IV SAB/Wa 327/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca) Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę. M. C. złożyła w dniu [...] sierpnia 2016 r. skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpatrzenia wniesionego przez nią wniosku o wznowienie postępowania i wydania orzeczenia w sprawie zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], uchylającą decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. w pkt [...] i w tym zakresie orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w W. w Dzielnicy U., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w W. prowadzi księgę wieczystą nr [...], przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej w korytarzu zarejestrowanym pod autostradę A-2 ([...]) - odcinek węzeł "[...]" (z węzłem) do węzła "[...]" (z węzłem), uchylającą ww. decyzję w pkt [...] i w tym zakresie umarzającą postępowanie oraz utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. w pozostałym zakresie. Stan sprawy przedstawiał się następująco. Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], Wojewoda [...] ustalił lokalizację dla inwestycji polegającej na budowie drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym po autostradę A-2 ([...]) - odcinek: węzeł "[...]" (z węzłem) - węzeł "[...]" (z węzłem) - wraz z przebudową infrastruktury technicznej. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...], Wojewoda [...] orzekł o nabyciu przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym po autostradę A-2 ([...]) - odcinek: węzeł "[...]" (z węzłem) - węzeł "[...]" (z węzłem) - wraz z przebudową infrastruktury technicznej, położonej w W. w Dzielnicy U., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, ustalił odszkodowanie w łącznej wysokości [...] zł, w tym: na rzecz F. D. w wysokości [...] zł, T. G. C. w wysokości [...] zł, M. C. C. w wysokości [...] zł oraz na rzecz M. T. C. w wysokości [...] zł oraz zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie [...] dni od dnia, w którym decyzja podlegać będzie wykonaniu, a także nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w pkt [...] uchylił decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2013 roku w pkt [...] i w tym zakresie orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w W. w Dzielnicy U., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w W. prowadzi księgę wieczystą nr [...], przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej w korytarzu zarejestrowanym pod autostradę A-2 ([...]) - odcinek węzeł "Lotnisko" (z węzłem) do węzła "[...]" (z węzłem), w pkt 2 uchylił decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. w pkt [...] i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pkt [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. w pozostałym zakresie. Na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej M. C. i T. C. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Pismem z dnia [...] października 2013 r. M. C. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], uchylającą decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. w pkt [...] i w tym zakresie orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w W. w Dzielnicy U., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w W. prowadzi księgę wieczystą nr [...], przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej w korytarzu zarejestrowanym pod autostradę A-2 ([...]) - odcinek węzeł "Lotnisko" (z węzłem) do węzła "[...]" (z węzłem), uchylającą ww. decyzję w pkt. [...] i w tym zakresie umarzającą postępowanie oraz utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wyrokiem z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił pkt [...] zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz pkt [...] i pkt [...] decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r., w pkt [...] stwierdził, że pkt [...] zaskarżonej decyzji nie podlega wykonaniu, w pkt [...] w pozostałym zakresie skargę oddalił. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju zawiesił z urzędu postępowanie wznowione postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], w sprawie zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r., do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...]. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne T. C. i M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...]. Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa podjął z urzędu postępowanie wznowione postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2013 r., w sprawie zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił uchylenia decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie akcentując, iż do chwili uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. sygn. akt [...], zasadne było zawieszenie postępowania nadzorczego w sprawie. Ponadto organ podkreślił, że postępowanie zostało zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), określanej dalej jako P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 w/wym. art. 3 i w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z § 1a art. 149 P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu przewlekłości organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania zgodnie z art. 52 § 1 tej ustawy jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Skarżąca uczyniła zadość temu wymogowi, bowiem w rozpatrywanej sprawie pismem z dnia [...] lipca 2016 r. M. C. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku o wznowienie postanowienia oraz wydanie orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Następnie, w dniu [...] sierpnia 2016 r., M. C. złożyła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w rozpatrzeniu ww. wniosku. Należy podkreślić, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). Organ zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do chwili uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. sygn. akt [...]. Wyrok uchylił pkt [...] decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oraz pkt [...] i pkt [...] decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] i stwierdził, że pkt [...] zaskarżonej decyzji nie podlega wykonaniu, a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...]. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2016 roku, sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne T. C. i M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...]. Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa podjął z urzędu postępowanie wznowione postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], w sprawie zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. Jeżeli organ w trakcie zawieszenia postępowania nie może wydać rozstrzygnięcia co do istoty, nie może również pozostawać w bezczynności, a sąd administracyjny nie może w tej sytuacji zobowiązywać organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007r., sygn. akt VI SA/Wa 763/07, LEX nr 352239). Sąd nie podziela poglądu uznającego dopuszczalność uznania za przedmiot oceny w postępowaniu w sprawie bezczynności merytorycznego badania zasadności wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, w związku z czym Sąd nie czynił przedmiotem oceny, w kontekście pozostawania organu w bezczynności, postanowienia organu o zawieszeniu postępowania. Skoro bowiem postanowienie tego rodzaju może być, w stosownym trybie, przedmiotem zaskarżenia (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w zw. z art. 101 § 3 K.p.a.), to kontrola jego legalności wykracza poza granice niniejszej sprawy, w rozumieniu art. 135 P.p.s.a. Taką ocenę prawną sformułował także Naczelny Sad Administracyjny w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt I OSK 609/14 - zakreślając ramy postępowania dla Sądu niższej instancji, w kontekście potrzeby uwzględnienia pozostawania bądź nie w obrocie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Wskazać również należy na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SAB 199/98, LEX nr 48746, zgodnie z którym, Sąd rozpatrując skargę na bezczynność organu nie jest uprawniony do przeprowadzania kontroli zasadności zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania formalnie przerywa bezczynność organu, gdyż zgodnie z art. 103 K.p.a. wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego". W uzasadnieniu tego wyroku NSA wyjaśnił, że postanowienie o zawieszeniu podlega osobnemu zaskarżeniu, w związku z tym badanie kwestii zasadności zawieszenia postępowania w sprawie skargi na bezczynność nie jest celowe, gdyż wykracza poza przedmiot postępowania sądowego w sprawie bezczynności. Należy zatem podkreślić, iż w przypadku skargi na bezczynność Sąd nie był władny dokonać oceny prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy jak i zawieszenie postępowania administracyjnego są bowiem odrębnymi i wzajemnymi wykluczającymi się instytucjami prawa procesowego. W tych warunkach stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie organ nie pozostawał w stanie bezczynności, bowiem zawieszenie postępowania powoduje stan, w który następuje wstrzymanie biegu sprawy administracyjnej. Wynika zatem z tego, że wniesiona skarga na bezczynność organu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości nie mogła być skuteczna. Bezzasadność skargi na bezczynność i jej oddalenie implikuje brak możliwości uznania za zasługujący na uwzględnienie wniosku o nałożenie grzywny czy przyznanie sumy pieniężnej, jak również o przyznanie kosztów. Dodatkowo Sąd wskazuje, że przedmiotowe postępowanie, w którym złożono skargę na bezczynność zakończyło się decyzją z dnia [...] września 2016 r., którą Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił uchylenia decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powoduje to brak możliwości uznania za zasługujący na uwzględnienie wniosku o zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.