jednocześnie z wnioskiem dopełniona została czynność, dla której określony był termin; uchybienie terminu wywoła ujemne dla strony skutki. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu (postanowienie NSA z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I GZ 129/14 dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie należy przyjąć, że został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Według oświadczenia skarżącego przyczyna uchybienia terminu – brak wiedzy o wydaniu orzeczenia – ustała w dniu 6 lutego 2015 r., kiedy to Sąd doręczył mu odpis prawomocnego wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r. Zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 10 lutego 2015 r. nastąpiło z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Zatem wniosek ten należy rozpoznać merytorycznie. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W tym miejscu należy podkreślić, że brak winy wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 295/14, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinien być zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, tj. najpóźniej w dniu 22 kwietnia 2014 r. Skarżący, uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu podał, że nie zna języka polskiego, ani polskiego systemu prawa. Po zapoznaniu się z informacją, że jego obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa, doszedł do wniosku, że w trakcie rozprawy nie będzie ogłoszony jeszcze wyrok. Podniósł także, że nie wiedział, że po ogłoszeniu wyroku ustanie nie doręcza się go następnie pocztą w wersji elektronicznej. Odnosząc się do tych twierdzeń należy podkreślić, że skarżący osobiście odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru k- 47). Zawiadomienie to zawierało informację m. in. o tym, że termin rozprawy został wyznaczony na 15 kwietnia 2015 r. i że stawiennictwo jest nieobowiązkowe. Dodatkowo zawiadomienie to zawierało pouczenie, że niestawiennictwo nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (pkt 1 pouczenia) oraz że sentencji wyroku oddalającego skargę, ogłoszonego na rozprawie, Sąd nie doręcza stronom z urzędu z wyjątkiem strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, która z powodu pozbawienia wolności była nieobecna na rozprawie (pkt 2 pouczenia) a w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, zaś złożenie wniosku po upływie tego terminu jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi (pkt 3 pouczenia). Zatem, skoro skarżący osobiście odebrał zawiadomienie o rozprawie, to zachowując należytą staranność powinien zapoznać się także z treścią pouczeń tam zawartych. Skarżący, co prawda powołuje się na nieznajomość języka polskiego i polskiego sytemu prawa, lecz całokształt okoliczności niniejszej sprawy, tego nie potwierdza. Skarżący skorzystał ze swojego prawa do sądu, zaskarżając decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. , formułując zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego, powołując stosowne przepisy prawne. W skardze tej zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przy czym nie zwrócił się ani o ustanowienie przez sąd profesjonalnego pełnomocnika ani tłumacza, uznając zapewne, ze w niniejszym postępowaniu jest w stanie poradzić sobie sam (bądź przy pomocy innych osób). Również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności są sformułowane w sposób świadczący o znajomości przepisów prawa. Ponadto skoro skarżący sam we wniosku podaje, że zapoznał się z informacją zawartą w zawiadomieniu o terminie rozprawy, że jego obecności na rozprawie nie jest obowiązkowa, to niezapoznanie się z pouczeniami tam zawartymi, mówiącymi wprost o konsekwencjach niestawiennictwa strony, nie może świadczyć o zachowaniu należytej staranności. Podsumowując, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą tego rodzaju okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.