IV SA/Wa 757/18

WyrokWSA w Warszawie2018-06-07

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Marzena Milewska-Karczewska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie opracowania geodezyjnego, które jest sprzeczne z prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych dotyczącymi rozgraniczenia nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do pobieżnej oceny decyzji organu I instancji i zarzutów odwołania, lecz musi ponownie rozpoznać całokształt sprawy. W sytuacji, gdy opracowanie geodezyjne, stanowiące podstawę aktualizacji danych ewidencyjnych, jest sprzeczne z prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych dotyczącymi rozgraniczenia nieruchomości, organ administracji publicznej nie może bezkrytycznie przyjąć tego opracowania jako podstawy do zmian w ewidencji. Naruszenie tej zasady, polegające na braku rzetelnej analizy materiału dowodowego i niewyjaśnieniu podstaw dokonania zmian pomimo istniejącego sporu, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie opracowania geodezyjnego, które miało wykazać przebieg granic między działkami oraz zmienić ich powierzchnię. Skarżący M. O. nie zgodził się na aktualizację, wskazując, że opracowanie jest sprzeczne z prawomocnymi wyrokami sądów powszechnych dotyczącymi rozgraniczenia jego działki z innymi. Organ I instancji orzekł o aktualizacji, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów i nieuwzględnienie prawomocnych orzeczeń sądowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego M. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2017r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ) po rozpatrzeniu odwołania Pana M. O,, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] października 2017 r. -orzekającą o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie opracowania geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].11.2016 r. pod nr [...], poprzez wykazanie położenia punktów granicznych działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], o numerach [...], [...], [...], [...], [...] i wyznaczonego przez te punkty przebiegu granic pomiędzy działką nr [...], a działkami nr [...], [...], [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] oraz poprzez zmianę powierzchni działki nr [...] z 0,8229 ha na 0,8231 ha i zmianę powierzchni użytków gruntowych w granicach ww. działki W uzasadnieniu organ wskazał, że Państwo H. i J. P. [...].11.2016 r. zgłosili zmianę danych ewidencji gruntów dotyczących działki nr [...] z obrębu [...] zgodnie z wykonanym na ich zlecenie opracowaniem geodezyjnym nr [...]. Przedmiotem opracowania było wyznaczenie punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów, na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pismem z dnia 22 grudnia 2016 r. organ ewidencyjny zawiadomił osoby uznane za strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie ww. opracowania geodezyjnego, dodając, że dokumentacja dotyczy aktualizacji ewidencji w zakresie działki nr [...] z obrębu [...]. Pan M. O. właściciel działki nr [...] pismem z dnia 9.01.2017 r. poinformował, że nie wyraża zgody na taką aktualizację ewidencji gruntów i budynków, zwracając uwagę, że przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] a działka [...] był już przedmiotem kilku postępowań sądowych i administracyjnych. Starosta [...], powołując się na przepisy m.in. art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i ust. 2b punkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 pkt 2 i § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r. (wydaną jako drugą w sprawie, po ponownym jej rozpatrzeniu) orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie opracowania geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].11.2016 r. pod nr [...] w zakresie wykazania przebiegu granic pomiędzy działką nr [...] z obrębu [...] a działkami nr [...], [...], [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] oraz zmiany powierzchni działki nr [...] z 0,8229 ha na 0,8231 ha i zmiany powierzchni użytków gruntowych w granicach ww. działki. Od decyzji tej Pan M. O. złożył odwołanie zarzucając, że zmiany wynikające z dokumentacji geodety S. T. nie uwzględniają prawomocnych wyroków w sprawie o wydanie i rozgraniczenie ([...] i [...]). Ponadto wprowadzają rozbieżności miedzy punktami na nieistniejącej granicy, sprzed rozgraniczeń sądowych, a także nie przedstawiają aktualnego stanu powierzchni działki nr [...] - powinno być 2571 m2 a nie 2569 m2. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ wskazał, że podstawą wszczęcia z urzędu przez Starostę [...] postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków jest operat geodezyjnych nr [...]. Przedmiotem pracy geodezyjnej wykonanej na zlecenie właścicieli działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] było wyznaczenie punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów. Z opracowania wynika, że przebieg granic działki nr [...] wyznacza 14 punktów granicznych. Wyznaczenia 12. punktów dokonano na podstawie operatów geodezyjnych [...] (operat odnowienia ewidencji gruntów), [...](podział działki nr [...]), [...] (dot. zajętości terenu pod drogę), [...] (wyznaczenie punktów granicznych działki nr [...]) natomiast punkty nr [...] i [...] przyjęte zostały i obliczone na podstawie dokumentacji z opracowania [...] wykonanego na potrzeby uregulowania własności gospodarstw rolnych. Organ ewidencyjny podał, że aktualizacja danych ewidencyjnych na podstawie ww. opracowania ma na celu ujawnienie nowych danych ewidencyjnych oraz zastąpienie danych niezgodnych z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi z obowiązującymi standardami, a więc zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zmiany danych ewidencyjnych wynikające z materiałów zasobu wprowadza się z urzędu. Ze zgłoszenia zmian danych ewidencyjnych przez małż. H. i J. P. ( pismo z dnia 28.11.2016 r.) wynika, że celem zlecenia opracowania i aktualizacji danych ewidencyjnych jest sprostowanie zapisów w księdze wieczystej nr [...] dotyczących powierzchni działki. W świetle obowiązujących przepisów oraz akt sprawy orzeczona aktualizacja danych ewidencyjnych jest uzasadniona. Natomiast zarzuty zawarte w odwołaniu w ocenie organu nie mogą w tym postępowaniu być uwzględnione. Sprawa dotycząca możliwości ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków postanowienia Sądu [...] dla [...] z dnia [...].11.1982 r. sygn. akt [...] była już analizowana i wyjaśniana w postępowaniu administracyjnym, jak również przez Wojewódzki i Naczelny Sąd Administracyjny (wyroki IV SA/Wa 461/11 i I OSK 2310/11). Powołana w postanowieniu mapa sporządzona przez biegłego geodetę A. S. jest szkicem sytuacyjnym. Nie jest to więc dokumentacja geodezyjna, o której mowa w § 36 rozporządzenia -Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji ■ gruntów-i budynków, mogąca- stanowić podstawę do wykazania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych. Drugi z powołanych w odwołaniu wyroków ([...]) zapadł w sprawie o wydanie nieruchomości; Wyrok ten, jak też inne wymienione przez skarżącego wyroki, nie powodują zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Wykazana na szkicu załączonym do odwołania różnica w położeniu wyznaczonych punktów nr [...] i [...], w stosunku do dotychczasowych danych, wynika z zastąpienia współrzędnych tych punktów przyjętych z operatu odnowienia ewidencji gruntów nr [...], współrzędnymi obliczonymi na podstawie dokumentacji sporządzonej do postępowań w sprawach uwłaszczenia rolników. Jest to uzasadnione w sytuacji, gdy prawo własności obu działek uregulowane zostało aktami własności ziemi. Wyznaczenie punktów granicznych działki nr [...] wykazało zmianę powierzchni tej działki o 2 m . Natomiast działka nr [...] nie była przedmiotem wyznaczenia i pomiaru wszystkich granic, w związku z czym nie ma podstaw do zmiany powierzchni tej działki. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. O. zarzucając jej: I. mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) polegające na niewyczerpującym zebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy, a w szczególności: błędną ocenę wiarygodności i przydatności dla sprawy opracowania geodezyjnego nr [...] oraz prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych przedstawionych przez Skarżącego; bezzasadne dopuszczenie opracowania geodezyjnego nr [...] pomimo, iż zawierało ono oczywiste błędy (nie uwzględniało sądowego rozgraniczenia nieruchomości); II. mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. § 37 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.) polegające na niepodjęciu czynności zmierzających do wyjaśnienia: rzeczywistego przebiegu granicy między działkami ewidencyjnymi oraz istotnych wątpliwości co do poprawności formalnej i merytorycznej opracowania geodezyjnego nr [...] będącego podstawią wniosku. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty [...] nr [...] r. z dnia [...] października 2017 r. oraz zasądzenie od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Skarżącego M. O. zwrotu kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zarówno organ I jak i II instancji błędnie oceniły wartość dowodową opracowania geodezyjnego nr [...] sporządzonego na zlecenie Wnioskodawcy oraz dowodów przedstawionych przez Skarżącego. Organy nie uwzględniły bowiem faktu, iż opracowanie to jest w rażący sposób sprzeczne z prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych przedstawionymi przez Skarżącego. Tymczasem zgodnie z art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Z tej normy można wyprowadzić wniosek, że prawomocne rozstrzygnięcie przez Sąd o granicy między działkami wiąże organy administracji publicznej. Taki pogląd jest również powszechnie przyjmowany przez sądownictwo administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. IV SA/Wa 929/13 stwierdził, że "gdy dojdzie do uregulowania spornej granicy orzeczeniem sądu powszechnego, wyłączona już jest możliwość innego ustalenia tej granicy przez organ administracji". Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 574/00 jednoznacznie wskazał, że "niemożliwe jest ustalenie w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym innego przebiegu granicy niż uczynił to sąd powszechny w postępowaniu cywilnym". Tym samym należy uznać, że każde opracowanie geodezyjne nie uwzględniające rozstrzygnięcia granic przez sąd powszechny jest wadliwe i nie może być podstawą decyzji administracyjnej. W ocenie Skarżącego nie ma przy tym znaczenia, czy decyzja taka jest wydawana na potrzeby postępowania rozstrzygającego granice działek czy też postępowania o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków. Procedura aktualizacji danych w ewidencji nie może być bowiem czynnością automatyczną i bezrefleksyjną. Organ dokonujący aktualizacji powinien w sposób wyczerpujący i dokładny przeanalizować zasadność zmian oraz poprawność formalną i merytoryczną dokumentacji będącej postawą zmian. W konsekwencji organ I instancji zdaniem skarżącego bezpodstawnie uznał opracowanie geodezyjne nr [...] za wiarygodny i miarodajny dowód w sprawie pomimo, iż w oczywisty sposób stało w sprzeczności z Postanowieniem Sądu [...] dla [...] z dnia [...].11.1982 r. w sprawie o sygnaturze sygn. akt. [...]. Tym samym za błędne należy uznać dokonanie aktualizacji danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w sposób odmienny od rozgraniczenia dokonanego w ww. orzeczeniu. Rażącym naruszeniem przepisów postępowania było również, zdaniem strony, niewłaściwe określenie znaczenia dla rozstrzygnięcia przedstawionych przez Skarżącego orzeczeń sądów powszechnych. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że mapa załączona do Postanowienia Sądu [...] jest jedynie szkicem sytuacyjnym a nie dokumentacją geodezyjną w rozumieniu § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a co za tym idzie nie może stanowić podstawy do wykazania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych. Jednakże organ nie zwrócił uwagi na fakt, iż nawet jeśli w przedmiotowej sprawie Postanowienie Sądu [...] nie może być podstawą do zmiany przebiegu granic ujawnionych w ewidencji, to okoliczność ta nie pozbawia automatycznie tego orzeczenia wartości dowodowej. Postanowienie to może być bowiem dowodem na wadliwość opracowania geodezyjnego sporządzonego dla Wnioskodawców Organy administracji powinny zatem zbadać, czy dokumentacja geodezyjna załączona do wniosku jest kompletna i poprawna od strony formalnej. Tymczasem organy administracji bezkrytycznie przyjęły opracowanie za poprawne pomimo, że z orzeczeń przedstawionych przez Skarżącego dobitnie wynikało, iż jest ono wadliwe (lub co najmniej niewiarygodne). Organy miały bowiem nie tylko uprawnienie, ale również stosowne środki do weryfikacji poprawności dokumentacji geodezyjnej. Zgodnie bowiem z § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków " Jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Organ miał zatem możliwość zakwestionowania opracowania geodezyjnego będącego podstawą wniosku oraz ustalenia rzeczywistego przebiegu granicy między działkami. Tym samym organ błędnie uznał, że Postanowienie Sądu [...] nie może być postawą do wykazania w ewidencji przebiegu granic działek. Ponadto w ocenie strony Skarżącej nawet jeśli w przedmiotowym postępowaniu organ nie mógł określić przebiegu granic wyłącznie na podstawie Postanowienia Sądu oraz, że nie było możliwe wykonania pomiarów terenowych lub geodezyjnych to braki te nie przesądzają automatycznie o zasadności pierwotnego wniosku. Braki formalne Postanowienia Sądu o rozgraniczeniu nie oznaczają bowiem, że organ miał obowiązek uwzględnienia żądania Wnioskodawców. Organ mógł bowiem w ostateczności oddalić wniosek H. i J. P. (z uwagi na oczywistą wadliwość dokumentacji będącej podstawą ich wniosku) oraz nie dokonywać żadnych zmian w ewidencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem z 28 maja 2018r. uczestnik postępowania Pani H. P. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Rozpoznając niniejszą sprawę w oparciu o wskazane powyżej kryteria Sąd uznał, iż skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja zastała wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wspomniane wyżej naruszenie polegało na tym, iż wbrew art. 15 i 138 k.p.a. w związku z art. 7 i 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a, organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie na skutek wniesionego odwołania, ograniczył się jedynie do pobieżnej oceny zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz zarzutów podniesionych w odwołaniu, przy czym nie wyjaśnił dlaczego uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy zasadne jest wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629, 1948 oraz z 2017 r. poz. 60, 1509), § 10 ust. 1 pkt 1, § 36, § 44 pkt 2, § 45, § 60 ust. 1 pkt 2, § 61, § 67, § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), o: 1. aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, mającej na celu ujawnienie nowych danych ewidencyjnych oraz zastąpienie danych niezgodnych z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi z obowiązującymi standardami technicznymi, na podstawie opracowania geodezyjnego o identyfikatorze [...], przyjętego do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21.11.2016 r. poprzez: 1) wykazanie w części graficznej bazy danych ewidencji gruntów i budynków: - położenia punktów granicznych działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie [...], gmina [...] o numerach [...], [...], [...], [...], [...] pomiędzy w/w działką ewidencyjną, a działkami ewidencyjnymi nr [...], [...], [...] położonymi w obrębie [...], gmina [...] oraz działką ewidencyjną nr [...] położoną w obrębie [...], gmina [...], w sposób ustalony i wskazany na gruncie, opisany szczegółowo w protokole wyznaczenia punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków z dnia [...].11.2016 r., - wynikającego z powyższego przebiegu granic pomiędzy działką ewidencyjną nr [...], a działkami ewidencyjnymi nr [...], [...], [...] położonymi w obrębie [...], gmina [...] oraz działką ewidencyjną nr [...] położoną w obrębie [...], gmina [...] od punktu [...] przez punkty [...], [...], [...] do punktu [...], zgodnie z protokołem wyznaczenia punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków z dnia [...].11.2016 r., 2) zmianę powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie [...], gmina [...] z 0.8229 ha na 0.8231 ha oraz użytków gruntowych w granicach w/w działki ewidencyjnej w następujący sposób: grunty pod rowami oznaczone symbolem W-RIVb o powierzchni 0.0142 ha, grunty orne oznaczone symbolem RIVb o powierzchni 0.8089 ha Zgodnie z przywołanym art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, iż strona postępowania administracyjnego ma prawo żądać, aby dotycząca ją sprawa administracyjna, w przedmiocie której orzekł już organ I instancji, została merytorycznie rozpatrzona ponownie, tym razem przez organ wyższej instancji. Podkreślić jednak należy, stosownie do art. 127 k.p.a., składając odwołanie od decyzji organu I instancji, strona ma uzasadnione prawo w szczególności żądać, aby organ odwoławczy rozpatrzył zarzuty, jakie formułuje ona w odniesieniu do wydanej decyzji, niemniej jednak niezależnie od powyższego w świetle utrwalonego stanowiska orzecznictwa sądowoadministracyjnego i doktryny prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006r. Sygn. akt V SA/Wa 2473/05, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 października 2005r. Sygn akt VII SA/Wa 292/05, B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast .), obowiązki organu odwoławczego idą zdecydowanie dalej. Z faktu, iż rozpatruje on daną sprawę merytorycznie (jako drugi z kolei organ) wynika, że nie może on ograniczyć się wyłącznie do rozpatrzenia zarzutów odwołania, czy też nawet do oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale musi ponownie rozpoznać całokształt sprawy, tj. samodzielnie ocenić, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieją przesłanki do nałożenia na określony podmiot praw lub obowiązków administracyjnoprawnych. Dopiero w wyniku przeprowadzenia tak zakreślonego postępowania odwoławczego organ wydaje jedno z rozstrzygnięć, o którym mowa w art. 138 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie, jak wskazano na wstępie organ odwoławczy w ocenie Sądu nie dokonał rzetelnej oceny, analizy zgromadzonego materiału dowodowego i nie wyjaśnił stronom w tym w szczególności stronie odwołującej się, dlaczego w sytuacji faktycznej i prawnej jaka istnieje w odniesieniu do działki objętej niniejszym postępowaniem istnieją podstawy do dokonania aktualizacji danych w zakresie położenia punktów granicznych, oraz jednocześnie zmiany przebiegu granic tej działki ( w sytuacji gdy jej przebieg od wielu lat jest sporny). Tymczasem w ocenie Sądu o ile nie ulega wątpliwości, iż co do zasady zgodnie z art. 39 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne dopuszczalne jest dokonanie powyższych zmian. Zgodnie bowiem z tym przpisem: 1. Przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. 2. Wznowienia znaków granicznych dokonują, na zlecenie zainteresowanych, podmioty, o których mowa w art. 11. 3. O czynnościach wznowienia znaków granicznych zawiadamia się zainteresowane strony. Do zawiadomień stosuje się przepisy art. 32 ust. 1-4. 4. Z czynności wznowienia znaków granicznych sporządza się protokół. 5. Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio przy wyznaczaniu punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków. W świetle jednak tegoż przepisu istotą wznowienia znaków granicznych jest ich fizyczne odtworzenie, a więc przywrócenie stanu, jaki istniał przed ich przesunięciem, uszkodzeniem lub zniszczeniem. Tak pojmowanego przez ustawodawcę wznowienia znaków granicznych nie dokonuje się jednak w postępowaniu administracyjnym, lecz w wyniku czynności materialno-technicznej podmiotu uprawnionego do wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych - na zlecenie, a więc i na koszt zainteresowanych osób. W razie istnienia zatem sporu co do położenia znaków przed ich przesunięciem, uszkodzeniem lub zniszczeniem, spór taki nie jest rozstrzygany w postępowaniu administracyjnym, lecz sądowym. Tym samym wznowienie (przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych) znaków granicznych w drodze postępowania przed uprawnionym geodetą oznacza brak sporu co do położenia tych znaków, a tym bardziej brak sporu co do położenia punktów granicznych, w których te znaki się znajdowały. Istnienie sporu o położenie znaków, zgodnie z art. 39 ust. 1 zd. II ustawy z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, daje stronom uprawnienia do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcia sprawy. Z instytucji wznowienia znaków granicznych nie można zatem korzystać w przypadku gdy istnieje spór co do przebiegu granicy i w związku z tym jeden z właścicieli nie wyraża zgody na wznowienie znaków granicznych (w niniejszej część stron odmówiła podpisania protokołu). Wówczas konieczne jest rozgraniczenie nieruchomości, o którym mowa w art. 33 ustawy. Rozgraniczenie nieruchomości tworzy powstały w jego wyniku stan faktyczny i prawny, natomiast wznowienie znaków granicznych taki ustalony stan jedynie przywraca. W okolicznościach niniejszej sprawy zasadnym było zatem wyjaśnienie, czy istniały podstawy do przyjęcia do zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowanie geodezyjnego, stanowiącego podstawę dokonanych w sprawie zmian, w sytuacji gdy dotyczyło ustalenia przebiegu m.in. granicy, która jak wynika z akt sprawy od kilkudziesięciu lat jest sporna. A w konsekwencji zastosowania w sprawie § 44 pkt 2 oraz § 47 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przepisy te dotyczą utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, a także wprowadzają zasadę zgodnie z którą aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Organ stosując te przepisy musi poza wszelką wątpliwość zbadać, czy wynikające z powyższych przepisów zasady dotyczące aktualizacji operatu ewidencyjnego, nie pozostają w sprzeczności z podstawową zasadą jaką jest zasada zgodności z prawem. Ewentualne bowiem wprowadzanie zmian w ewidencji gruntów na podstawie przyjętego do zasobu geodezyjnego opracowania, lecz sporządzonego sprzecznie z prawem nie stanowi realizacji zasady aktualizacji operatu ewidencyjnego, lecz jest jej zaprzeczeniem. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w ocenie Sądu brak odniesienia się przez organ odwoławczy do całokształtu sprawy, niewyjaśnienie dlaczego uznał, że w sprawie istnieją podstawy do wprowadzenia zmian, pomimo istniejącego sporu, w tym brak wyczerpującego uzasadnienia podstaw przyjętego rozstrzygnięcia, w drodze przywołania nie tylko konkretnych przepisów prawa ale przede wszystkim omówienia dowodów, które organ przyjął za zasadne oraz dowodów, które w jego ocenie nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie, prowadziło do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 7, 77, 15 i 107 § 3 k.p.a, w stopniu mogącym mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a ----------------------- 11

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło