IV SAB/Wa 344/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta W. do załatwienia wniosku Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] lipca 2012 r. w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. w pozostałym zakresie oddala skargę, 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z. z o.o. z siedzibą w W. pismem z dnia 6 lipca 2015 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2013 r., złożonego w dniu [...] lipca 2013 r., o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejęte pod drogi publiczne nieruchomości oznaczone jako działka o nr ew. [...] o pow. 153 m2 i działka o nr ew. [...] o pow. 192 m2 ( łącznie 345 m2), obręb [...], położonych w dzielnicy [...] przy ul. [...] i ul. [...]. Spółka wskazała, że organ pomimo kilkukrotnych wezwań nie podjął rokowań zmierzających do ustalenia wysokości odszkodowania, w związku z tym w dniu [...] marca 2013 r. złożyła podanie o wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania i jego wypłatę. W odpowiedzi organ pismem z dnia [...] lipca 2013 r. wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2013 r. organ zawiadomił Spółkę o braku środków finansowych na realizację decyzji odszkodowawczych w 2013 r. Spółka wskazała, iż przyjmując dla organu korzystną wersję, że wniosek o wydanie decyzji odszkodowawczej został złożony w marcu 2013 r., prowadzi to do wniosku, że postępowanie w niniejszej sprawie trwa już ponad dwa lata. Spółka wskazała, iż wychodząc naprzeciw organowi zleciła we własnym zakresie wycenę nieruchomości przejętych pod drogi publiczne. Wartość obu działek rzeczoznawca majątkowy określił na 214 tyś. zł. Organ udzielając odpowiedzi na nieustanne monity Spółki nie jest w stanie sprecyzować kiedy w ogóle będzie dysponował środkami na wypłatę odszkodowania. Skarżąca Spółka wniosła o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za przejęte pod drogi publiczne nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] z obrębu [...] w W. w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w wysokości trzydziestu tysięcy złotych i zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) obejmuje również bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przytoczonego przepisu wynika, że celem skargi na bezczynność jest ostatecznie wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie. Natomiast , gdy organ rozstrzygnięcie takie wydał, choćby naruszył terminy dla załatwienia sprawy określone w k.p.a. , to nie jest możliwe zobowiązanie organu do wydania stosownego rozstrzygnięcia w danej sprawie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka w dniu [...] lipca 2012 r. wstąpiła do Prezydenta W. wnioskiem z dnia [..] lipca 2012 r. o odszkodowanie za działki gruntu przejęte pod drogę publiczną. Z akt sprawy wynika, że decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. został zatwierdzony podział działki ew. nr [...] z obrębu [...], polegający na wydzieleniu działek o nr: [...], [...], [...] i [...], przy czym działki o nr: [...] i [..] zostały przeznaczone pod drogi publiczne zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] kwietnia 1998 r. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651), u.g.n. - działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Stosownie do ust. 3 - za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis art. 98 ust. 3 u.g.n. przewiduje dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy z nich polega na uzgodnieniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego z właściwym organem wysokości odszkodowania i ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy drugi tryb polega na ustaleniu odszkodowania przez organ administracji w drodze decyzji administracyjnej. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania jest możliwe, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że skarga na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przysługuje jedynie na bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie. Powyższe oznacza, że postępowanie administracyjne mające za przedmiot ustalenie odszkodowania musi zostać wszczęte, co jest możliwe wówczas, gdy nie dojdzie do porozumienia pomiędzy organem administracji, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym. Podkreślenia wymaga, że przeprowadzenie negocjacji co do uzgodnienia wysokości odszkodowania jest obligatoryjne. Organ administracji zobligowany jest zatem zareagować na propozycję rozpoczęcia negocjacji. Nie muszą się one oczywiście zakończyć porozumieniem, co więcej w przypadku gdy organ jest przekonany o niezasadności żądania powinien odmówić prowadzenia negocjacji. W takim przypadku wypełniona zostaje przesłanka braku porozumienia co do wysokości odszkodowania i strona postępowania może następnie skorzystać z norm regulujących ustalanie i wypłatę odszkodowania według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2013r., I OSK 596/13, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy, Prezydent W. nie reagował na wezwania Spółki o uzgodnienie odszkodowania, informując o braku środków finansowych, które pozwoliłyby mu podjąć negocjacje, a to oznacza, że ziściła się przesłanka nie dojścia do uzgodnienia, wskazana w art. 98 ust. 3 u.g.n. W tej sytuacji skarżąca Spółka pismem z dnia [...] marca 2013 r. wystąpiła o wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania i wypłatę odszkodowania za działki gruntu przejęte pod drogi publiczne. Organ w odpowiedzi kolejnymi pismami z dnia [...] października 2013 r., z dnia [...] kwietnia 2014 r., z dnia [...] marca 2015 r. informował wnioskodawcę, że z powodu braku środków finansowych nie przewiduje podjęcia rokowań odszkodowawczych. W tej sytuacji Spółka przesłała organowi przy piśmie z dnia [...] maja 2015 r. operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego R. D. z dnia [...] kwietnia 2014 r., w którym wartość działek [...] i [...] o łącznej pow. 345 m2 została wyceniona odpowiednio na kwotę 86 590 zł i 128 400 zł. W piśmie tym strona zwróciła się do organu o zgłoszenie w terminie 2 tygodni od daty otrzymania pisma ewentualnych uwag do załączonego opracowania, w szczególności co do sposobu i wysokości oszacowania wartości działek. Jednocześnie wskazała, iż niezgłoszenie zastrzeżeń do operatu w tym terminie będzie równoznaczne z akceptacją zawartych tam ustaleń. Zaznaczyła przy tym, że celem przedłożenia operatu jest ustalenie decyzją wysokości odszkodowania za przejęte grunty przez m. W.. Powyższe pismo Spółki pozostało bez odpowiedzi, co też oznacza, że Prezydent W. zgodził się z wyceną sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego działek gruntu przejętych pod drogi publiczne w wyniku podziału działki nr [...], z obrębu [..], położonej w W. Dzielnica R.. W tych okolicznościach przejście do etapu administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania było w niniejszej sprawie uzasadnione. Wystąpienie przez jedną ze stron z wnioskiem o ustalenie odszkodowania na drodze postępowania administracyjnego oznacza w istocie rezygnację z próby jego ustalenia w drodze zgodnego porozumienia stron (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2013r., I OSK 596/13). Dlatego też Sąd uznał, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności w zakresie wydania decyzji co do ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za przedmiotowe działki, stąd też orzekł jak w pkt 1 wyroku. Sąd w pkt 2 wyroku przyjął, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa mając na względzie to, że ze znajdującej się w aktach sprawy korespondencji wynika, iż organ informował stronę o braku możliwości załatwienia sprawy, wskazując na przyczyny. Jak się podkreśla w orzecznictwie za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Natomiast w pkt 3 wyroku Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny, uznając, że w warunkach rozpoznawanej sprawy nie zachodzą ku temu żadne uzasadnione podstawy. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 149 § 1 p.p.s.a. W pkt 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt 4 na podstawie art. 200 p.p.s.a.