IV SAB/Wa 213/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. P. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę W dniu 18 września 2013 r. skarżący wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów w sprawie rozpatrzenia wniosku w przedmiocie obrotu wierzytelnościami otrzymanymi od Skarbu Państwa oznaczonej [...]. Skarżący w skardze na bezczynność Ministra Finansów zarzucił organowi bierność w wydaniu decyzji bądź postanowienia. Twierdził, że charakter i przedmiot sprawy tego wymagał – wniosek z dnia 25 sierpnia 2008 r. dotyczący "obrotu wierzytelnościami Skarbu Państwa" – a mimo to organ nie dopełnił w tym zakresie obowiązku. Powołał też pisma z dnia 1 lipca 2013 r. i 16 sierpnia 2013 r., które skierowane do Ministra Finansów nie zostały rozpatrzone. Z tych okoliczności wywodzi uzasadnienie dla sądowej oceny bezczynności organu oraz konieczność orzeczenia przez Sąd złamania prawa, a także naruszenia jego dóbr osobistych. Przywołuje wyroki sądu administracyjnego oraz odpowiedź Wydziału Informacji Sądowej NSA w Warszawie z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...], które jego zdaniem mają związek ze skargą na bezczynność i ją uzasadniają. W jego ocenie Ministerstwo Finansów dopuściło się naruszenia Konstytucji RP i Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Zarządzeniem przewodniczącego z dnia 24 września 2013 r. skarga ta została przekazana do Ministra Finansów w celu udzielenia odpowiedzi na skargę. W piśmie z dnia 30 października 2013 r. Minister Finansów udzielił odpowiedzi na niniejszą skargę i przedstawił genezę sprawy M. P. Zdaniem organu sprawa ta nie ma charakteru sprawy administracyjnej. W jego ocenie jest sprawą cywilną i dotyczy egzekucji. Korespondencja prowadzona w niniejszej sprawie "rzekomych wierzytelności Skarbu Państwa przysługujących M. P. z tytułu umowy dobrowolnego ubezpieczenia majątkowego z lipca 2001 r." miała na celu ochronę adresatów tej korespondencji przed stratami związanymi z niekorzystnym rozporządzeniem mieniem poprzez wprowadzenie w błąd, co do faktu przysługiwania M. S. i jego następcom, w szczególności M. P. wierzytelności wobec Skarbu Państwa. Minister stwierdził, że nie był właściwym organem do załatwienia przedmiotowej sprawy i z uwagi na toczące się postępowania prokuratorskie nie udzielał odpowiedzi na wystąpienia różnych podmiotów powołujących się na wspomniane wierzytelności Skarbu Państwa. Wniosek spółki P. Sp. z o.o. z dnia 25 sierpnia 2008 r., którego brak rozpoznania jest przedmiotem niniejszej skargi na bezczynność, został zwrócony do nadawcy z informacją o braku właściwości Ministra w zakresie żądań zawartych w tym wniosku. Na zarzut z pisma z dnia 1 lipca 2013 r., że nie wydano postanowienia o zwrocie podania wniesionego do niewłaściwego podmiotu, organ zauważył, że pismo z dnia 28 sierpnia 2008 r. nie stanowiło rozstrzygnięcia w sprawie, lecz odpowiedź udzieloną w trybie przepisów działu VIII k.p.a., dotyczącego rozpatrywania skarg i wniosków. Takie potraktowanie sprawy wynikało z informacji Ministerstwa Sprawiedliwości o wszczęciu przez Prokuraturę Okręgową w W. postępowania w sprawie doprowadzenia w latach 2006-2007 w W. czynem ciągłym szeregu osób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem nieustalonej wartości przez wprowadzenie w błąd, co do faktu przysługiwania Panu M. S. wierzytelności wobec Skarbu Państwa – Ministerstwa Sprawiedliwości i zawarcie umów przelewu wierzytelności oraz pobrania tzw. opłat inicjujących na szkodę osób fizycznych, to jest o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (sygn. akt [...]). Organ zaznaczył, że o naruszeniu dóbr osobistych nie może być mowy albowiem adresatem pisma z dnia 28 sierpnia 2008r. była spółka P. Sp.z o.o., a nie Pan M. P. Odnosząc się do kwestii podniesionych w piśmie z dnia 16 sierpnia 2013 r. Minister zauważa, że wskazane tam wyroki sądu nie stanowią nowych okoliczności w sprawie. Uchylone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] nie odnosi się do statusu prawnego wierzytelności od Skarbu Państwa Pana M. S. lub przejęcia przez Skarb Państwa obowiązku świadczenia z tytułu wspomnianej umowy dobrowolnego ubezpieczenia majątkowego [...] będącej rzekomym źródłem wierzytelności. Wskazał, że w wyniku kolejnych postępowań administracyjnych tytuł wykonawczy wydany w postępowaniu egzekucyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] nie został uchylony i nadal toczy się postępowanie wobec zarzutów, które wniósł M. P. na ten tytuł wykonawczy. Obecnie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2013 r. odrzucające zarzuty i odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ten tytuł, M. P. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Sprawa jest w toku. Minister odniósł się do zarzutów z pisma skarżącego z dnia 16 sierpnia 2013 r. Wyjaśnił, że pismem z dnia 9 czerwca 2009 r. Ministerstwo Finansów poinformowało Pana M. P., iż wobec braku podstaw prawnych dla żądań kierowanych pod adresem Skarbu Państwa Ministerstwo Finansów nie będzie udzielało odpowiedzi na kolejne wnioski kierowane w tej sprawie, gdyż stanowiłoby to powielanie stanowiska już poprzednio zajętego w sprawie, przy czym kolejne wnioski będą kierowane do Prokuratury Okręgowej w W. Stanowisko to jak wskazuje Ministerstwo uzasadniało prowadzenie przez Prokuraturę Rejonową w C. postępowania pod sygn. akt [...] dotyczącego działalności Pana M. P. polegającej na wprowadzaniu nieistniejących wierzytelności do obrotu. W związku z powyższym pisma z dnia 1 lipca 2013 r. oraz zażalenie z dnia 16 sierpnia 2013 r. zostało przekazane Prokuraturze Okręgowej w W. na potrzeby prowadzonych tam postępowań karnych. Pismo w tej sprawie z dnia 4 października 2013 r. zostało przekazane do wiadomości M. P. Minister podkreślił, że pismo z Wydziału Informacji Sądowej NSA z dnia [...] lutego 2012 r. nie wnosi nic do sprawy oprócz udzielenia wnioskodawcy podstawowych informacji z zakresu procedury załatwiania wniosków kierowanych do NSA i uprawnień do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ sąd administracyjny nie ma kompetencji do jej rozpoznania. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jak stanowi art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że sądy administracyjne mogą rozpoznawać jedynie sprawy określone w powołanych wyżej przepisach – nie są więc właściwe do rozpoznawania innych spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że działalność organów administracji publicznej określona w Dziale VIII k.p.a. nie znajduje się w katalogu spraw, które sądy administracyjne mogą rozpoznawać. Uregulowania działu VIII ww. ustawy odnoszą się do działalności organów administracji publicznej, dotyczącej załatwiania skarg i wniosków. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 446/1 LEX nr 1296832). Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Podjęcie przez organ czynności niezgodnej z oczekiwaniami strony, nie może być utożsamiane z bezczynnością tego organu.(Wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I SAB/Gd 1/13 LEX nr 1301066). W niniejszej sprawie organ podejmował czynności wynikające z założonego trybu działania wobec pism dotyczących rzekomych wierzytelności Skarbu Państwa. Traktował te pisma jak wnioski z działu VIII k.p.a. i udzielał możliwie rzetelnych i pełnych wyjaśnień, które miały uchronić adresata przed niekorzystnymi skutkami dalszych działań lub zaniechań. Minister udzielił odpowiedzi na pisma kierowane do niego przez skarżącego. Skarżący z uwagi na brak założonego skutku w postaci uznania istnienia wierzytelności przez organ i brak działań umożliwiających skarżącemu powoływanie się i skonsumowanie skutków istnienia tych wierzytelności od Skarbu Państwa (poprzez wygaśnięcie zobowiązań po jego stronie wobec innych organów np. ZUS czy US w C.) wniósł skargę na bezczynność. Bezczynność jednak nie wystąpiła. Sąd zauważa, że panuje ustalone orzecznictwo w kwestii właściwości sądów do rozpoznawania spraw dotyczących działu VIII kpa. (skargi powszechne). W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu. (postanowienie NSA z 12 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 318/13 LEX nr 1305299). W przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego, ponieważ nie jest to skarga przewidziana przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie dotyczy sprawy administracyjnej. Ponadto Sąd podkreśla, że postanowienie wydawane na skutek wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. nie należy do katalogu postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Należy przyjąć, że również skarga złożona na bezczynność organu wyższego stopnia we wskazanym zakresie jest niedopuszczalna i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. (postanowienie NSA z 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 3098/12 LEX nr 1323660). Odnosząc to do sytuacji w niniejszej sprawie Sąd zakładając, że skarżący wniósł w dniu 16 sierpnia 2013 r. środek zaskarżenia oparty na art. 37 k.p.a. z uwagi na bezczynność Ministra Finansów i na tym etapie wystąpiła podnoszona przez skarżącego bezczynność organu, to wobec powyższego niedopuszczalna jest skarga na bezczynność do sądu administracyjnego albowiem nie jest to skarga na akt wymieniony w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że pismo skarżącego, nadane w dniu 25 sierpnia 2008 r. nosiło charakter pism, których rozpoznawanie zostało uregulowane w Dziale VIII K.p.a. W związku z tym, skarga na bezczynność Ministra Finansów, dotyczącą rozpoznawania tych pism, nie może być rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji