IV SA/Wa 726/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-05
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Łukasz Krzycki, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu jednorazowej opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wydana po upływie 5 lat od wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut naruszenia 5-letniego terminu do ustalenia opłaty planistycznej jest bezzasadny, ponieważ termin ten dotyczy wszczęcia postępowania administracyjnego, a nie jego zakończenia. Wszczęcie postępowania przed upływem 5 lat od wejścia w życie planu miejscowego jest wystarczające do zachowania terminu. Sąd nie znalazł również innych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez WSA, organ I instancji ponownie ustalił opłatę, a SKO utrzymało ją w mocy. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie 5-letniego terminu do ustalenia opłaty oraz błędy w operacie szacunkowym. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Z. B. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. oddala skargę
Burmistrz Miasta i Gminy O. decyzją z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] ustalił Z. i J. B. (dalej: "skarżący") jednorazową opłatę w wysokości 2 438 zł tytułem wzrostu wartości nieruchomości działki ew. nr [...], położonej w O.. Decyzja została wydana na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę mgr J. S. w dniu [...] lipca 2009 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z [...] sierpnia 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1187/10 uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z [...] sierpnia 2009 r.
Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w operacie nie zawarto wyczerpującego uzasadnienia w zakresie ustalenia i wpływu na wycenę współczynników korygujących, oraz że organy naruszyły obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Burmistrz Miasta i Gminy O. decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] ustalił skarżącym opłatę w wysokości 1.757,60 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - działka ew. nr [...] w obrębie O., o powierzchni 1.016 m kw., jako 10% wzrostu wartości, w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy O. dla obszaru M. – P. - O. (uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w O. z [...] marca 2007 r., Dz. Urz. Wojew. [...] nr [...], poz. [...] z [...] sierpnia 2007 r.) i w związku ze zbyciem ww. działki przed upływem terminu określonego w art. 37 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm., dalej: "u.p.z.p.").
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucili organowi I instancji naruszenie art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.), poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, naruszenie art. 36 i 37 u.p.z.p. oraz naruszenie art. 8, 9, 10, 11, 77, 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "k.p.a.") mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem skarżących organ nie miał podstawy prawnej do wydania decyzji skierowanej łączne do obu stron, tj. w sposób solidarny. Ponadto opłatę można było ustalić zgodnie z art. 37 u.p.z.p. tylko w okresie 5 lat, a zaskarżona decyzja została wydana po upływie tego terminu. Stwierdzili, że - zgodnie z orzecznictwem sądowym organ powinien ustalić, że do wzrostu wartości nieruchomości doszło na skutek uchwalenia lub zmiany planu miejscowego. Chodzi o obiektywny wzrost wartości związany z przekwalifikowaniem nieruchomości. Również inne czynniki, jak np. inflacja, dynamiczny rozwój budownictwa w ostatnich latach, wzrost zamożności społeczeństwa, mogły mieć wpływ na wzrost wartości nieruchomości. Argumentowali, że skoro w sąsiedztwie działki skarżących znajduje się zabudowa umożliwiająca uzyskanie przez nich decyzji o warunkach zabudowy, zanim został uchwalony ww. miejscowy plan, to nie można uznać, że wyłącznie uchwalenie tego planu spowodowało wzrost wartości nieruchomości skarżących. Podnieśli także, że Sąd wskazał, iż działka skarżących była przeznaczona pod uprawy polowe nie uwzględniając, że spełnia ona warunki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a ponadto stanowi użytek rolny klasy uprawniającej do tego, aby nie była wymagana zgoda na zmianę przeznaczenia jako grunt rolny.
Podnieśli, że załączony do akt operat szacunkowy ponownie nie spełnia przedmiotowych wymagań; w szczególności nie wynika z niego sposób ustalenia w tej konkretnej miejscowości wpływu wzrostu cen na rynku nieruchomości na dokonanie wyceny oraz brak materiału porównawczego (co prawda biegły powołuje się na transakcje wskazane w treści operatu, to jednak wskazany materiał nie jest miarodajny, np. w stosunku do nieruchomości [...] i [...], bowiem są to nieruchomości skarżących i przez nich zbyte, objęte innymi postępowaniami). Wskazali, że zabrakło w operacie stanowiącym podstawę wyliczenia opłaty ustalenia, iż przed wejściem w życie miejscowego planu nie była możliwa budowa na przedmiotowej nieruchomości, co więcej ceny transakcji z 2006 r. potwierdzają, że na rynku traktowano te działki jako budowlane.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 oraz 11, w zw. z art. 107 § 1 i § 3 jak również art. 77 k.p.a. wskazali, że organ pominął w uzasadnieniu decyzji dowody przemawiające za umorzeniem postępowania (w szczególności fakt, iż działka już wcześniej była działką budowlaną), o których to okolicznościach organ miał pełną wiedzę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lutego 2014 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z [...] grudnia 2013 r.
Na wstępie uzasadnienia wskazało, że decyzja o ustaleniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, w związku z uchwaleniem miejscowego planu i zbyciem nieruchomości w ciągu 5 lat od daty uchwalenia planu lub jego zmiany może być skierowana solidarnie do małżonków będących współwłaścicielami danej nieruchomości w ramach wspólności małżeńskiej majątkowej (współwłasność łączna). Z kolei w omawianym przypadku termin określony w art. 37 ust. 3, w zw. z ust. 4 u.p.z.p. nie został przekroczony, gdyż postępowanie zostało wszczęte przed jego upływem (późniejsze uchylenia przez sąd administracyjny decyzji obu instancji "do ponownego rozpatrzenia" i inicjowanie w I instancji postępowania po raz wtóry nie ma znaczenia - termin został zachowany z chwilą wszczęcia postępowania po raz pierwszy).
SKO uznało za niezasadne twierdzenie, że przedmiotowa działka była przeznaczona pod zabudowę już przed uchwaleniem nowego miejscowego planu. Jak wynika bowiem z operatu, zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego gminy O. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] listopada 1994 r., obowiązującym do 31 grudnia 2003 r., działka ew. nr [...] o powierzchni 0.1016 ha była położona na terenie o przeznaczeniu: teren rolno - osadniczy; formowanie nowej zabudowy pod warunkiem posiadania min. 2 ha gruntów rolnych oraz pozytywnej opinii Burmistrza Miasta i Gminy O. Działka na dzień wejścia w życie nowego miejscowego planu była niezabudowana.
Organ podkreślił, że przed wejściem w życie nowego planu miejscowego dz. ew. nr [...] (powstała z połączenia dawnych dz. ew. nr [...] i [...]), była częścią rolnych działek nr [...] (dawnej [...]) o powierzchni pow. 2 ha (podział grudzień 2007 r.) oraz nr [...] o pow. 0.2129 ha. Działka nr [...] nie była zabudowana i sąsiadowała z działkami o zabudowie siedliskowej.
Ponadto wskazał, że działka nr [...] stanowiła grunty klasy RIVa, a więc nie wymagałaby zgody na zmianę przeznaczenia, jednak ze względu na intensywność wykorzystania terenu i brak możliwości kontynuacji funkcji nie był spełniony art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., co uniemożliwiłoby wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budynku jednorodzinnego, co stało się możliwe dopiero w momencie wejścia nowego planu.
Zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego gminy O., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] marca 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru M. – P. - O. (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...]. poz. [...]) działka ta ([...]) położona jest na terenie o symbolu [...] o przeznaczeniu: teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej. Organ wywodził, że według ww. operatu, otoczenie przedmiotowej działki stanowią tereny niezabudowane w użytkowaniu rolniczym i zabudowa zagrodowa o słabej intensywności, zatem w stosunku do poprzedniego planu miejscowego przedmiotowa działka zmieniła w ww. nowym planie swoje przeznaczenie.
W nowym operacie szacunkowym z [...] maja 2013 r. uwzględniono więc, że przedmiotowa działka mogła być pod pewnymi warunkami zabudowana budynkiem w ramach zabudowy siedliskowej, gdyż wzrost wartości nieruchomości, w związku z uchwaleniem nowego planu ustalono jedynie na 10%.
W ocenie Kolegium nowy operat z [...] maja 2013 r. (sporządzony przez rzeczoznawcę: J. K.) jest prawidłowy, podobnie jak rozstrzygnięcie organu I instancji. Wycena w ww. operacie z [...] maja 2013 r. została wykonana zgodnie zobowiązującym w dacie sporządzenia operatu rozporządzeniem Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109). Przy szacowaniu zastosowano podejście porównawcze przy użyciu metody porównywania parami i uwzględniono wskazówki co do sporządzenia nowego operatu, zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1187/10. Wartość nieruchomości została skorygowana w dół i w związku z tym opłata została również zmniejszona.
Skarżący na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2014 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zdaniem skarżących organ odwoławczy wydał decyzję po raz kolejny z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. Stwierdzili, iż opinia została sporządzona w sposób uniemożliwiający z nią racjonalną polemikę - w szczególności nie wskazano w oparciu o jakie dane ustalono wzrost wartości nieruchomości w kolejnych latach, zaś do ustalenia ceny wzięto jedynie 3 nieruchomości i to nie znajdujące się w miejscowości w jakiej położona jest nieruchomość skarżących, a których data zbycia znacznie odbiega od daty ustalania wzrostu wartości nieruchomości. Nadal nie ustalono jaki wpływ miał znaczny wpływ wartości nieruchomości położonych w O. na tą konkretną sprawę, nie wyjaśniono w sposób przekonujący, iż wzrost wartości miał związek wyłącznie z uchwaleniem planu.
W ocenie skarżących, nie można powoływać się ogólne na operat szacunkowy, oceniając jego poprawność pod względem formalnym, pomijając natomiast wskazanie konkretnych ustaleń, które organ ocenia jako wiążące. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji brak jest wskazania takich ustaleń, poza ogólnikowym przyjęciem, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości. Wywodzili, że ustalenie wzrostu wartości nieruchomości w skutek okoliczności,na które powołuje się organ, stanowi materialnoprawną przesłankę wymierzenia opłaty, a w konsekwencji - najistotniejszą okoliczność dla przedmiotowego postępowania. Jako takie, ustalenie to - w sytuacji, gdy wzbudza wątpliwości strony je kwestionującej - winno być poddane dogłębnej analizie, zmierzającej do wyjaśnienia wysuwanych przez stronę wątpliwości w tym zakresie. Wskazali, że organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem, pomimo zarzutów odwołania w tej mierze, przyczyn dla których ustalenie o wzroście wartości nieruchomości uznał za wiarygodne.
Końcowo zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.
Na podstawie art. 153 p.p.s.a. – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia.
Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2617/11, pub. LEX nr 1138187).
Wobec powyższego zarówno organy wydające decyzje w tej sprawie, jak i Sąd orzekający związany jest wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w dniu 19 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1187/10 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z [...] sierpnia 2009 r.
Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego przestaje obowiązywać w przypadku zmiany stanu prawnego, jeśli spowoduje to, iż stanowisko sądu stanie się nieaktualne (por. wyr. NSA z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, ONSA 2000, Nr 3, poz. 129) oraz gdy nastąpią istotne zmiany stanu faktycznego. W związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt P 58/08 ustawodawca dodał do art. 87 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustęp "3a" (zmiana weszła w życie z dniem 10 sierpnia 2011 r. na mocy ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2011 r. Nr 153, poz. 901). Kolejna zmiana stanu prawnego dotyczyła aktu wykonawczego określającego m.in. metody i techniki wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, tzn. rozporządzenia z dnia 2 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109, z późn. zm.), zmienionego z dniem 25 sierpnia 2011 r., na mocy przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 165, poz. 985). Ww. aktem wprowadzono m.in. zmiany w zakresie § 4 ust. 4 rozporządzenia w sprawie wyceny, dodatkowo uchylono § 50. Powyższe zmiany prawa nie dezaktualizują jednak oceny prawnej wyrażonej przez WSA w Warszawie w wyroku z 19 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1187/10.
Sąd wskazał bowiem, że w toku ponownego postępowania organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w tym uzyskać opinię rzeczoznawcy majątkowego zawierającą wyczerpujące wyjaśnienie podstaw ustalenia wzrostu przedmiotowej nieruchomości. Ponadto Sąd podniósł, że uzyskując opinię rzeczoznawcy majątkowego organ powinien ocenić czy nieruchomości przyjęte do porównania zostały prawidłowo dobrane, miedzy innymi pod względem ich położenia i wielkości. Wydając decyzję organ powinien między innymi wskazać, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. fakty, które uznał za udowodnione dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W sposób uprawniony organ przyjął, że przy szacowaniu zastosowano podejście porównawcze, przy użyciu metody porównywania parami i uwzględniono wskazówki co do sporządzenia nowego operatu, zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1187/10.
Gdy chodzi o operat szacunkowy, to w orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, że organy administracyjne mają obowiązek ocenić jego wartość dowodową na podstawie art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 459/2005, publ. LEX nr 206473). Operat szacunkowy winien spełniać wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, ze zm.), jak i opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym wychwyceniu cech różniących nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej i właściwym ustaleniu współczynników korygujących. Rzeczoznawca majątkowy winien zawrzeć w opinii uzasadnienie wskazujące na właściwy dobór nieruchomości przeznaczonych do celów porównawczych (m. in. położenie, wielkość, kształt, stan zagospodarowania, w tym uzbrojenie działek, dojazd do nich, oraz zabudowę) i ustalenie istotnych cech różniących nieruchomości, jak też wskazujące na właściwe ustalenie współczynników korygujących (wyrok NSA z 8 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2012/06, publ. Lex nr 437627).
Wymogi te w ocenie Sądu zostały spełnione, co prowadzi do wniosku, że organ miał podstawy do uznania, że operat sporządzony został w sposób pozwalający na wiarygodne wskazanie wartości nieruchomości.
Powyższe wynika w szczególności z tego, że wycena zawarta w operacie z [...] maja 2013 r. została wykonana zgodnie zobowiązującym w dacie sporządzenia operatu rozporządzeniem Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109). Prawidłowo organ I instancji zwrócił uwagę, że w operacie dokonano analizy nieruchomości pod względem cech rynkowych takich, jak: położenie, otoczenie, uzbrojenie, dojazd, wielkość i kształt działki. Wycena poprzedzona została wizją lokalną, o której strony zostały poinformowane. Organ przeanalizował również jakie działki pod względem położenia i przeznaczenia zostały przyjęte do operatu jako materiał do oszacowania wartości. Zarówno treść operatu, powołującego miarodajne – po dokonaniu miarkowania ich wartości względem działki szacowanej – wartości działek stanowiących podstawę oceny, jak i sposób wyliczenia opłaty są prawidłowe.
Wbrew zatem twierdzeniom podnoszonym w skardze, treść operatu szacunkowego – jako przytaczająca dane stanowiące podstawę wyliczenia wartości nieruchomości, jak również sposób tego wyliczenia, stwarza możliwość prowadzenia racjonalnej polemiki.
Korekta wartości nieruchomości pod względem położenia, otoczenia, uzbrojenia w urządzenia infrastruktury technicznej, dojazdu oraz wielkości i kształtu, a nadto wpływu wymienionych elementów na cenę całkowitą została przedstawiona w operacie szacunkowym (str. 10 tego opracowania).
W operacie zwrócono uwagę również na uwarunkowania związane ze sposobem doboru działek, wynikające z utrudnienia polegającego na małej ilości transakcji (str. 15 operatu).
Organ administracji publicznej ponownie rozpoznając sprawę ustosunkował się również do zalecenia Sądu, analizując i oceniając twierdzenie skarżących, że zmiana przeznaczenia nieruchomości w uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego nie stanowiła w sposób obiektywny zmiany jej przeznaczenia w stosunku do dotychczasowego (z możliwością zabudowy siedliskowej), a zatem zmiany wpływającej na jej wyższą wartość. Organ wyjaśnił bowiem, że SKO uznało za niezasadne twierdzenie, że przedmiotowa działka była przeznaczona pod zabudowę już przed uchwaleniem nowego miejscowego planu. Zwrócił uwagę, że zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego gminy O. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] listopada 1994 r., obowiązującym do 31 grudnia 2003 r., działka ew. nr [...] o powierzchni 0.1016 ha była położona na terenie o przeznaczeniu: teren rolno - osadniczy; formowanie nowej zabudowy pod warunkiem posiadania m.in. 2 ha gruntów rolnych oraz pozytywnej opinii Burmistrza Miasta i Gminy O. Działka na dzień wejścia w życie nowego miejscowego planu była niezabudowana, a w ocenie organu ze względu na intensywność wykorzystania terenu i brak możliwości kontynuacji funkcji nie był spełniony art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., co uniemożliwiłoby wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budynku jednorodzinnego, co stało się możliwe dopiero w momencie wejścia nowego planu. Tym samym zasadne jest upatrywanie w postanowieniach Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego gminy O., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] marca 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru M. – P. - O. (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...]. poz. [...]) prawnego źródła zmiany statusu prawnego nieruchomości, a co za tym idzie - jej nieruchomości. Prawidłowo organ zwrócił uwagę, że w stosunku do poprzedniego planu miejscowego przedmiotowa działka zmieniła w ww. nowym planie swoje przeznaczenie. W nowym operacie szacunkowym z [...] maja 2013 r. uwzględniono, że przedmiotowa działka mogła być pod pewnymi warunkami zabudowana budynkiem w ramach zabudowy siedliskowej, gdyż wzrost wartości nieruchomości, w związku z uchwaleniem nowego planu ustalono jedynie na 10%.
Co się tyczy kwestii upływu 5-letniego terminu, którą można rozpatrywać w aspekcie naruszenia art. 105 k.p.a., w zw. z art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 3 i 4 u.p.z.p. (w wyniku nieumorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej, pomimo upływu okresu, w którym decyzja taka mogła być wydana), to Sąd nie dostrzega nieprawidłowości w tej mierze. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 3 u.p.z.p. roszczenia, o których mowa w art. 36 ust. 3, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące. Stosownie do art. 37 ust. 4 u.p.z.p, przepis ten stosuje się odpowiednio do opłat, o których mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., czyli opłat planistycznych. Z powyższego wynika, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jest odpowiednikiem zgłoszenia roszczenia, o którym mowa w art. 37 ust. 3 u.p.z.p. Ponieważ przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed upływem 5 lat od wejścia w życie planu miejscowego, powyższy zarzut jest bezzasadny. Dodać w tym miejscu należy, że takie stanowisko, jak powyżej zostało przedstawione m.in. przez NSA, który w wyroku z 4 lutego 2011 r. (sygn. akt II OSK 207/10, LEX nr 753419), wyraził pogląd, że odpowiednie stosowanie ust. 3 art. 37 u.p.z.p. do opłat, o których mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., należy rozumieć w ten sposób, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta, powinien (ma prawo) w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące, wszcząć (z urzędu) postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Ponadto Sąd wskazał, że termin 5 lat (od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące), o którym mowa w art. 37 ust. 3 u.p.z.p., należy rozumieć jako termin przedawnienia roszczeń w znaczeniu cywilistycznym oraz jako maksymalny termin, w którym można wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (art. 36 ust. 4, w związku z art. 37 ust. 4 u.p.z.p.), a nie jako termin ograniczający wydanie orzeczenia w sprawie". Zbieżne stanowisko prezentowano również w literaturze (vide: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wyd. 2, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2005, str. 292).
Reasumując tę część należy wskazać, że okres 5 lat dotyczy wszczęcia postępowania, a nie wydania decyzji, jak to podnosi się w skardze.
Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a., bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zawierają pełne uzasadnienie, uwzględniająca zarówno przesłanki faktyczne, jak i prawne wydania tych rozstrzygnięć. Nadto organy dokonały analizy materiału dowodowego, w tym oceny operatu szacunkowego, a rezultaty tej oceny i jej wpływ na wysokość opłaty odzwierciedlił w uzasadnieniu decyzji.
Małżonkowie w sprawach objętych wspólnością majątkową małżeńską ponoszą solidarną odpowiedzialność, w związku z czym prawidłowo organ nałożył opłatę planistyczną na obydwoje małżonków, dopiero wobec ustania wspólności ustawowej małżeńskiej, opłata stanowiłaby zobowiązanie podzielne, zależne od wielkości ich udziałów w majątku wspólnym. W braku podstaw by udziały te określać odmiennie, niż przewiduje to art. 50¹ ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 788), obowiązkiem wniesienia opłaty należałoby obciążyć oboje skarżących w częściach równych.
Wobec tego, że zarzuty podnoszone przez Skarżących nie zasługują na aprobatę, a Sąd nie znalazł z urzędu podstaw do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło