IV SAB/Wa 13/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do rozpatrzenia odwołania; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Wojewodzie [...] grzywnę w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P. pismem z dnia [...] października 2014 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w sprawie odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. dotyczącej odmowy zwrotu części nieruchomości oznaczonych dawniej jako działki nr [...] i [...] z obrębu [...], będące obecnie własnością Miasta W., zarzucając naruszenie art. 8, art.12, art.35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wnosząc o: 1.zobowiązanie Wojewody [...] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2.zobowiązanie Wojewody [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 3.wymierzenia Wojewodzie [...] grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości, 4.zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż w toku postępowania administracyjnego miał miejsce następujący przebieg zdarzeń: 1. dnia [...] sierpnia 2013 r. złożyła do Wojewody [...] za pośrednictwem Starosty [...] odwołanie od otrzymanej [...] sierpnia 2013 r. odmowy zwrotu części nieruchomości oznaczonej dawniej jako działki nr [...] i [...] z obrębu [...] będące obecnie własnością Miasta W.; 2. dnia [...].09.2013 r. Starosta [...] przesłał akta sprawy do Wojewody [...]; 3. dnia [...] stycznia 2014 r. złożyłam zażalenie na nie załatwienie sprawy przez Wojewodę [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.; 4. dnia [...] stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesyłało sprawę do Ministra Infrastruktury i Rozwoju według właściwości; 5. dnia [...] lutego 2014 r. Departament Orzecznictwa I Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju zwraca się do [...] Urzędu Wojewódzkiego o udzielenie informacji o aktualnym stanie sprawy i ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w zażaleniu; 6.dnia [...] marca 2014 r. z upoważnienia Wojewody [...] Kierownik Oddziału Zwrotu Nieruchomości i Odszkodowań przesyła do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju informację o wydanej przez Wojewodę decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., która utrzymuje w mocy Decyzję Starosty [...] w stosunku do działki nr [...]. Brak w piśmie odniesienia się do sprawy działek [...] i [...] oraz ustosunkowania się do postawionych zrzutów w zażaleniu na nie przestrzeganie terminów załatwienia sprawy; 7.dnia [...] maja 2014 r. ponownie złożyłam do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju zażalenie na nie załatwienie sprawy dotyczącej działek [...] i [...] oraz braku jakiejkolwiek informacji o powodach takiej bezczynności w sprawie. Dotychczas nie otrzymała żadnej odpowiedzi. Skarżąca stwierdziła, iż ze względu na powyższe skarga jest uzasadniona. Ponad roczny okres bez zawiadomienia o przyczynach zwłoki w sprawie jest rażącym naruszeniem norm prawnych w tym zakresie oraz przewlekłą bezzynnością Wojewody [...]. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł alternatywnie o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż niezwłocznie po przekazaniu przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu [...] lutego 2014 r. zażalenia na bezczynność M. P. z dnia [...] stycznia 2014 r. w decyzji wydanej w dniu [...] marca 2014 r. ustosunkował się do odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...] o pow. 1675 m2 z obr. [...], a obecnie opowiadającej częściom działek ew. nr [...] i [...] z obr. [...], położonej w W. przy ul. [...] i [...]. Organ wskazał, iż kolejne zażalenie z dnia [...] maja 2014 r. M. P. na niezałatwienie sprawy dot. działek nr [...] i [...] nie zostało mu przekazane. Decyzją nr [...], z dnia [...] listopada 2014 r., rozstrzygnięto o odwołaniu wniesionym przez M. P. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej dawnej jako działki ew. nr [...] i [...] o pow. 3241 m2 z obr. [...], obecnie odpowiadającej częściom działek ew. nr [...], nr [...],i nr [...] z obr. [...], położonych w W. w rejonie ul. [...] i ul. [...]. Decyzją ta została wydana niezwłocznie po otrzymaniu w dniu [...] listopada 2014.r skargi z dnia [...] października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd administracyjny na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej p.p.s.a.] - kontroluje działalność administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4 a tej ustawy. Dotyczy to spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo odnoszą się do innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - art. 149 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustawowym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 86). Zgodnie z art. 35 § 3 k.pa. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z powołanego przepisu wynika, że jeżeli organ w ustawowym terminie liczonym od dnia złożenia podania, nie załatwi sprawy, to pozostaje w zwłoce. Z akt sprawy wynika, że odwołanie skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], wraz z aktami sprawy organ I instancji przesłał przy piśmie z dnia [...] września 2013r. Wojewodzie [...]. Ustawowy dwumiesięczny termin rozpatrzenia odwołania upływał w dniu [...] listopada 2013 r., licząc od dnia następnego, w którym odnotowano jego wpływ do organu odwoławczego – czyli po dniu [...] września 2013 r. Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.pa. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu ( § 2). Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby Wojewoda [...] informował w trybie art. 36 k.p.a. o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu odwołania. W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewoda wskazał, że w dniu [....] listopada 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. wydał decyzję nr [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. , nr [...]. W zaistniałej sytuacji postępowanie sądowe w przedmiocie wyznaczenia organowi terminu do usunięcia stanu bezczynności stało się bezprzedmiotowe i podlega w tym zakresie umorzeniu, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, bezprzedmiotowość postępowania będzie bowiem miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć, co do zasady, w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd, co zaistniało na niniejszej sprawy. Wyjaśnić trzeba, że w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej nie pozostaje już w stanie bezczynności, to sąd nie może uwzględnić skargi. W związku z tym orzeczono tak jak w pkt 1 wyroku. Podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skarg, nie powoduje jednak, że bezprzedmiotowość dotyczy całego postępowania sądowego. Okoliczność ta nie zwalnia bowiem Sądu od dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA nr 1/2013, poz. 7, postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. I OSK 1221/13, dostępne w CBOSA). Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd, uznał, że bezczynność organu odwoławczego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika jednoznacznie wynika, że organ od dnia otrzymania odwołania wraz z aktami sprawy od Starost [...] nie podjął żadnej czynności w sprawie , jak również nie poinformował skarżącej o przyczynach zwłoki w jego rozpatrzeniu. Bieg dwumiesięcznego terminu rozpoczął się [...] września 2013. , zaś jego koniec przypadał na dzień [...] listopada 2013 r. Tymczasem, jak sam przyznaje organ decyzję na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania wydał w dniu [...] listopada 2014 r., wynika z tego, że Wojewoda w zwłoce załatwieniu sprawy pozostawał blisko rok czasu. W tych okolicznościach nie może budzić wątpliwości, że Wojewoda [...] rażąco naruszył zarówno art. 35 § 3 , jak i art. 36 k.p.a. Dlatego orzeczono tak jak w pkt 2 wyroku. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie o wymierzaniu organowi grzywny (pkt 3 wyroku). Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu wymagało jego dyscyplinowania poprzez wymierzanie grzywny. Z podanych wyżej względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.ps.a. orzekł, jak sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.