IV SAB/Wa 133/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi S. L. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji [...] miasta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego S. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Zarządu [...] W. z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania garażu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym wolnostojącym na cele mieszkalne na działce ew. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W. Skarżący wniósł ponadto zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. W dniu [...] kwietnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrzyło odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wa 78/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w związku z wydaniem przez organ wyżej wskazanej decyzji z dnia 30 kwietnia 2013 r. na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 i art. 161 § 2 ppsa orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Rozpoznając skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn.akt II OSK 1386/14 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że art. 149 ppsa stanowi, iż uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest powiązane z zobowiązaniem organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przepis ten stanowi również, że sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie w § 2 wskazano, że w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd może ponadto orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Taka konstrukcja powołanego przepisu w zestawieniu z regulacją ustawową z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa rozszerzyła katalog środków przysługujących stronie celem przeciwdziałania bezczynności organu, czy przewlekłemu prowadzeniu postępowania, jak również zobowiązała sądy administracyjne do szerszego niż dotychczas rozpoznawania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Powyższe wynika również z art. 134 § 1 ppsa w świetle którego sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawa prawną. Wobec powyższego Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela tezę wywiedzioną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, iż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że prawidłowo rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie przez S. L. Sąd pierwszej instancji, mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 ppsa, winien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności oraz dokonując jednocześnie oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa oraz rozważając, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268). W pozostałym zakresie ocena wyrażona przez NSA wiąże sąd rozpoznający sprawy ponownie. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny (J. P. Tarno, dz. cyt. i powołane tam orzeczenie Sądu Najwyższego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji. Stan faktyczny w sprawie jest następujący: S. L. wniósł w dniu 14 marca 2013 r. skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Zarządu [...] W. z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że odwołanie S. L. od powyższej decyzji wpłynęło bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu 30 stycznia 2013 r., natomiast Kolegium zobligowane było do wezwania organu pierwszej instancji o nadesłanie akt sprawy. Akt zastępcze z organu pierwszej instancji zostały nadesłane do w dniu [...] kwietnia 2013 r. Odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w dniu [...] kwietnia 2013 r. Wobec powyższego Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela tezę wywiedzioną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, iż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy ppsa w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu. Konkludując, stwierdzić należy, że gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, a co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym - w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak, aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 zdanie pierwsze ppsa, a więc uwzględnienia skargi na bezczynność (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 1803/11, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w chwili złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności. Wydanie decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w dniu [...] kwietnia 2013 r. czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym co do rozstrzygnięcia o zobowiązaniu organu do rozpatrzenie odwołania od decyzji Zarządu [...] W. z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy, gdyż na dzień orzekania organ nie pozostaje już w tym zakresie w bezczynności. W tej sytuacji Sąd w punkcie 2 wyroku umorzył postępowanie sądowe w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 14 marca 2013 r., na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa w zw. z art. 54 § 3 ppsa. Oceniając stopień naruszenia prawa w świetle art. 149 § 1 ppsa Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustalając w kontekście okoliczności niniejszej sprawy czy naruszono prawo w sposób oczywisty, niemożliwy do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, Sąd zważył, że organ wydając decyzję w dniu [...] kwietnia 2013 r. nie naruszył rażąco prawa. Zgodnie z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W niniejszej sprawie skarżący S. L. złożył (również) odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu 30 stycznia 2013 r., natomiast Kolegium wezwało organ pierwszej instancji o nadesłanie akt sprawy. Akta zastępcze z organu pierwszej instancji zostały nadesłane do organu odwoławczego w dniu [...] kwietnia 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzję wydało w dniu [...] kwietnia 2013 r. Podkreślić należy, że od daty otrzymania akt administracyjnych od organu pierwszej instancji ([...] kwietnia 2013 r.) do daty wydania decyzji przez organ odwoławczy ([...] kwietnia 2013 r.) nie minął miesiąc, jednakże ze względu na to, że odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. bezpośrednio przekazane do organu w dniu 30 stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pozostawało w bezczynności. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.