IV SAB/Wa 302/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, , po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2014 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 194/14) postanawia odrzucić skargę 1.1. Pismem z dnia 6 sierpnia 2016 r. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 listopada 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 194/14, oddalającego skargę J. C. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie wniosku o zmianę decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania sądowego w sprawie jest postanowienie NSA z 30 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 1934/14 oraz pismo pokrzywdzonego, zawiadomienie o przestępstwie do Prokuratury Okręgowej w [...] z [...] września 2013 r. w sprawie [...]. Skarżący wskazał również, że wyrok WSA w sprawie IV SAB/Wa 194/14 "został celowo wydany aktem zemsty i represji wobec osoby pokrzywdzonego". 1.2. Zgodnie z zarządzeniem z 1 września 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, poprzez określenie podstawy wznowienia przez wskazanie konkretnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych mających wpływ na wynik sprawy, na które powołał się skarżąca w piśmie z 6 sierpnia 2016 r. i nadesłanie dokumentów wraz z żądaniem uchylenia lub zmiany zaskarżonego wyroku, jak również wskazanie konkretnej daty, kiedy skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania sądowego. Wezwanie doręczono skarżącemu 24 października 2016 r. 1.3. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 24 października 2016 r. skarżący nadał pismo, w którym wskazał, że podtrzymuje swój wniosek o wznowienie postępowania z 6 sierpnia 2016 r. Zdaniem skarżącego Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych "celowo wydaje [...] instrumentalne fałszywe represyjne pismo na szkodę pokrzywdzonego z [...] X 16, nr [...] gdzie to nie dopuszcza celowo do rozpoznania wniosku pokrzywdzonego z 10.09.16 o wznowienie postępowania w tej sprawie...". W opinii skarżącego Urząd celowo nie nadał biegu zawiadomieniom o przestępstwie złożonym przez pokrzywdzonego. Zawiadomienie te dotyczyły "...wykonanej tu wobec Niego aktu represji i zemsty z powodów polityczno-społecznych". 1.4. Sąd skierował również wezwanie o tej samej treści do pełnomocnika skarżącego – adw. A. K. (będącej pełnomocnikiem z urzędu wyznaczonym w sprawie IV SAB/Wa 194/14). Pełnomocnik w piśmie z 12 grudnia 2016 r. wskazała, że zdaniem skarżącego podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania sądowego w sprawie jest postanowienie NSA z 30 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 1934/14 oraz pismo pokrzywdzonego, zawiadomienie o przestępstwie do Prokuratury Okręgowej w [...] z [...] września 2013 r. w sprawie [...], które znajdowało się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. akt IV SAB/Wa 194/14. Datą, kiedy skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia jest 6 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 4.1. Skarga podlega odrzuceniu, albowiem nie została oparta na ustawowej podstawie, jak również została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. 4.2. Zgodnie z art. 271 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W myśl zaś art. 273 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Zgodnie natomiast z art. 273 § 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z kolei zgodnie z art. 273 § 3 p.p.s.a., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Podstawą wznowienia może być również wydanie wyroku przez Trybunał Konstytucyjny lub rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 277 p.p.s.a.,. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. 4.2. Podkreślenia wymaga, że katalog wskazanych wyżej przyczyn wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter zamknięty i nie podlega wykładni rozszerzającej, nie może być również uzupełniany w drodze analogii. Instytucja wznowienia postępowania jest wyjątkiem od zasady niewzruszalności prawomocnych orzeczeń (art. 170 – 172 p.p.s.a.) i podstawy jej zastosowania muszą być wykładane ściśle. 4.3. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Zgodnie zaś z art. 280 § 2 p.p.s.a., na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. Należy wskazać, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka sytuacja ma również miejsce w sytuacji, gdy na podstawie wstępnej analizy akt sprawy, sąd władny jest ocenić że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (zob. np. postanowienie NSA z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 44/10; postanowienie NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1471/09, CBOIA; J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 1128-1129). Jeżeli zaś chodzi o zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, to na wnoszącym skargę spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia zachowania tego terminu. Podkreślić przy tym należy, że samo podanie okoliczności dotyczących zachowania terminu do wznowienia postępowania nie może być utożsamiane z uprawdopodobnieniem zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (zob. np. postanowienie NSA z 15 listopada 2012 r., II OSK 2696/12, CBOSA). Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie. Otóż dokumenty wskazane przez skarżącego jako podstawa skargi o wznowienie (tj. postanowienie NSA z 30 lipca 2014 r., akt II OSK 1934/14 oraz złożone przez skarżącego zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do Prokuratury Okręgowej w [...] z [...] września 2013 r.) nie spełniają w sposób oczywisty przesłanek przyczyny de novis z art. 273 § 2 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były jej znane. Niemożność skorzystania z określonych środków dowodowych zachodzi wtedy, kiedy brak jest obiektywnej możliwości powołania się na nie (zob. postanowienie NSA z 24 czerwca 2009 r. II FSK 837/09, CBOSA). Tymczasem postanowienie NSA z 30 lipca 2014 r., akt II OSK 1934/14 zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 sierpnia 2014 r. (k. 88 akt IV SAB 194/14). Z tym też dniem o dokumencie tym dowiedział się skarżący. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, podobniej jak w postepowaniu cywilnym, czynności podjęte przez sąd wobec pełnomocnika mają bowiem bezpośredni skutek dla strony. Niezleżenie od tego o treści tego orzeczenia NSA pełnomocnik skarżącego powiadomił go w piśmie z 27 stycznia 2015 r. (k. 114-117 akt IV SAB 194/14). Ponadto, mając na uwadze dotychczasową rzetelność adwokata A. K. w wykonywaniu przez nią obowiązków pełnomocnika z urzędu (m. in. wniesienie skutecznej skargi kasacyjnej, częste przeglądanie akt sprawy, aktywny udział w rozprawie) jest wysoce nieprawdopodobne, aby adwokat ta nie poinformowała skarżącego niezwłocznie o powołanym wyżej postanowieniu NSA. Jeżeli zaś chodzi o i zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa skierowane przez skarżącego do Prokuratury Okręgowej w [...] w dniu [...] września 2013 r., to już z samej istoty tego pisma wynika, że było znane skarżącemu przed wydaniem wyroku z dnia 14 listopada 2014 r. Powołane wyżej okoliczności wyłączają równocześnie przyjęcie, że skarżący zachował trzymiesięczny termin na wniesienie skargi o wznowienie. Przypomnieć należy, że skarga została wniesiona przez skarżącego w dniu 4 sierpnia 2016 r. Tymczasem o rzekomo "nowych" dowodach skarżący powiązał wiedzę odpowiednio w roku 2013 oraz roku 2014. Za oparcie skargi na ustawowej przyczynie wznowienia w sposób oczywisty nie można również uznać twierdzenia skarżącego, że wyrok WSA jest "celowym aktem zemsty", pomijając już równie oczywisty brak uprawdopodobnienia przez skarżącego zajścia okoliczności wymienionych w art. 274 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. 4.4. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 280 § 1 p.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.