IV SA/Wa 683/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-11
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Monika Barszcz, Jarosław Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie turbozespołu w ramach małej elektrowni wodnej może zostać wydana, jeśli nie zapewnia swobodnej migracji ryb i nie uwzględnia wszystkich wymagań ochrony środowiska?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne na wykonanie turbozespołu może zostać udzielone, nawet jeśli nie zapewnia swobodnej migracji ryb, ponieważ kwestia ta będzie przedmiotem odrębnego postępowania legalizacyjnego dla urządzeń wykonanych bez pozwolenia. Ponadto, decyzja środowiskowa dla przedsięwzięcia obejmującego zmianę użytkowania młyna na elektrownię wodną została wydana, a warunki z niej wynikające zostały uwzględnione w decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Sąd podkreślił, że pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego może być udzielone, o ile nie zachodzą przesłanki negatywne określone w art. 126 Prawa wodnego, a operat wodnoprawny spełnia wymogi formalne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymującą w mocy decyzję Starosty o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie turbozespołu w ramach małej elektrowni wodnej. Skarżący zarzucał m.in. brak umożliwienia migracji ryb, niewydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nieprawidłowe ustalenie stron postępowania oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz, sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Protokolant st. ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], udzielającą [...] pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, tj. turbozespołu (turbina [...] ) o maksymalnym przełyku 1,2 m3/s i mocy 30 kW (maksymalny spad brutto 4,75m, spad przy QE_max=2,10 m3/s 4,30m) wchodzącego w skład małej elektrowni wodnej w km 0+222 istniejącej młynówki rzeki [...] w [...], w obiekcie byłego młyna.
Zaskarżona decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. [...] wystąpiła do Starosty [...] o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie elektrowni wodnej oraz na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] w km 9+890 na potrzeby małej elektrowni wodnej planowanej w budynku byłego młyna zlokalizowanego w miejscowości [...] oraz o wygaszenie decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] .
Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] umorzył z urzędu postępowanie prowadzone na ww. wniosek w części dotyczącej wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] w km 8+980 na potrzeby małej elektrowni wodnej udzielonej decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] .
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie pozostałej części ww. wniosku, Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] odmówił udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód (punkt 1 ust. 1) decyzji), na wykonanie urządzenia wodnego, tj. turbozespołu (turbina nr 2) o maksymalnym przełyku 1,20 m3/s wchodzącego w skład małej elektrowni wodnej w km 0+222 istniejącej młynówki rzeki [...] w [...] , w obiekcie młyna (punkt 1 ust. 2) decyzji) oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej wykonania wchodzących w skład małej elektrowni wodnej: bloku elektrowni wraz z turbozespołem (turbina nr 1) o maksymalnym przełyku 0,90 m3/s, wyposażenia techniczno-mechanicznego wraz z kratami wlotowymi i zamknięciami remontowymi, instalacji i wyposażenia elektrycznego wraz z systemem wyprowadzenia energii do sieci energetycznej, instalacji automatyki i sterowania (punkt 2 decyzji). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., [...] .
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 105/16, uchylił ww. decyzję organu II instancji w części utrzymującej w mocy pkt 1 ust. 2) decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r., na wykonanie urządzenia wodnego tj. turbozespołu (turbina nr 2) oraz w tej części uchylił ww. decyzję organu I instancji, natomiast w pozostałej części skargę oddalił.
W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2013 r., w części dotyczącej ww. turbozespołu, Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] udzielił [...] pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, tj. turbozespołu (turbina [...] ) o maksymalnym przełyku 1,2 m3/s i mocy 30 kW (maksymalny spad brutto 4,75 m, spad przy QE_max=2,10 m3/s 4,30 m) wchodzącego w skład małej elektrowni wodnej w km 0+222 istniejącej młynówki rzeki [...] w [...] , w obiekcie byłego młyna wraz z określeniem obowiązków i warunków obejmujących wykonanie prac zgodnie z operatem wodnoprawnym, warunkami określonymi decyzjami Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2013 r. o środowiskowych uwarunkowań i z dnia [...] marca 2013 r. o warunkach zabudowy, a także eksploatację urządzenia wodnego zgodnie z przeznaczeniem, utrzymanie urządzenia wodnego w należytym stanie technicznym, naprawę ewentualnych szkód i strat powstałych w związku z wydaniem niniejszego pozwolenia w przypadku stwierdzenia szkodliwego działania ww. inwestycji na interes osób trzecich.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. S. , zarzucając jej naruszenie:
1) art. 132 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo wodne poprzez oparcie przez zaskarżonej decyzji na operacie wodnoprawnym nie zawierającym wszystkich wymaganych ustawą elementów;
2) § 18 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie w związku z art. 63 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne, poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, pomimo braku zaprojektowania urządzenia zapewniającego swobodne przedostawanie się ryb przez przeszkodę, tj. braku umożliwienia migracji ryb oraz pominięcie nakazu kierowania się przy projektowaniu i utrzymywaniu urządzeń wodnych zasadą zrównoważonego rozwoju;
3) art. 71 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 13 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niewydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu urządzenia wodnego, tj. turbozespołu (turbina [...] ), bowiem decyzja taka została wydana na przedsięwzięcie polegające na "Zmianie użytkowania młyna na [...] ";
4) art. 127 ust. 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne, poprzez nieustalenie kręgu stron postępowania oraz niezapewnienie im czynnego udziału w sprawie;
5) art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co skutkowało niezapewnieniem czynnego udziału w sprawie wszystkich stron postępowania;
6) art. 126 pkt 2 ustawy Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji pomimo, że projektowany sposób korzystania z wody nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony;
7) art. 7 art. 77 § 1 kpa, poprzez brak zweryfikowania przez organ I instancji, czy projektowany sposób korzystania z wody zapewni wykorzystanie potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony;
8) art. 8 i art. 10 kpa, poprzez nieprawidłowy sposób prowadzenia akt sprawy, tj. brak numeracji kart i niekompletność dokumentów, co pozbawia odwołującego możliwości kompletnego wypowiedzenia się w sprawie i stanowi o naruszeniu zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a nadto może świadczyć o wydaniu przez organ decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego lub odmówieniu stronie pełnego dostępu do całości akt sprawy;
9) art. 107 § 3 kpa w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 lit d i ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego, poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji i brak zapewnienia ochrony osób trzecich w kontekście podnoszonych przez te osoby twierdzeń o sposobie wykonywania prac przygotowawczych na kanale młyna i w jego sąsiedztwie, które miały wpływ na stosunki wodnoprawne na tym obszarze, w tym na zaburzenie odprowadzania wód powierzchniowych zastanych na terenach sąsiednich i brak ustosunkowania się do ww. zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości operatu wodnoprawnego.
Z uwagi na powyższe zarzuty odwołujący się wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie(dalej "Prezes Wód Polskich") decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Prezes Wód Polskich w pierwszej kolejności wskazał, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.), zgodnie z którą starostowie utracili kompetencje do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, natomiast zgodnie z art. 525 ust. 1 tej ustawy zniesiono dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej, będących organami odwoławczymi od decyzji wydawanych przez starostów. Stosownie natomiast do przepisów art. 545 ust. 4 ww. ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z zakresu pozwoleń wodnoprawnych stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, któremu zostały przekazane sprawy prowadzone do końca grudnia 2017 r. przez dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej na mocy art. 545 ust. 5 ww. aktu.
Prezes Wód Polskich po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, iż organ I instancji zasadnie uznał, że możliwe jest udzielenie wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego, a zarzuty odwołującego nie zasługują na uwzględnienie.
Jak zauważył organ odwoławczy w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 105/16, organ I instancji zobowiązany został do ponownego rozpatrzenia części wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, a mianowicie w zakresie wykonania urządzenia wodnego, tj. turbozespołu (turbina nr 2) wchodzącego w skład małej elektrowni wodnej.
Prezes Wód Polskich wyjaśnił, że zgodnie z definicją zawartą w art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. e ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.; dalej zwanej "Prawo wodne"), do urządzeń wodnych zalicza się obiekty energetyki wodnej, a na ich wykonanie wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust 1 pkt 3 tej ustawy). Podkreślił, że przepisy ustawy Prawo wodne dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń (art. 9 ust. 2 pkt 2). W przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek wydania powyższego aktu, organ administracji publicznej ma obowiązek wydania wnioskowanej decyzji. Odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 Prawa wodnego, tj. wówczas gdy projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3, tj. wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów, a także gdy projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.
Odnosząc się do zarzutu odwołania w kwestii sporządzenia operatu wodnoprawnego niezawierającego wszystkich wymaganych elementów określonych nowym brzemieniem art. 134 ust. 2 pkt 4 Prawa wodnego, Prezes Wód Polskich wyjaśnił, że zasada stosowania przepisów zmienionych do toczącego się postępowania administracyjnego jest zależna od przepisów przejściowych uregulowanych w akcie prawnym zawierającym konkretną nowelizację. Zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie z art. 17 zawartym w przepisach przejściowych ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy- Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 850), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Mając na uwadze powyższe stwierdził, iż wniosek o udzielenie pozwolenia należało oceniać wg przepisów obowiązujących w dacie jego złożenia, a skoro miało to miejsce przed nowelizacją to przepisy nią wprowadzone nie mogły być uwzględnianie przy ocenie tego wniosku. Z tych względów organ nie był zobowiązany do oceny czy objęte wnioskiem pozwolenie wodnoprawne nie narusza warunków z art. 125 Prawa wodnego w brzmieniu wprowadzonym ww. nowelizacją.
Zdaniem Prezesa Wód Polskich nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 126 pkt 2 Prawa wodnego. Należy bowiem mieć na uwadze, że pomimo, iż wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego dotyczył szczególnego korzystania z wód rzeki [...] na potrzeby małej elektrowni wodnej oraz wykonania MEW, to udzielone pozwolenie wodnoprawne dotyczy jedynie wykonania jednego z wielu urządzeń wodnych w ramach zmiany użytkowania młyna na MEW. Pozostała część wniosku została bowiem rozstrzygnięta decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód na potrzeby MEW [...] i umorzeniu postępowania na wykonanie części urządzeń wodnych. Zaskarżoną decyzję wydano w związku z ww. wyrokiem, w którym stwierdzono, że przepisy Prawa wodnego nie uzależniają w niniejszym przypadku wydania pozytywnej decyzji na wykonanie turbozespołu od zagwarantowania należytych zasobów wód (możliwości jej odpowiedniego piętrzenia), zatem w tej kwestii dopuszczalne jest odrębne procedowanie. W takim przypadku to inwestor będzie ponosić ekonomiczne ryzyko, na wypadek braku korzystnego dla niego rozstrzygnięcia w zakresie szczególnego korzystania z wód, związane z wykonaniem urządzenia wodnego jakim jest blok elektrowni wraz z turbozespołem. Istotna jest przy tym okoliczność, że inwestor ubiega się o pozwolenie wodnoprawne jedynie w zakresie wykonania turbozespołu. Stąd możliwe jest udzielenie odrębnego pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie (nie funkcjonowanie) turbozespołu, przy czym takie rozstrzygnięcie nie będzie miało żadnego wpływu na kształtowanie się poziomu wody w otoczeniu, a orzeczenie w zakresie szczególnego korzystania z wód rzeki [...] może zapaść później.
W świetle powyższego Prezes Wód Polskich stwierdził, iż uzasadnienia nie znajduje również zarzut odnoszący się do punktu II.2. zaskarżonej decyzji, w którym podniesiono, że skoro uprawniona nie ma pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, to nie może eksploatować urządzenia wodnego wchodzącego w skład MEW zgodnie z jego przeznaczeniem. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wyraźnie wskazał, iż kwestia udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. dla potrzeb MEW będzie rozpatrywana w ramach odrębnego postępowania.
Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, żew ww. wyroku Sąd wypowiedział się również w kwestii dotyczącej naruszenia przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, w związku z decyzją wydaną przez Wójta Gminy [...] w dniu [...] marca 2013 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Zmianie użytkowania młyna na Małą Elektrownię Wodną". Sąd nie podzielił argumentacji o niezgodności udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w zakresie turbozespołu nr 2 z ww. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. orzekającą o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na "Zmianie użytkowania młyna na Małą Elektrownię Wodną". Sąd wyjaśnił, że w przeciwieństwie do postanowień art. 82 ust. 1 i art. 84 ust. 1 ww. ustawy z dnia 3 października 2008 r., przepis art. 84 ust. 1 tej ustawy wskazuje jedynie na konieczność stwierdzenia w takiej decyzji, że nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast ust. 2 tego przepisu mówi o potrzebie dołączenia do decyzji charakterystyki przedsięwzięcia. Nie oznacza to jednak, że decyzja ma nie zawierać żadnych innych treści. Powinno z niej precyzyjnie wynikać, do jakiego przedsięwzięcia się odnosi i w którym miejscu przedsięwzięcie to ma być zlokalizowane. W niniejszej sprawie określono, że inwestycja planowana jest na działkach o nr [...] i [...] . Natomiast na str. 3 decyzji środowiskowej mowa jest jedynie o tym, że turbina i generator powinny zostać umieszczone wewnątrz budynku (...). Wobec tego brak jest podstaw do stwierdzenia, że planowany montaż turbozespołu nr 2 jest niezgodny z postanowieniami decyzji środowiskowej, a tym samym narusza wymagania wynikające z innych przepisów.
Odnosząc się do naruszenia art. 63 ust. 2 i art. 125 pkt 3 Prawa wodnego, poprzez brak umożliwienia migracji ryb, Prezes Wód Polskich wskazał, iż zaskarżona decyzja dotyczy wykonania tylko jednego z wielu urządzeń wchodzących w skład MEW, tj. turbiny nr 2, natomiast, jak wynika z akt sprawy, pozostałe urządzenia, w tym m.in. kraty wlotowe zostały wykonane jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego, dlatego też kwestia zasadności zastosowania takiego rozwiązania konstrukcyjnego będzie przedmiotem analizy w postępowaniu legalizującym urządzenia wodne wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
W kwestii naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. d Prawa wodnego Prezes Wód Polskich wskazał, iż organ I instancji w punkcie II zaskarżonej decyzji nałożył na uprawnioną szereg obowiązków, w tym m.in. obowiązek naprawienia ewentualnych szkód i strat w przypadku stwierdzenia szkodliwego oddziaływania objętej wnioskiem inwestycji na interes osób trzecich. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy, organ wskazał, iż powołany przepis odnosi się do określenia w operacie wodnoprawnym wpływu gospodarki wodnej zakładu na wody powierzchniowe oraz podziemne, w szczególności na stan tych wód i realizację celów środowiskowych dla nich określonych. W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z kwestią braku możliwości odprowadzania wód opadowych z terenu nieruchomości należącej do jednej ze stron postępowania, które to wody nie są ani śródlądowymi wodami powierzchniowymi, ani wodami podziemnymi w rozumieniu przepisów art. 5 Prawa wodnego. Ponadto organ I instancji odniósł się w decyzji do kwestii zalewania ww. nieruchomości przez wody opadowe.
W świetle powyższego Prezes Wód Polskich uznał, że w sprawie brak było podstaw do odmowy udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego. Organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidującego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę zgodnie z wnioskiem, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności wymienionych enumeratywnie w art. 126 Prawa wodnego, stanowiących o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
W odwołaniu zarzucono także naruszenie art. 8 i art. 10 kpa. Organ odwoławczy zaznaczył, że zarzut naruszenia ww. przepisów, w tym zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zatem to na stronie spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Natomiast odwołujący nie wykazał jakie konkretnie uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co wyklucza możliwość uznania, iż doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślił przy tym, że z akt sprawy wynika, że odwołujący był informowany o wszystkich podejmowanych przez organ działaniach w ramach postępowania wyjaśniającego, a także o możliwości zapoznania się z dokumentacją, z którego to prawa skorzystał.
Odnosząc się natomiast do zagadnienia właściwego ustalenia stron postępowania, Prezes Wód Polskich wskazał, iż krąg stron określony przez organ I instancji w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych i szczególne korzystanie z wód na potrzeby MEW, zakończony wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2015 r. różni się od tego, który został ustalony przez ten organ w niniejszej sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego tj. turbiny nr 2, ze względu na inny zasięg oddziaływania objętego wnioskiem zamierzenia. Z tego względu organ I instancji będąc związany wydanym w tej sprawie wyrokiem ustalił w nowym postępowaniu, że zasięg oddziaływania planowanego do wykonania urządzenia wodnego będzie ograniczał się wyłącznie do działek przyległych bezpośrednio do tej, na której planowana jest budowa turbiny nr 2 (działka nr [...] ). Wobec tego mając na uwadze art. 28 kpa i art. 125 ust. 7 pkt 5 Prawa wodnego uznał, iż status strony przysługuje właścicielom właśnie tych nieruchomości. Prezes Wód Polskich podkreślił przy tym, że art. 127 ust. 7 pkt 5 Prawa wodnego nie uzależnia statusu strony od naruszenia interesu prawnego, negatywnego oddziaływania inwestycji na daną powierzchnię ziemi, lecz od tego czy określony podmiot włada powierzchnią ziemi, która położona jest w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. W świetle powyższego uznał, że zarzut naruszenia art. 127 ust. 7 pkt 5 Prawa wodnego nie znajduje uzasadnienia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli A. S. i J. S. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 7 i art. 77 § 1 kpa w związku z art. 126 pkt 1 Prawa wodnego, poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do ustalenia, czy istnieje negatywna przesłanka, która uniemożliwiałaby wydanie pozwolenia wodnoprawnego oraz pominięcie okoliczności, że udzielone zaskarżonymi decyzjami pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego zawiera również ustalenie uprawnionemu obowiązku do eksploatowania urządzenia zgodnie z jego przeznaczeniem;
2) art. 126 pkt 1 Prawa wodnego, poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego pomimo, że projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 ww. ustawy, m.in. wymagań ochrony środowiska, albowiem przewidziane w operacie wodnoprawnym rozwiązanie w żaden sposób nie umożliwia migracji ryb;
3) § 18 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie w związku z art. 63 ust. 1 i 2 Prawa wodnego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo braku zaprojektowania urządzenia zapewniającego swobodne przedostawanie się ryb przez przeszkodę, tj. braku umożliwienia migracji ryb i pominięcie nakazu kierowania się przy projektowaniu i utrzymywaniu urządzeń wodnych zasadą zrównoważonego rozwoju;
4) art. 126 pkt 2 Prawa wodnego, poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo, że projektowany sposób korzystania z wody nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony oraz pominięcie, że udzielone zaskarżonymi decyzjami pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego zawiera również ustalenie uprawnionemu obowiązku do eksploatowania urządzenia zgodnie z jego przeznaczeniem;
5) art. 7 i art. 77 § 1 kpa w związku z art. 126 pkt 2 Prawa wodnego, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i nie zweryfikowanie zarówno przez organy obu instancji, czy projektowany sposób korzystania z wody zapewni wykorzystanie potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony;
6) art. 71 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 13) w związku z art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie musi zostać wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu urządzenia wodnego tj. turbozespołu (turbina [...] );
7) art. 127 ust. 7 pkt 5 Prawa wodnego, poprzez nieustalenie kręgu stron postępowania oraz niezapewnienie czynnego udziału w sprawie wszystkim stronom postępowania;
8) art. 7 i art. 77 § 1 kpa w związku z art. 127 ust. 7 pkt 5 Prawa wodnego, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i niezbadanie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, co skutkowało niezapewnieniem czynnego udziału w sprawie wszystkim stronom postępowania;
9) art. 107 § 3 kpa w związku z art. art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. d) i ust. 2 pkt. 5) Prawa wodnego, poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo, że została ona nienależycie uzasadniona, a nadto nie zapewniono w niej ochrony osób trzecich w kontekście podnoszonych przez te osoby twierdzeń o sposobie wykonywania prac przygotowawczych na kanale młyna i w jego sąsiedztwie, które miały wpływ na stosunki wodnoprawne na tym obszarze, w tym na zaburzenie odprowadzania wód powierzchniowych zastanych na terenach sąsiednich i brak ustosunkowania się przez organy obu instancji do ww. zarzutów pod kątem prawidłowości sporządzonego operatu wodnoprawnego;
10) art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 15 kpa, poprzez niedokonanie przez organ II instancji własnej oceny i analizy zarzutów, a także ograniczanie się w tym zakresie do stanowiska sądu administracyjnego i organu I instancji; pobieżne i powierzchowne rozpatrzenie zarzutów oraz uznanie, że mogą one mieć znaczenie dopiero przy ewentualnych postępowaniach odrębnych, zaś obecnie pozostają irrelewantne dla sprawy;
11) art. 8 i art. 10 kpa, poprzez pominięcie faktu nieprawidłowego prowadzenia akt sprawy przez organ I instancji, tj. braku numeracji kart i niekompletności dokumentów, co pozbawiło odwołującego możliwości kompletnego wypowiedzenia się w sprawie i stanowi o naruszeniu zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a nadto może świadczyć o wydaniu przez organ obu instancji decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego lub odmówieniu stronie pełnego dostępu do całości akt sprawy.
Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wód Polskich wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Sąd odrzucił skargę J. S. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako "ppsa"), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów wymienionych w art. 574 pkt 1-5 tej ustawy. Na mocy art. 573 powyższej ustawy z dniem 31 grudnia 2017 r. utraciła moc ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121). Zgodnie z art. 61 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wnioskodawca wystąpił o wydanie decyzji jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. Wobec tego to przepisy tej ustawy znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie, zgodnie z regułą intertemporalną z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Stosownie bowiem do ww. przepisu do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej.
Jak wynika z akt sprawy i nie jest kwestionowane, postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, tj. turbozespołu (turbina [...] ), zostało wszczęte jeszcze podczas obowiązywania ustawy Prawo wodne z 2001 r. wnioskiem z dnia 25 listopada 2013 r., który wpłynął do organu administracji publicznej w tym samym dniu. Oznacza to, że Prezes Wód Polskich, rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 25 sierpnia 2017 r., prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r.
Postępowanie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego zostało wszczęte m.in. na podstawie art. 122 ust 1 pkt 3 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie wodnoprawne wymagane jest na wykonanie urządzeń wodnych, do których zalicza obiekty energetyki wodnej (art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. e ww. ustawy), a także ich odbudowę, rozbudowę, przebudowę, rozbiórkę i likwidację (art. 9 ust. 2 pkt 2). Wobec tego organy słusznie uznały, że na wykonanie turbozespołu (turbina [...]) wchodzącego w skład małej elektrowni wodnej w km 0+222 istniejącej młynówki rzeki [...] w [...] , w obiekcie byłego młyna konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
Przesłanki odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego zostały określone w art. 126 Prawa wodnego. Zgodnie z punktem 1 i 2 tego przepisu, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3, a także gdy projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, pozwolenie wodnoprawne nie zostanie udzielone.
W świetle art. 125 pkt 1-3 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:
1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni;
2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy;
3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.
Należy podkreślić, iż prawidłowa wykładnia art. 125 pkt 3 Prawa wodnego wskazuje, że pojęcia "wymagań ochrony zdrowia ludzi zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków" nie można interpretować wyłącznie w aspekcie przepisów ustawy – Prawo wodne, lecz należy mieć także na uwadze przepisy innych ustaw, jak również przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie delegacji ustawowej oraz przepisy prawa miejscowego, obowiązujące na danym terenie. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w użyciu przez ustawodawcę sformułowania "wynikających z odrębnych przepisów".
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że z przepisów Prawa wodnego dotyczących wydawania pozwoleń wodnoprawnych wynika obowiązek wydania pozwolenia wodnoprawnego, o ile w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 126 Prawa wodnego. Przepis art. 126 ww. ustawy został tak ukształtowany przez ustawodawcę, że odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w przypadku spełnienia przez stronę, która ubiega się o wydanie takiego pozwolenia, warunków przewidzianych w art. 131 Prawa wodnego, dopuszczalne jest wyłącznie wówczas gdy zaistnieją okoliczności przewidziane w art. 126 tej ustawy. W przypadku zajścia którejkolwiek z przesłanek tam wskazanych organ zobowiązany jest do odmowy wydania takiego pozwolenia (B. Rakoczy, Z. Bukowski, K. Szuma, Prawo wodne. Komentarz. LEX, Warszawa 2013, s. 593, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 740/12, wyrok NSA z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 721/11, wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 749/05).
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi takie okoliczności nie zaistniały. W związku z powyższym braku zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 126 Prawa wodnego obligował organ administracji do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
Kontrolowane w niniejszej sprawie pozwolenie wodnoprawne, zgodnie z art. 131 ust. 1 Prawa wodnego, wydane zostało na wniosek [...] .
Do złożonego wniosku, stosownie do treści art. 131 ust. 2 Prawa wodnego, załączony został operat wodnoprawny, który jak oceniły organy obu instancji, zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy i został sporządzony przez uprawnioną osobę, zatem mógł stanowić podstawę techniczną udzielonego pozwolenia.
Zauważyć należy, że podstawowy dokument w sprawie, jakim jest operat wodnoprawny musi spełniać wszystkie wymogi określone art. 132 Prawa wodnego. Trzeba mieć na uwadze, że wydając pozwolenie wodnoprawne organ stanowiący występuje jako organ wyspecjalizowany, przygotowany merytorycznie do oceny zgodności operatu z prawem. To właśnie zadaniem organu jest ocena operatu pod kątem jego kompletności, rzetelności i przydatności do ustalenia, w pierwszej kolejności stron postępowania a dopiero następnie, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego oceny, czy istnieją przesłanki do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Wskazać należy, że organ wydający pozwolenie wodnoprawne ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki wykonania zamierzonego urządzenia wodnego (przedsięwzięcia) określone w takiej decyzji i skutki jakie będzie powodować w środowisku. Organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego tylko przy spełnieniu określonych warunków może wydać decyzję pozytywną. Sąd administracyjny nie może natomiast samodzielnie dokonywać oceny treści operatu pod kątem merytorycznym, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Podkreślić należy, że operat wodnoprawny, podobnie jak raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – mimo że powinien być przygotowywany przez osobę posiadającą wiadomości specjalne i odpowiednie doświadczenie – nie jest opinią biegłego (dowód z opinii biegłego dopuszcza bowiem organ), lecz jest on dokumentem prywatnym sporządzonym na zlecenie i w interesie wnioskodawcy, który stanowi dowód podlegający ocenie także w trybie zasad ogólnych postępowania dowodowego, w tym w szczególności art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. O ile wyboru właściwej metody opracowania operatu wodnoprawnego dokonuje osoba posiadająca specjalistyczne przygotowanie w tej dziedzinie, to operat taki musi jednak opierać się na prawidłowych, rzetelnych i dających się zweryfikować organowi i stronom postępowania materiałach/danych wyjściowych dotyczących przedmiotu opracowania. W badanej przez Sąd sprawie dotyczy to m.in. prawidłowego wyznaczenia zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, co ma kluczowe znaczenie dla ustalenia kręgu stron postępowania. Dlatego w zawartości operatu wodnoprawnego powinny znaleźć się wszystkie istotne informacje, dane i inne niezbędne materiały, w tym aktualna mapa sytuacyjno-wysokościowa dla zobrazowania poprawności opracowanego zasięgu oddziaływania zamierzonego urządzenia wodnego.
Biorąc pod uwagę powyższe wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy właściwie i wyczerpująco przeanalizował sprawę, w tym szczególnej ocenie poddał złożony przez wnioskodawcę operat wodnoprawny. Spełnia on zatem wszystkie konieczne wymogi. Wobec tego Sąd podziela stanowisko Prezes Wód Polskich, że operat wodnoprawny został prawidłowo sporządzony w oparciu o przeprowadzone badania i pomiary, a osoba sporządzająca operat posiadała wiedzę i doświadczenie niezbędne do sporządzania tego rodzaju dokumentów. Ewentualne zarzuty co do ustaleń takiej ekspertyzy, jeżeli nie chodzi o wady oczywiste lub możliwe do stwierdzenia przez osobę nie mającą wiedzy specjalistycznej, winny być co do zasady poparte również ekspertyzą specjalistyczną. W niniejszej sprawie skarżący takich dowodów nie przedłożył.
Z przedstawionych dokumentów wynika zatem, wykonanie urządzenia wodnego tj. turbozespołu (turbina [...] ) nie narusza ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, spełnia wymagania, o których mowa w art. 125 pkt 3, a także zapewnia wykorzystanie potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony przy korzystaniu z wody dla celów energetyki wodnej.
Odnosząc się kwestii wymagań ochrony środowiska podnieść należy, iż kwestia to została uregulowana decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. W decyzji tej organ, powołując w podstawie prawnej art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 84, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, orzekł o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na "Zmianie użytkowania młyna na Małą Elektrownię Wodną". Jednocześnie nie oznacza to jednak, że decyzja ta nie zawierała żadnych innych ustaleń. Powinno z niej precyzyjnie wynikać, do jakiego przedsięwzięcia się odnosi i w którym miejscu przedsięwzięcie to ma być zlokalizowane. W ww. decyzji wskazano, że inwestycja planowana jest na działkach o nr [...] i [...], a na stronie 3 podano, że turbina i generator powinny zostać umieszczone wewnątrz budynku. Powyższe warunki uwzględnia decyzji organu I instancji udzielająca pozwolenia wodnoprawnego. W decyzji tej bowiem wyraźnie wskazano, że wykonanie urządzenia wodnego ma być zgodne z warunkami określonymi ww. decyzją Wójta. Wobec tego pozbawione jest podstaw twierdzenie, że planowany montaż turbozespołu jest niezgodny z wymogami ochrony środowiska. Tym samym wobec wydania ww. decyzji z [...] marca 2013 r. niezasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów ww. ustawy z dnia 3 października 2008 r. odnoszące się do konieczności wydania takiej decyzji.
Ponadto badając zarzucone w skardze naruszenie art. 63 ust. 1 i 2 oraz art. 125 pkt 3 Prawa wodnego, poprzez brak umożliwienia migracji ryb, Sąd podkreśla, iż kwestionowana decyzja dotyczy wykonania tylko jednego z wielu urządzeń wchodzących w skład małej elektrowni wodnej, tj. turbozespołu (turbina [...] ), natomiast z akt sprawy wynika, że pozostałe urządzenia zostały wykonane jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego, dlatego też kwestia zasadności zastosowania właśnie takiego rozwiązania konstrukcyjnego będzie przedmiotem analizy w postępowaniu legalizującym wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodne.
Za nietrafny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 126 pkt 2 Prawa wodnego. Zdaniem skarżącego projektowany sposób korzystania z wody nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. W niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę, że wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego dotyczył szczególnego korzystania z wód rzeki [...] na potrzeby małej elektrowni wodnej oraz wykonania małej elektrowni wodnej, natomiast udzielone pozwolenie wodnoprawne decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. dotyczy jedynie wykonania jednego z wielu urządzeń wodnych w ramach zmiany użytkowania młyna na małą elektrownie wodną. Pozostała część wniosku została bowiem rozstrzygnięta decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód na potrzeby MEW [...] i o umorzeniu postępowania na wykonanie części urządzeń wodnych, która podlegała ocenie WSA we Wrocławiu. Zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt: II SA/Wr 105/16, dopuszczalne jest wystąpienie o wydanie odrębnego pozwolenia wodnoprawnego w zakresie jedynie wykonania urządzenia wodnego jakim jest turbozespół. Zdaniem Sądu możliwe jest udzielenie odrębnego pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie (nie funkcjonowanie) turbozespołu, przy czym takie rozstrzygnięcie nie będzie miało żadnego wpływu na kształtowanie się poziomu wody w otoczeniu, bowiem w takim przypadku orzeczenie w zakresie szczególnego korzystania z wód rzeki [...] może zapaść później. Z uwagi na powyższe WSA we Wrocławiu uchylił ww. decyzję w zakresie odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego na rzecz [...] , na wykonanie urządzenia wodnego tj. turbozespołu (turbina nr 2). Wobec tego organ został zobowiązany do wydania decyzji w tym przedmiocie, co też uczynił. W tej sytuacji błędna okazała się również argumentacja skarżącego odnosząca się do punktu II.2. decyzji organu I instancji. Zgonie bowiem z argumentacją skarżącego skoro wnioskodawca nie ma pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, to nie może eksploatować urządzenia wodnego wchodzącego w skład MEW zgodnie z jego przeznaczeniem. W uzasadnieniu ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ I instancji wyraźnie wskazał, iż kwestia udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. dla potrzeb MEW będzie rozpatrywana w ramach odrębnego postępowania.
Odnosząc się natomiast do kwestii ustalenia stron niniejszego postępowania wskazać należy, iż regulacje w tym zakresie zawiera w art. 127 ust. 7 Prawa wodnego. Katalog stron określony ww. przepisem jest zamknięty. Stroną tego postępowania jest m.in. podmiot określony w art. 127 ust. 7 pkt 5 Prawa wodnego, tj. władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Wobec tego dla uznania, że dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, na gruncie wskazanego przepisu, konieczne jest nie tylko ustalenie władania powierzchnią ziemi, ale jednocześnie ustalenie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Wyznaczenie zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając m.in. treść nakazów i zakazów zawartych w obowiązujących przepisach.
W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo uznał, że zasięg oddziaływania planowanego do wykonania urządzenia wodnego będzie ograniczał się wyłącznie do działek przyległych bezpośrednio do tej, na której zaplanowana jest budowa turbiny nr 2 (tj. działki nr [...]). Z tego też względu organ uznał, stosownie do treści art. 125 ust. 7 pkt 5 Prawa wodnego, iż status strony przysługuje właścicielom właśnie tych nieruchomości. Ustalenie stron w ten sposób powoduje, iż zarzut naruszenia art. 127 ust. 7 pkt 5 Prawa wodnego okazał się bezzasadny.
Jednocześnie, analiza akt sprawy uprawnia do stwierdzenia, że orzekające w sprawie organy, zgodnie z wymogiem art. 77 § 1 kpa, w sposób wyczerpujący zebrały w sprawie cały materiał dowodowy i stosownie do wymogu z art. 7 kpa podjęły wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę do akt sprawy wypełniły wymogi określone w przepisach ustawy Prawo wodne dla wydania pozwolenia wodnoprawnego. Zauważyć też należy, że podstawowy dokument w sprawie, jakim jest operat wodnoprawny sporządzony był w oparciu o przeprowadzone badania i pomiary, a osoby sporządzające operat posiadają wiedzą i doświadczenie niezbędne do sporządzania tego rodzaju dokumentów. W aktach sprawy brak jest zaś jakichkolwiek dokumentów, które negowałyby zawarte w operacie wyliczenia i wnioski, oraz które wskazywałyby na to, że projektowany sposób wykonania urządzenia wodnego narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 Prawa wodnego.
Powyżej wskazane okoliczności wskazują na bezpodstawność zarzutów zawartych w skardze. Sąd z urzędu nie stwierdził również innych wad zaskarżonej decyzji, które uzasadniałyby wyeliminowanie tego aktu administracyjnego z obrotu prawnego. W związku z tym Sąd nie stwierdził także, aby organy administracji dopuściły się naruszenia zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący był stroną kontrolowanego postępowania, miał zapewniony czynny udział w postępowaniu zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 kpa i bez przeszkód korzystał z przysługującego mu uprawnienia do zajmowania stanowiska w postępowaniu. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa zaskarżona decyzja została również właściwie uzasadniona, a organ odwoławczy odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżącego.
Reasumując, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcia organu obu instancji nie są zatem obarczone żadną z wad uzasadniających ich uchylenie.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło