IV SA/Wa 971/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 października 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z [...] maja 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków podania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz strony skarżącej S. sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca") jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska (dalej "Minister") z [...] maja 2021 r., znak: [...] (dalej ("postanowienie z [...] maja 2021r.") utrzymującej w mocy zaskarżone postanowienie Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2021 Nr [...] r., znak: [...] (dalej "postanowienie z [...] marca 2021r.") w sprawie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych podania w ramach postępowania o zmianę decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne w zakładzie położonym w miejscowości H. przy ul. L. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. W dniu 3 marca 2020 r. Spółka złożyła wniosek o zmianę o decyzji Starosty [...] udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów. Pismem z 8 maja 2020 r. Marszałek wezwał stronę na podstawie art. 64 § 2 Kpa do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez doręczenie organowi wymienionych w wezwaniu dokumentów. Zawiadomienie zostało odebrane przez stronę w dniu 11 sierpnia 2020 r. Pismem z 22 lipca 2020 r. Marszałek poinformował stronę, że jej wniosek 3 marca 2020 r. o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów pozostawiony został bez rozpoznania w związku z jego nieuzupełnieniem. W dniu 21 sierpnia 2020 r. został Marszałkowi doręczony przez kuriera wniosek Strony z 18 sierpnia 2020 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku. Jak wynika z treści pisma wcześniejsza korespondencja dotycząca uzupełnienia wniosku, według twierdzeń strony, nie dotarła do Urzędu Marszałkowskiego i w związku z tym została złożona reklamacja u operatora pocztowego. Do pisma dołączono część żądanych przez organ I instancji dokumentów Pismem z dnia 25 września 2020 r. Marszałek wezwał stronę do przedłożenia oryginału dokumentacji potwierdzającej rozstrzygnięcie złożonej reklamacji ewentualnie kserokopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem zgodnie z wymogami art. 76a § 2 Kpa. Wezwanie zostało odebrane w dniu 8 października 2020 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Marszałek odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku, argumentując, że strona składając prośbę o przywrócenie terminu nie dopełniła czynności, dla której przewidziany był termin. Nie został również spełniony obowiązek uwiarygodnienia, o którym mowa w przepisie, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Po rozpoznaniu zażalenia z 31 marca 2021 r. Minister Klimatu i Środowiska, postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 i §2 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wskazał, że strona nie dochowała siedmiodniowego terminu, określonego w przepisie art. 58 § 2 Kpa, na złożenie wniosku o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania przyczyny. Termin ten jest ostateczny i nie podlega żadnemu przedłużeniu, gdyż zgodnie z brzmieniem art. 58 § 3 Kpa przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z tego względu w ocenie Ministra badanie pozostałych przesłanek do przywrócenia terminu w przedmiotowej sprawie traci swą zasadność. Skarżąca spółka złożyła na postanowienie z [...] maja 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości, wraz z rozważeniem uchylenia postanowienia Marszałka Województwa [...] (Organu I instancji) i rozstrzygnięcie o możliwości przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze podniesiono zarzuty: 1. Pominięcie art. 15 zzzzzn2 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ((Dz.U. z.2020 r. poz. 1842, dalej: "ustawa COVID-19") i prowadzenie postępowania o przywrócenie terminu na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego podczas gdy w stanie epidemii ogłoszonej z powodu COVID-19 Organ odwoławczy powinien skorzystać ze szczególnej procedury przewidzianej pominiętym przepisem i poinformować Skarżącego, że uchybił terminowi do dokonania czynności procesowej i na jego wniosek złożony w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia Organ odwoławczy winien wyznaczyć 30 dni na uzupełnienie braków formalnych, 2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 58 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Skarżący nie dochował 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, przyjmując za podstawę swoich twierdzeń datę doręczenia pisma o pozostawieniu podania bez rozpoznania jako początkową datę dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu podczas gdy faktycznie i realnie Skarżący miał możliwość zapoznać się z wezwaniem dopiero w dniu 14 sierpnia 2020 r. przez co nie można uznać, iż Skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, - art. 80 w zw. z 77 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w postaci nie ustalenia kiedy Skarżący faktycznie i realnie mógł zapoznać się z pismem o pozostawieniu podania bez rozpoznania, a tym samym od kiedy należy liczyć termin początkowy do złożenia podania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, a w konsekwencji na stwierdzeniu, że termin początkowy do uzupełnienia braków formalnych wniosku należy liczyć od dnia doręczenia Skarżącemu pisma o pozostawieniu podania bez rozpoznania co oznacza, że całokształt zebranych dowodów nie został oceniony w sposób swobodny tylko dowolny co narusza zasadę prawdy obiektywnej, - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i przyjęcie, że wobec niespełnienia jednej z przesłanek warunkujących możliwość przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku niezasadne jest rozważanie pozostałych przesłanek, które winny być spełnione łącznie przy ubieganiu się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma, podczas gdy prawidłowe i rzetelnie prowadzone postępowanie administracyjne obliguje Organ co podejmowania czynności i wydawania aktów administracyjnych na podstawie całkowitej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego zgodnie z należytą interpretacją przepisów prawa w tym zakresie. W uzasadnieniu do skargi podniesiono, że organ odwoławczy błędnie nie zastosował art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19. Skoro przepis ten wszedł w życie w dniu 16.12.2020 r. to organ odwoławczy winien go stosować, gdyż zażalenie zostało wniesione do organu odwoławczego w dniu 31 marca 2021 r., a więc już po ogłoszeniu tego przepisu, a w treści zażalenia zawarta jest prośba o przywrócenie terminu. W art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 wskazano, że w przypadku stwierdzenia uchybienia terminów do dokonania przez stronę czynności kształtującej jej prawa i obowiązki w stanie epidemii ogłoszonej z powodu COVID-19 organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W takim przypadku na prośbę strony złożonej w terminie 30 dni od dnia ustania uchybienia organ administracji publicznej wyznacza stronie 30 dniowy termin do dokonania czynności procesowej. Z tego względu Skarżący powinien dysponować 30- dniowym terminem na uzupełnienie braków formalnych złożonego wniosku, a nie kwestionowanym przez Organ odwoławczy terminem 7-dniowym wynikającym z kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto Strona podniosła, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że w każdym przypadku należy badać pod uwagę konkretną datę, w której strona powzięła informację o jakiś nieprawidłowościach, które zaistniały po jej stronie, a które jest władna naprawić. Ponadto należy również brać pod uwagę subiektywne przekonanie strony, że to właśnie w tej dacie w sposób niewadliwy i zgodny z prawem jest w stanie naprawić swoje uchybienie. W niniejszym postępowaniu zdaniem Skarżącej spółki ewidentnie po stronie Organu odwoławczego zabrakło tego typu analiz. W toku postępowania nie było rozważane kiedy faktycznie i realnie osoba decyzyjna i odpowiedzialna za prowadzenie spraw spółki zapoznała się z treścią postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Praktyka dowodzi, że osoby odpowiedzialne za prawidłowe działanie spółki bardzo często swoje obowiązki zawodowe wykonują poza spółką. Spotykają się z kontrahentami, uczestniczą w naradach bardzo często poza siedzibą spółki. Podanie o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania zostało odebrane przez pracownika spółki, który nie powiadomił o tym piśmie od razu osoby decyzyjne w spółce. Korespondencja w przedmiotowym zakresie została przekazana osobom odpowiedzialnym dopiero w dniu 14 sierpnia 2020 r. przez co w przekonaniu Skarżącego dopiero od tej daty można liczyć termin do wniesienia pisma o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, gdyż w tej dacie Skarżący zapoznał się z treścią pisma o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Skarżący dodał, że w jego przekonaniu wysłanie pisma w zakresie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku przy pomocy firmy kurierskiej obiektywnie będzie szybsze i wcześniej zostanie doręczone niż przy skorzystaniu z usług Poczty Polskiej. W tamtym czasie nie rozważano, że data przekazania pisma Poczcie Polskiej skutkuje przyjęciem fikcji doręczenia. W opinii Skarżącego spór związany z uchybieniem bądź nieuchybieniem terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku został spowodowany brakiem doświadczenia pracownika przyjmującego korespondencje, który nie został dostatecznie dobrze przeszkolony w zakresie sposobu wewnętrznego obiegu korespondencji, o czym Skarżący wyjaśniał w zażaleniu z dnia 31 marca 2021 r, co jednak nie był analizowany przez Organ odwoławczy. Skarżący zarzucił, że Minister uchybił obwiązkom w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W ramach procedury administracyjnej powinien zbadać i przeanalizować kiedy (w jakiej dacie) osoby odpowiedzialne za podejmowanie decyzji u Skarżącego mogły mieć możliwość zapoznania się z treścią pisma o pozostawieniu podania bez rozpoznania, co umożliwiłoby właściwe określenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. W ocenie Skarżącego, że Minister oparł swoje ustalenia na dowolnej ocenie dowodów, a postępowanie Ministra naruszyło zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej. Skarżący zarzucił, że w toku postępowania Minister przeanalizował tylko jedną z czterech przesłanek wynikających z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Wskazał również na wagę przedmiotowej sprawy, gdyż brak rozpoznania wniosku o aktualizację zezwolenia na zbieranie odpadów, spowoduje, że Skarżący będzie musiał zakończyć prowadzoną działalność gospodarczą, co przyczyni się do zwolnienia zatrudnionych osób oraz wpłynie niekorzystnie na system gospodarowania odpadami. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga była zasadna. Organ odwoławczy niezasadnie nie zastosował normy zawartej w art. 15 ust. 3 zzzzzn2 ustawy COVID-19. W myśl art.15zzzzzn2 ust. 1 tej ustawy w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Następnie zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19 organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 kp.a, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z powyższego wynika, że norma zawarta w art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID – 19 modyfikuje ogólną regulację zawartą w art. 58 § 2 kpa, która ustanowia 7- dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Należy jednocześnie podkreślić, że art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID – 19 ma zastosowanie do stanów faktycznych obowiązujących w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 (zgodnie z ust. 1 tegoż przepisu), nie tylko po jego wejściu w życie, (tak trafnie - wyrok WSA w Bydgoszczy z 24.08.2021 r., I SA/Bd 406/21, LEX nr 3217185, Wyrok WSA w Szczecinie z 23.09.2021 r., I SA/Sz 593/21, LEX nr 3228814., Wyrok WSA w Poznaniu z 8.09.2021 r., III SA/Po 162/21, LEX nr 3226444., Wyrok WSA w Poznaniu z 8.09.2021 r., III SA/Po 160/21, LEX nr 3226497, wyrok WSA w Poznaniu z 25.08.2021 r., III SA/Po 86/21, LEX nr 3217541. ). Należy w szczególności odwołać się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku WSA w Szczecinie z 23.09.2021 r., I SA/Sz 593/21, LEX nr 3228814, którą Sąd w niniejszym składzie przyjmuje jako własną. Nie powielając tej rozbudowanej argumentacji, która dotyczy także w znacznej mierze wykazania, że regulacja zawarta w art. 15 ustawy COVID – 19 ma zastosowanie także do przepisów prawa podatkowego, co jest poza zakresem przedmiotowego rozstrzygnięcia, należy zwrócić na kluczowe argumenty odnoszące się stosowania art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID – 19 do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie tegoż przepisu. Wszystkie wyniki zastosowania dyrektyw wykładni, tak językowej, jak i pozajęzykowej, przemawiają właśnie za przyjęciem, że art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID – 19 ma zastosowanie do wszystkich zdarzeń w okresie obowiązywania stanu epidemii. Wynika to nie tylko z jednoznacznego brzmienia tegoż przepisu, ale również celu wprowadzenia tej regulacji, którą była ochrona obywateli RP przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa. Skoro ze względu na epidemię, ochrona zdrowia obywateli jest priorytetem i w tym celu wprowadzane są ograniczenia ich aktywności oraz ograniczenia w działaniu instytucji publicznych, a zamiarem ustawodawcy było przyjęcie regulacji zapewniających skuteczną ochronę prawną, to tym bardziej nie można regulacji art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID- 19 w spornym zakresie wykładać zawężająco. Oznaczałoby to, że mimo niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia stron wszystko odbywałoby się na zasadach ogólnych sprzed stanu epidemii, co nie jest do przyjęcia. Skoro bowiem ustawodawca wprowadził przepis szczególny, dający obywatelom ochronę przed skutkami ograniczeń związanych z epidemią w postaci obowiązku organu administracji publicznej zawiadamiania strony o uchybieniu terminu i wyznaczeniu stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, rolą organu jest dokonanie wykładni tego przepisu z uwzględnieniem jego celu. Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020.491) i nadal trwa. Wniosek z 18 sierpnia 2020 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku nie został złożony po upływie 30 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, stąd postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z tej tylko przyczyny, że wniosek został złożony po upływie 7 dniowego terminu z art. 58 § 2 kpa , jest nieprawidłowe. Już tylko na marginesie należy wskazać, że byłoby zabiegiem sztucznym, gdyby obecnie organy administracji powiadamiały Skarżącego o możliwości złożenia wniosku po przywrócenie terminu kierując się brzemieniem art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o COVID – 19 i dopiero wówczas obowiązywał 30 - dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu - skoro Skarżący taki wniosek złożył już z własnej inicjatywy. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, organ odwoławczy winien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu kierując się powyższą wykładnią co do zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu przez skarżącego, rozpoznając w szczególności zarzuty odwołania. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało w punkcie 1 wyroku uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach w punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy.