IV SA/Wa 704/12

WyrokWSA w Warszawie2012-09-26

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Alina Balicka, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza teren leśny na cele nierolnicze i nieleśne bez wymaganej zgody, jest nieważna w części dotyczącej tego terenu?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza teren leśny na cele nierolnicze i nieleśne bez uzyskania wymaganej zgody, jest nieważna w części dotyczącej tego terenu. Brak wymaganej zgody stanowi naruszenie trybu sporządzania planu i skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w stosownej części na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy M. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzucono, że plan przeznacza działki o określonych numerach ewidencyjnych, które według ewidencji gruntów były lasem, na cele zabudowy mieszkaniowej i rekreacyjnej bez wymaganej zgody na zmianę przeznaczenia terenu leśnego. Rada Gminy przyznała, że nie posiada zgody, ale argumentowała, że organ nadzoru nie stwierdził nieważności uchwały wcześniej.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części w jakiej dotyczy ona działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w obrębie wsi M. gmina M.; 2. Stwierdzono, że zaskarżona uchwała w części wskazanej w pkt 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części w jakiej dotyczy ona działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w obrębie wsi M. gmina M.; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części wskazanej w pkt 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. Przedmiotem zaskarżenia przez Wojewodę [...], w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), była uchwała Nr [...] Rady Gminy w M. z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębów wsi [...] w Gminie M. (Dz.Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]), zwana dalej Planem, gdy chodzi o ustalenia dotyczące działek o nr ew. [...] i [...] położonych w obrębie wsi M. Uzasadniając żądanie stwierdzenia nieważności Planu w zakresie, w jakim dotyczy wskazanych działek, Wojewoda wywiódł, iż został uchwalony z naruszeniem art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78 ze zm.), w zw. z art. 9 ust. 1 i art. 18 ust. 2 pkt 4 lit a mającej zastosowanie w sprawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) - w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). W świetle treści przyjętego Planu (części tekstowej w powiązaniu z rysunkiem), wskazane działki są położone na obszarze oznaczonym symbolem 7MNu,ZR, co w myśl § 3 ust. 1 pkt 8, oznacza teren zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności, jednorodzinnej, wolnostojącej lub bliźniaczej z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnej. Natomiast z zapisów ewidencji gruntów i budynków wynika, że według stanu na dzień przyjęcia Planu w odniesieniu do przedmiotowych działek wykazywany był las (symbol LsVN). Zgodnie z informacją Wójta gminy M. nie posiada on w zasobach archiwalnych zgody na zmianę przeznaczenia terenu leśnego na cele nieleśne dla wskazanych działek (pisma z [...] września i [...] października 2011 r.). Ze stosownych pism nie wynika również, aby o taką zgodę występowano. Brak wymaganej zgody stanowi o naruszeniu trybu postępowania przy sporządzaniu planu miejscowego i w myśl art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym skutkuje nieważnością uchwały w części, której dotyczy naruszenie. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. Przyznano, że w zasobach archiwalnych nie ma zgody na przeznaczenie przedmiotowych gruntów na cele nieleśne i nie jest w stanie ustalić, czy na etapie opracowywania Planu uzyskano taką zgodę. Zwrócono jednakże uwagę, iż organ nadzoru (właśnie Wojewoda) uprawniony był do stwierdzenia nieważności uchwały we własnym zakresie, w myśl art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, bowiem Plan został mu przedłożony, o czym świadczy sama publikacja w dzienniku urzędowym. Skoro wówczas nie stwierdzono nieważności uchwały oznacza to, iż została podjęta zgodnie z prawem. Wniesiono alternatywnie o odrzucenie skargi, bowiem nie dokonano wezwania wymaganego art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). W ocenie Rady Gminy regulacja art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, jako nieuprawniony wyjątek od zasady ogólnej, nie powinna mieć zastosowania (przywołano orzeczenie sądowe, gdzie taka teza została zaprezentowana i wywodzono sprzeczność z Konstytucją R.P. wskazanego przepisu – wyrok WSA sygn. akt II SA/Wa 1121/05 dostępny w CBOSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W sprawie jest bezsporne, że wskazywana przez organ nadzoru zgoda, uwzględniając stan prawny na dzień przyjęcia Planu, powinna zostać uzyskana na etapie jego sporządzania. Trafnie przywołano w tym zakresie w skardze uregulowania prawne. Nie jest sporny również stan faktyczny – rzeczywisty status działek na dzień przyjęcia Planu oraz ich przeznaczenie w dokumencie planistycznym. Samo wniesienie skargi przez organ nadzoru, który jednoczenie był właściwy do udzielenia wymaganej zgody wskazuje, że w jego zasobach archiwalnych decyzja taka nie znajduje się. Jednoczenie przedłożona przez Radę Gminy dokumentacja z prac planistycznych (cztery segregatory) pozwala wywieść wniosek, że materiał archiwalny w tym zakresie zachował się. Potwierdzają to np. dokumenty dotyczące procedowania o udzielenia wymaganych zgód np. od zarządców dróg (Zarząd Dróg Powiatowych w M., Generalną Dyrekcją Dróg Publicznych, a później Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad), PGNiG S.A., zakładu energetycznego, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ponadto w aktach zachowała się korespondencja dotycząca udzielenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, w tym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne (obejmującą działki położone w miejscowości M.). W tej sytuacji względy doświadczenia życiowego i zasady logicznego rozumowania nie pozwalają przyjąć, aby stosowna zgoda została wyrażona dla działek ew. o nr [...] i [...] (odrębną decyzją), lecz z niewiadomych przyczyn nie została włączona do dokumentacja planistycznej, ani nie została odnaleziona w zasobach organu właściwego do jej wydania. Pozwala to na konkluzję, o braku zgody, co stanowi o naruszaniu trybu sporządzania planu a więc musi prowadzić do stwierdzania jego nieważności w stosownej części, w myśl art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie mogą mieć przesądzającego znaczenia przytoczone przez Radę Gminy argumenty, co do nie stwierdzenia nieważności Planu, w myśl art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Bieżąca ocena legalności przedkładanych uchwał przez organ nadzoru może skutkować wyłącznie domniemaniem, iż stosowny akt nie narusza prawa, jednakże może został ono podważone poprzez wykazanie konkretnej wadliwości. W przeciwnym razie brak byłoby ratio legis dla zamieszczenia regulacji art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie Sądu brak było przesłanek dla odrzucenia skargi, bowiem w rozpatrywanym przypadku zastosowanie znajduje wyłączenie wskazane w art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, a więc nie było wymagane wezwanie organu do usunięcia naruszania prawa przed wniesieniem skargi. Sąd w orzekający w obecnym składzie nie podziela poglądów wyrażonych w przywołanym w odpowiedzi na skargę orzeczeniu. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło