IV SAB/Wa 344/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 1 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi Z. B. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt IV SO/Wa 2/17 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W piśmie z dnia 2 lipca 2018 r. Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt IV SO/Wa 2/17, którym utrzymano postanowienia referendarza sądowego z 20 września 2017 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 24 września 2016 r. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r. Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego. W piśmie z dnia 12 września 2018 r. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika celem wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia. W powyższym piśmie Skarżący wniósł również o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Do wniosku dołączył formularz PPF. W złożonym formularzu Z. B. wskazał, że otrzymuje emeryturę w wysokości 837,87 zł. Wydatki, jak to określił, ma na średnim poziomie. Części emerytury przeznacza na leczenie i drobne zakupy. Wskazał, że opłaca rachunki za energię elektryczną, szambo ma swoje, wodę pobiera z własnej studni. Podał również, że posiada ogromne zadłużenie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 Ppsa. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika zatem, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W złożonym wniosku o prawo pomocy Skarżący podał, że nie posiada oszczędności, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest właścicielem domu o pow. 90m2. Podał, że ma bardzo duże zadłużenie, posiadany grunt rolny (0,58 ha) nie przynosi dochodu, ponieważ jest zalewany wodą. Podał, że rachunki za energię elektryczną opłaca sam, szambo ma swoje, wodę ze studni też. Oświadczył, że rachunków bankowych nie ma, spisu wydatków nie prowadzi, paragonów nie zbiera. Referendarz sądowy odstąpił od wezwania Skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów, uznając, że Z. B. jako inicjator licznych skarg i wniosków do sądów administracyjnych, ma świadomość, że wniosek o przyznanie prawa pomocy należy szczegółowo uzasadnić i przedstawić dokumenty źródłowe, które wskazują, że faktycznie zachodzi konieczność przerzucenia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego. Referendarzowi sądowemu z urzędu wiadomo, że Z. B. jest inicjatorem licznych postępowań sądowych przed WSA w Warszawie, WSA w Krakowie i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W postępowaniach tych wielokrotnie, w związku z wnioskami o przyznanie prawa pomocy, był wzywany o nadesłanie dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. W postępowaniach prowadzonych w WSA w Krakowie (sygn. akt: III SAB/Kr 15/17, III SAB/Kr 16/17, III SA/Kr 641/18, III SA/Kr 89/16, I SA/Kr 611/17, III SAB/Kr 17/17, III SAB/Kr 16/17) był wielokrotnie wyzywany do nadesłania spisu miesięcznych wydatków, związanych z jego bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, wyciągów z kont bankowych, obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, zeznania podatkowego za 2017 r., odpisów z ksiąg wieczystych lub kserokopii obejmujących nieruchomości bodące własnością lub współwłasnością wnioskodawcy. Również w postępowaniach przed WSA w Warszawie (sprawy o sygn. IV SAB/Wa 20/17, IV SAB/Wa 29/17, IV SO/Wa 1/17, IV SAB/Wa 157/17) Skarżący był wzywany m.in. do nadesłania wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; kopii dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość otrzymywanej przez niego emerytury; kopii dokumentów potwierdzających, że jest zadłużony oraz wskazujących, jaka jest kwota zadłużenia; kopii dokumentu potwierdzającego prowadzenie wobec niego egzekucji, kopii dokumentów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych przez niego na rachunki za energię elektryczną; kopii decyzji właściwego organu administracji określającej łączną wysokość zobowiązania skarżącego z tytułu podatku od nieruchomości/podatku rolnego/podatku leśnego za 2018 rok; zaświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej skarżącego wydanego przez upoważnionego pracownika jednostki organizacyjnej gminy realizującej zadania pomocy społecznej. Skarżący na ma zatem pełną świadomość, jakie dokumenty wskazywać będą na jego aktualną sytuacja majątkową i mają znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skoro jednak po raz kolejny przedłożył jedynie sam formularz PPF to w konsekwencji nie było potrzeby wzywania go obecnie o dodatkowe wyjaśnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, iż postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy jest postępowaniem sformalizowanym, w związku z czym rozpoznanie wniosku w tym przedmiocie uzależnione jest od złożenia go na urzędowym formularzu. Wprowadzenie do postępowania sądowoadministracyjnego urzędowego formularza podyktowane jest potrzebą stosowania jednolitych, zobiektywizowanych kryteriów dla wszystkich podmiotów ubiegających się o prawo pomocy, a ponadto wymuszeniem na wnioskodawcy zawarcia we wniosku informacji niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia. Skarżący we wniosku użył bardzo ogólnych sformułowań typu "nie dotyczy", "są bardzo duże", zatem uniknął przedstawienia swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Zauważyć należy, że o ile Sąd zobligowany jest wszcząć postępowanie na skutek samego wniesienia skargi, to już przyznanie uprawnienia procesowego, które wiąże się z przejęciem przez Skarb Państwa kosztów udziału strony w postępowaniu, musi być racjonalnie uzasadnione. W postanowienia z dnia 10 września 2013 r., sygn. II OZ 722/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawiera niewypełnione (przekreślona) rubryki, a mimo to można ocenić rzeczywisty stan majątkowy strony i jej możliwości płatnicze, sąd nie ma obowiązku wzywania strony do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Sytuacja, może mieć w szczególności miejsce, gdy Sąd posiada z urzędu wiedzę, między innymi, z akt innej sprawy sądowoadministracyjnej, o sytuacji majątkowej Wnioskodawcy. Wobec tego, skoro Skarżący nie udowodnił istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji.