IV SA/Wa 618/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-23
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, gdy sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności, ale nie wnosi konkretnych uwag do sprawy?Ratio decidendi
Udział organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika nie jest obligatoryjny nawet jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Sąd musi ocenić, czy udział organizacji jest celowy i uzasadniony okolicznościami sprawy oraz czy organizacja wnosi konkretne uwagi związane z przedmiotem postępowania. W przypadku braku takich uwag oraz nieobecności przedstawiciela organizacji na rozprawie, sąd może odmówić dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
M. O. zaskarżył uchwałę Rady Gminy S. dotyczącą zaopiniowania projektu planu ochrony dla rezerwatu przyrody "K.". Stowarzyszenie I. wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym jako uczestnik, powołując się na zakres swojej statutowej działalności obejmujący ochronę środowiska. Skarżący nie sprzeciwił się udziałowi Stowarzyszenia, natomiast Rada Gminy wniosła o nieuwzględnienie tego wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia I. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na rozprawie wniosku Stowarzyszenia I. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi M. O. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu planu ochrony dla rezerwatu p o s t a n a w i a: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia I. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania
M. O. w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 tj. ze zm.) wniósł skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie zaopiniowania projektu planu ochrony dla rezerwatu przyrody "K.".
Pismem z dnia 27 kwietnia 2010 r. Stowarzyszenie I., dalej jako "Stowarzyszenie" wniosło na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa" o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, iż kwestie rezerwatów przyrody są sprawami z zakresu ustawy o ochronie przyrody, czyli ochrony i kształtowania środowiska, a tym samym mieszczą się w zakresie statutowym celów Stowarzyszenia.
Następnie w piśmie procesowym z dnia 24 maja 2010 r. Stowarzyszenie przywołało dodatkową argumentację mającą uzasadniać udział podmiotu w niniejszym postępowaniu. Wskazano, iż Stowarzyszenie jako stowarzyszenie zwykłe posiada zdolność sądową w zakresie swojej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Sprawa dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia, co wynika expressis verbis z regulaminu organizacji. Zgodnie z § 7 regulaminu celem Stowarzyszenia jest ochrona praw, godności i interesu członków Stowarzyszenia i ich rodzin, innych osób za ich zgodą oraz interesu społecznego w sprawach administracyjnych, sądowych, karnych, cywilnych, zobowiązań daniowych (w tym podatków, składek na ZUS, abonamentu radiowo-telewizyjnego, innych opłat), lustracyjnych, ochrony danych osobowych, praw i swobód obywatelskich, ekonomicznych (w tym prywatyzacyjnych), ochrony zdrowia i jakości życia oraz opieki społecznej, ochrony i kształtowania środowiska, nauki, kultury i edukacji, kultury fizycznej i sportu, praw i zabezpieczeń socjalnych, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, o roszczenia alimentacyjne, ustalenie ojcostwa oraz o przysposobienie, ochrony konsumentów i konkurencji oraz przeciwdziałania praktykom monopolistycznym, zamówień publicznych.
Wskazano, że uchwała niewątpliwie dotyczy interesu prawnego skarżącego M. O. (właściciela działki ew. nr [...], położonej na obszarze objętym
sygn.aktlVSA/Wa618/10
zapisami uchwały), który nie sprzeciwia się udziału Stowarzyszenia w postępowaniu.
Wskazano na spełnienie przesłanki interesu społecznego, gdyż skarga dotyczy istotnej kwestii prawno-proceduralnej w zakresie obszaru Natura 2000. W skardze podniesiono bowiem zarzut nieważności w świetle konstytucji zarządzeń z czasów PRL dotyczących istniejących rezerwatów przyrody, co może mieć istotne znaczenie prawne zarówno dla Skarżącego jak i dla właścicieli innych działek mających swoje nieruchomości w obszarach objętych innym rezerwatem lub przylegającym do innego rezerwatu przyrody.
Pismem z dnia 8 czerwca 2010 r. Skarżący poinformował, że nie zgłasza sprzeciwu w zakresie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.
Pismem z dnia 26 lipca 2010 r. Rada Gminy wniosła o nieuwzględnienie wniosku Stowarzyszenia, gdyż sprawa nie dotyczy statutowej działalności podmiotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 33 § 2 ppsa udział w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Wskazać należy, iż udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 1996 r., str. 226). A zatem, sąd administracyjny badając zgłoszony w trybie art. 33 § 2 ppsa wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie winien sprawdzić, czy spełnione są warunki formalno - prawne, tj. organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OZ 759/10, ogólnodostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA).
sygn. akt IV SA/Wa 618/10
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, z art. 33 § 2 ppsa nie wynika zasada obligatoryjnego udziału każdej organizacji społecznej występującej w sprawach innych osób, a dotyczących działalności statutowej tej organizacji. Sąd uwzględniając bowiem wskazane w akapicie powyższym kryteria, bada dopuszczalność udziału wnioskującej organizacji w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Regulamin (w szczególności jego § 7) wskazuje, że Stowarzyszenie ma szeroki wachlarz zainteresowań. Bardzo ogólnie i szeroko sformułowany zakres jego celów pokazuje, że Stowarzyszenie zajmuje się wszystkimi aspektami ludzkiej aktywności, że zainteresowane jest praktycznie w każdej dziedzinie. Jednakże Sąd nie ma podstaw by zakładać, że Stowarzyszenie jest wyspecjalizowane we wszystkich wskazanych w § 7 regulaminu sprawach. Dlatego też, konieczna stała się ocena przez Sąd, czy podniesione przez Stowarzyszenie we wniosku o dopuszczenie do udziału kwestie, są na tyle skonkretyzowane z przedmiotem niniejszego postępowania, że uzasadniają udział wnioskującego podmiotu w jego toku. Sąd musi bowiem mieć na uwadze celowość udziału organizacji społecznej w toku konkretnego postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o dopuszczenie nie może mieć cech dowolności, lecz musi być uzasadnione w okolicznościach danej sprawy.
Stwierdzić należy, że podniesiony argument wskazujący, iż będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie uchwała dotycząca kwestii związanych z rezerwatem przyrody "K." mieści się w calach statutowych Stowarzyszenia (konkretnie wskazano na cel ochrony i kształtowania środowiska) jest zbyt ogólny, by skutecznie uzasadniać udział wnioskującej organizacji społecznej w toczącym się postępowaniu. Wskazać należy, iż Stowarzyszenie nie złożyło żadnych konkretnych uwag do niniejszej sprawy (za takie bowiem nie mogą być uznane powtórzone zarzuty Skarżącego dotyczące kwestii prawno-proceduralnych w zakresie obszaru Natura 2000).
Dodatkowo zauważyć należy, że na rozprawę w dniu 23 lutego 2011 r. nie stawił przedstawiciel reprezentujący Stowarzyszenie, rezygnując w ten sposób z możliwości wniesienia konkretnych uwag do sprawy.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że brak było podstaw by uznać udział Stowarzyszenia w niniejszej sprawie za zasadny.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 33 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło