IV SAB/Wa 39/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie zaniechania wykonywania obowiązków służbowych postanawia: odrzucić skargę. Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków służbowych. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, że skarżącemu została udzielona odpowiedź pismem z dnia 23 sierpnia 2013 r., przy czym przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ramy tej kontroli zakreśla przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowiąc, iż kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z mocy art. 3 § 3 ww. ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Skarga wniesiona na podstawie art. 227 k.p.a. może mieć za przedmiot wszelkie działania, bezczynność lub zaniechanie każdego organu państwowego i samorządowego. Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, jednakże nie uprawnia ona do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. O sposobie załatwienia skargi właściwy organ zawiadamia skarżącego, stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. Organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż wciągu miesiąca, przy czym w razie niezałatwienia skargi w tym terminie stosuje się przepisy art. 36-38, zgodnie z art. 237 § 1 i 4 k.p.a. W ramach postępowania skargowego regulowanego działem VIII k.p.a. realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie w sprawie skarg wnoszonych na podstawie art. 227 k.p.a. cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, lecz jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie takie nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Zakończenie postępowania skargowego przybiera formę zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi, zawierającego informację o czynnościach organu załatwiającego skargę i ich rezultatach. Zawiadomienie kończące postępowanie skargowe nie dotyczy zatem stwierdzenia, czy też uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Działania organów administracji publicznej będące przedmiotem tego rodzaju skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji w trybie art. 227 k.p.a., na wynik tego postępowania nie służy skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09, Lex 557044). Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1578/10, Lex nr 737711), zaś w przypadku nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II OSK 2019/10, Lex nr 743368). Ponieważ sposób rozpatrzenia skargi administracyjnej nie należy do przypadków określonych w art. 3 § 2 określonych w pkt 1-4a p.p.s.a., nie jest również dopuszczalne wniesienie skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stanowi w istocie skargę, o której mowa w art. 227 k.p.a. Sąd administracyjny nie jest natomiast właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy administracji albo przez ich pracowników. Sprawy te nie zostały poddane kontroli sądu ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1110/04, Lex 171200). Z tych przyczyn, przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.