IV SA/Wa 922/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. B. i M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących A. B. i M. B. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na zasadzie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", stwierdziło uchybienie przez p. M. i A. B. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy D. z [...] lipca 2013 r. w przedmiocie zmiany stosunków wodnych. Uzasadniając postanowienie, organ wskazał, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że p. M. i A. B. decyzję organu I. instancji doręczono 18 lipca 2013 r. zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 1 sierpnia 2013 r. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, nadali oni odwołanie za pośrednictwem poczty 7 października 2013 r. a więc po ustawowym terminie. W skardze p. M. i A. B., reprezentowani przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucili naruszenie art. 134 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdy odrębne postanowienie w tym przedmiocie było zbędne, z uwagi na złożenie przez Skarżących wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem. Wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z [...] marca 2014 r. (dzień tożsamy z datą wydania skarżonego aktu), którym odmówiono p. M. i A. B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] lipca 2013 r. Prawomocnym wyrokiem z 26 sierpnia 2014 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1063/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ przedwcześnie uznano, jakoby odwołanie zostało doręczone skarżącym prawidłowo. Na rozprawie uczestniczka postępowania, p. E. K., wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Uchylenie zaskarżonego postanowienia podyktowane było wystąpieniem w sprawie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. W rozpoznawanej sprawie, organ orzekł o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wobec uprzedniego orzeczenia o odmowie przywrócenia terminu do dokonania tej czynności (postanowienie z tą sama datą). W takiej sytuacji przedmiotem rozważań organu w danej sprawie mogło być wyłącznie to, czy odwołanie wniesiono w terminie. Kwestia prawidłowości doręczenia była przesadzona uprzednio - na etapie rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu. W realiach niniejszej sprawy postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało uchylone prawomocnym orzeczeniem Sądu. Przepisy odnośnie do wznowienia postępowania dotyczą expressis verbis art. 134 K.p.a. (tak - art. 126). Znajda one odpowiednie zastosowanie także do postanowień w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Co od zasady na postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu przysługuje zażalenie (art. 59 § 1 K.p.a.). Reguła ta jest ograniczona wyłącznie w przypadku postanowień wydanych wobec wnoszenia środków odwoławczych – jak w rozpoznawanej sprawie (art. 59 § 2 K.p.a.). Nie można stąd jednak wywodzić, jakoby mogło to wyłączać, w stosunku do aktów wydanych wobec wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia środków odwoławczych, ogólnej zasady odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących wznawiania postępowania, w związku z treścią art. 126 K.p.a. Przypadku wyłączenie dopuszczalności zażalenia (w myśl art. 59 § 2 K.p.a.) nie sposób traktować, jako normy skutkującej ograniczeniem ogólnej zasady odpowiedniego stosowania trybów nadzwyczajnych, gdy chodzi o postanowienia wydane w oparciu o orzeczenia dotyczące przywróceniu terminu, wobec objęcia ich generalnie możliwością wnoszenia środków odwoławczych. Wobec przywołanych uwarunkowań faktycznych i prawnych w sprawie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 §. 1 pkt 8 K.p.a., z uwzględnieniem, że - z mocy odnotowanych wyżej regulacji - przesłanki wznowienia odnoszące się do decyzji należy stasować zarówno w przypadku postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu jak i uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie wydano dwa postanowienia z tą samą datą, jednak wobec okoliczności wniesienia żądania przywrócenia terminu przez orzeczeniem o jego uchybieniu, konieczne było uprzednie rozpatrzenie sprawy przywrócenia terminu, zaś orzeczenie w tym przedmiocie, jako akt w oparciu o który orzekano w przedmiocie przekroczenia terminu, w rozumieniu art. 145 §. 1 pkt 8 K.p.a. Trzeba przy tym odnotować, że w judykaturze wielokrotnie wyrażany był pogląd, że orzekanie w przedmiocie uchybienia terminu i wniosku o jego przywrócenie może następować (tak wyrok WSA o sygn. akt I SA/Wa 1813/06 dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"), czy wręcz powinno (tak wyrok NSA o sygn. akt OSK 50/05 - dostępny w CBOSA), jednym aktem. Bywa zaś także prezentowany pogląd skrajny (co odnotowano w skardze), że wydanie odrębnego postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu jest zbędne, o ile orzeczono już o odmowie jego przywrócenia (tak np. wyroki NSA o sygn akt I OSK 1470/07; WSA: sygn. akt III SA/Kr 211/10, IV SA/Wr 506/11 – dostępne w CBOSA). W ocenie Sądu, ten ostatni wniosek jest zbyt daleko idący (patrz: tak samo np. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1012/12 – dostępny w CBOSA), lecz niewątpliwie zasadnym jest równoległe orzekania w przedmiocie żądania przywrócenia terminu i o jego ewentualnym przekroczeniu, gdy stosowny wniosek został złożony jeszcze przed datą orzeczenia w myśl art. 134 K.p.a. Niewątpliwe w orzecznictwie podkreśla się trafnie bezpośredni związek merytoryczny rozstrzygnięć w obu przedmiotach w takim przypadku. Skoro stwierdzono wystąpienie przesłanek wznowieniowych, poza oceną Sądu pozostaje kwestia, czy istnieją przesłanki do uznania, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Zagadnienie to zostanie rozstrzygnięte po dokonaniu właściwych ustaleń, czy w istocie prawidłowo doręczono decyzję z [...] lipca 2013 r., w ramach rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt 3 sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na koszty postępowania składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 240 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego. Orzekając ponownie w sprawie organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.