IV SA/Wa 70/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. R. R., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r. znak: [...]. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. o ustaleniu na rzecz skarżącej odszkodowania w wysokości 16.870,00 zł ze szkody powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Strona określiła wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 110.000 zł. W skardze zawarła m.in. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponieważ złożone na urzędowym formularzu (PPF) oświadczenie skarżącej z dnia 5 marca 2018 r. o stanie rodzinnym majątku i dochodach było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych i budziło wątpliwości, w piśmie z dnia 9 kwietnia 2018 r. wezwano do złożenia, w terminie 21 dni, dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających stan rodzinny, majątkowy i dochody, to jest: 1) wyciągów z posiadanych przez R. R., a także przez jej męża rachunków bankowych, obejmujących okres ostatnich sześciu miesięcy; 2) zaświadczenia z właściwego biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie płatności bezpośrednich lub innych świadczeń, a także numeru rachunku bankowego podanego do ewidencji producentów; 3) kopii zgłoszenia identyfikacyjnego lub aktualizacyjnego złożonego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ramach wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, albo zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego wskazującego, jakie dane podała R. R. w części zgłoszenia obejmującej wykaz rachunków bankowych; 4) kopii deklaracji podatkowych dla podatku VAT; 5) kopii decyzji, na podstawie której przyznano skarżącej zasiłek rodzinny; 6) oświadczenia w sprawie świadczeń wychowawczych (Rodzina 500+); 7) dokumentu potwierdzającego wysokość świadczenia otrzymywanego przez pozostającą ze skarżącą w gospodarstwie domowym matkę; 8) kopii dokumentów potwierdzających podaną we wniosku wysokość wydatków; a także 9) oświadczenia, z jakiego powodu skarżąca nie może pokryć kosztów wpisu od skargi z odszkodowania (w łącznej wysokości 16.870 zł), które zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., miało być jej wypłacone w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Opisane wezwanie, doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 kwietnia 2018 r. (karta nr 49 akt sprawy), pozostaje bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Gdy zatem tak, jak w przedmiotowej sprawie, oświadczenie o sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawcy jest niewystarczające do dokonania pełnej oceny jego możliwości płatniczych, art. 255 ppsa zakłada obowiązek współpracy strony z sądem (referendarzem sądowym) w ustalaniu rzeczywistej sytuacji finansowej (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt II OZ 794/13. Niepublikowane). Tymczasem, R. R., chociaż od doręczenia reprezentującemu ją pełnomocnikowi wezwania z dnia 9 kwietnia 2018 r. upłynęło już prawie osiem tygodni, nie złożyła do akt spraw żadnego z żądanych dokumentów i oświadczeń, które pozwoliłyby określić jej realne możliwości płatnicze. Tym samym wnioskodawczyni uniemożliwiła dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Trzeba przy tym podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej strony, jeżeli ona sama - pomimo wezwania - nie przedkłada niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów i oświadczeń. Samo przekonanie skarżącej o tym, że przysługuje jej prawo pomocy, bez próby bliższego wyjaśnienia stanu faktycznego, i to nawet na wystosowane do niej wezwanie, nie uzasadnienia uwzględniania jej żądania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I OZ 115/10. Niepublikowane. Dostępne: LEX nr 591337 oraz http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przywołanych wyżej przepisów ppsa jednoznacznie bowiem wynika, że podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan rodzinny, majątkowy i dochodowy strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Ustaleniu tych okoliczności służyło wezwanie z dnia 9 kwietnia 2018 r., którego skarżąca nie wykonała, co wyklucza uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Należy przy tym nadmienić, że z potwierdzenia przelewu wykonanego w dniu 21 listopada 2017 r. - złożonego do akt sprawy przez uczestnika postepowania ([...] z siedzibą w [...]) - wynika, że w całości wypłacił on skarżącej przyznane odszkodowanie. Przekazana na rachunek bankowy wnioskodawczyni kwota 16.870,00 zł z pewnością pozwala, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, wygospodarować środki na wpis od skargi, który wobec określenia wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 110.000 zł, wynosi 1.100 zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), a także na wszelkie inne, ewentualnie należne w przedmiotowej sprawie, opłaty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.