IV SA/Wa 975/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: 1. odrzucić zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV z 10 kwietnia 2018 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r., wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi; 2. odrzucić skargę. M. P. złożył skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której zawarł również wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r. Następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył w sprawie pełnomocnik skarżącego – R. P., w imieniu własnym. Wniosek ten został rozpoznany postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r, którym Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 listopada 2017 r. o odmowie przyznania R. P. prawa pomocy w niniejszej sprawie, jako osobie, niebędącej uczestnikiem niniejszego postępowania. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 22 grudnia 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Na skutek zażalenia złożonego przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt II OZ 221/18 oddalił zażalenie M. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Warszawie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. (kata nr 147 akt sądowych) Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała R. P. jako pełnomocnika M. P. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi. Pismem z dnia 11 maja 2018 r. (karta nr 167 akt sądowych) zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł pełnomocnik M. P. – R. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarządzenie z dnia 10 kwietnia 2018 r. nie określa ponownie wysokości wpisu od skargi, lecz stanowi jedynie wezwanie skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. Takie wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia poprzez uiszczenie wpisu nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej P.p.s.a. Zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia, na które zażalenie zostało już oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest również zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych w rozumieniu art. 227 § 1 P.p.s.a., a zatem nie przysługuje na nie zażalenie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1076/13, publ. CBOS, www.nsa.gov.pl). W tej sytuacji, wobec niedopuszczalności zażalenia, Sąd na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Uwzględniając powyższe należy wskazać, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest uiszczenie wpisu sądowego. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanej sprawie skarżący został zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Do zapłacenia tej opłaty wezwano skarżącego zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 22 grudnia 2017 r. po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, (postanowienie z 13 czerwca 2017 r. k. 60). Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II OZ 221/18. Odpis prawomocnego zarządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 5 maja 2018 r. (druk zwrotnego potwierdzenia odbioru k. 164 akt sądowych), a zatem 7-dniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 14 maja 2018 r. (poniedziałek). Jak wynika z akt sprawy w zakreślonym terminie wymagany wpis nie został uiszczony. W tym miejscu należy wskazać, że pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia 11 maja 2018 r. (k. 167) wraz z zażaleniem na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, ponownie wystąpił do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie wskazanym w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Ze skutku prawnego, jakim jest prawomocność postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2016 r. odmawiającego M.P. prawa pomocy, wynika zatem obowiązek zapłaty przez skarżącego wymaganego wpisu od skargi oraz obowiązek sądu do wezwania go do jego uiszczenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na względzie fakt, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie został rozpoznany prawomocnym postanowieniem, a termin do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. wzywającego do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg w dniu 5 maja 2018 r., należy wskazać, że kolejny wniosek w sprawie zwolnienia od kosztów nie ma wpływu na bieg terminu wskazanego w zarządzeniu wzywającym do wykonania pierwotnego zarządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. w przedmiocie wpisu. Na skarżącym ciążył bowiem wynikający z prawomocnych postanowień odmawiających przyznania prawa pomocy obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu od skargi podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Takiej konsekwencji nieuiszczenia wpisu w niniejszej sprawie nie niweczą czynności R. P. w postaci dalszych wniosków o przyznanie prawa pomocy – składanych zarówno w imieniu własnym jak i w imieniu skarżącego M. P. (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 1047/11, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu jeszcze raz należy wskazać, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy Sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Odmienne procedowanie mogłoby bowiem doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. W postanowieniu z dnia 27 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 730/18, w sprawie dotyczącej skargi R. P. i M. P. NSA, powołując się na utrwalone stanowisko judykatury podkreślił, że: "z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu, oraz nie przerywa biegu 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi ponowne wniesienie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r. o sygn. akt I CKN 1461/98, publik. OSNC z 1999 r. z. 11, poz. 96, czy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02)." Podsumowując, wobec nieuiszczenia należnego wpisu od skargi przez skarżącego w rozpatrywanej sprawie, przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.