IV SA/Wa 901/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. Sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki p o s t a n a w i a - umorzyć postępowanie sądowe - Pismem z dnia 15 kwietnia 2010 r. R. Sp. j. (dalej jako "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2010 r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako "Kpa" - utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2009 r. prostujące oczywistą omyłkę zawartą w postanowieniu Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nieuzgadniającym decyzji o warunkach zabudowy. W skardze zawarto wniosek o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1498/10 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Skarżąca na podstawie art. 189 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa" wniosła o umorzenie postępowania bowiem postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. uchylono postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nieuzgadniające decyzji o warunkach zabudowy. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu w którym organ wydał zaskarżone postanowienie o sprostowaniu, w obrocie prawnym funkcjonowało postanowienie wymagające sprostowania (z dnia [...] sierpnia 2009 r.). Poza tym przedmiot rozstrzygnięcia nie dotyczył bezpośrednio bytu prawnego orzeczenia podstawowego, choć był on z nim integralnie związany. Jednakże z drugiej strony przed wydaniem wyroku usunięto z obrotu postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dla uznania, że zaistniały podstawy do umorzenia postępowania, konieczne byłoby ustalenie, że Sąd wiedział o usunięciu z obrotu prawnego postanowienia, którego dotyczyło sprostowanie. Sprostowanie postanowienia jest integralnie związane z postanowieniem, którego dotyczy, zatem przez uchylenie tego postanowienia istnieją podstawy do uznania, że wyeliminowany został z obrotu substrat zaskarżenia. Ponadto niezbędne jest, by rozstrzygnięcie organu było ostateczne w chwili orzekania przez sąd. Bez tej wiedzy nie można uznać, że w chwili orzekania przez sąd pierwszej instancji nie było przedmiotu zaskarżenia. W piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego oświadczył, że całość akt sprawy znajduje się w Sądzie. Na rozprawie w dniu 23 lipca 2012 r. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania w związku z uchyleniem postanowienia, którego dotyczy rozstrzygnięcie o sprostowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ppsa, Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpatrując sprawę, z uwagi na treść art. 190 ppsa związany był wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 144/11, gdyż stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie. Dlatego też, rolą Sądu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. uchylające postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. było ostateczne, gdyż definitywne wyeliminowanie z obrotu tegoż postanowienia (integralnie związanego z zaskarżonym postanowieniem) skutkowałoby koniecznością umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. zostało prawidłowo doręczone wszystkim stronom postępowania. Na postanowienie nie wniesiono również skargi do Sądu administracyjnego. Zatem ostateczne postanowienie w toku administracyjnym jest również prawomocne. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 ppsa Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie w sprawie z innych przyczyn niż wskazanych w pkt 1 i 2 stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy w jego toku wystąpi zdarzenie, w następstwie którego przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. jeżeli w toku danego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt II FSK 1259/06, LEX nr 494285). Użycie w art. 161 § 1 pkt 3 ppsa zwrotu normatywnego "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego (po wniesieniu skargi do sądu). W zależności od tego, na jakim etapie postępowania sądowoadministracyjnego postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, o umorzeniu postępowania orzeka wojewódzki sąd administracyjny lub Naczelny Sąd Administracyjny. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. stało się prawomocne po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie (co miało miejsce dnia 15 kwietnia 2010 r.) dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 190 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. Następnie wskazać należy, że zgodnie z art. 199 ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Według tej zasady, każdą stronę obciążają poniesione przez nią koszty postępowania związane z jej udziałem w postępowaniu bez prawa domagania się zwrotu tych kosztów od innej strony. Wyjątki od tej zasady, stanowiące podstawę do orzekania o zwrocie kosztów między stronami zostały ściśle unormowane w art. 200, 201, 203 i 204 ppsa, poprzez związanie orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami z tym, jakim orzeczeniem kończy się postępowanie sądowe. Z kolei art. 209 ppsa jednoznacznie stanowi, w jakich przypadkach Sąd rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania między stronami (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GZ 13/11, ogólnodostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA). Zatem w myśl art. 209 ppsa Sąd rozstrzyga wniosek strony o zwrot kosztów postępowania w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę, umarzającym postępowanie z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ppsa, a także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadkach o których mowa w art. 203 (uwzględnienie skargi kasacyjnej) i art. 204 ppsa (oddalenie skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę przeciwną). Brak jest zatem podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych niż wymienionych w art. 209 ppsa orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji. Mając na względzie, że Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa jednakże nie z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ppsa brak było podstaw do zasądzenia na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania.