IV SAB/Wa 39/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 25 marca 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie wydania decyzji w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oddala skargę Pismem z dnia 9 grudnia 2019 r. Prezydent Miasta [...] (dalej skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na bezczynność/ przewlekle prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów (dalej organ) w sprawie prowadzonej pod znakiem [...]. Stan sprawy był następujący: W dniu 10 maja 2017 r. skarżący wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem znak [...] o wydanie decyzji deklaratoryjnej dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa udziału S. S. wynoszącego 9/64 w nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], objętej poprzednio wykazem hipotecznym [...], a obecnie księgą wieczystą [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na wcześniejszą korespondencje dot. ww. nieruchomości prowadzoną w latach 2001 - 2016. W związku z powyższym, organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zastosowania w stosunku do ww. nieruchomości przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65, dalej: ustawa z 1968 r.). Przesłanką wszczęcia niniejszego postępowania było przyznanie odszkodowania S. S. (S. S.) decyzją nr [...] przez Komisję [...] ([...], dalej "Komisja ") za utratę udziału w prawie własności ww. nieruchomości. W dniu [...] marca 2019 roku Minister Finansów postanowieniem znak [...], zawiesił przedmiotowe postępowanie administracyjne z uwagi na zaistniałą konieczność ustalenia stron postępowania administracyjnego w związku ze śmiercią R. S. (R. S.) - syna S. S. (S. S.) - dawnego współwłaściciela w/w nieruchomości oraz beneficjenta układu indemnizacyjnego zawartego w dniu [...] lipca 1960 r. przez Rząd Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z Rządem [...] (Układ Między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem [...] Dotyczący [...]). W dniu 8 listopada 2019 r. zostało złożone przez skarżącego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a dnia 9 grudnia 2019 r. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność/ przewlekle prowadzenie postępowania. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r., znak [...], z uwagi na ustąpienie przyczyny uzasadniających zawieszenie, postępowania podjął zawieszone postępowanie administracyjne z urzędu. W złożonej do skardze skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, że w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Finansów pod znakiem [...] doszło do bezczynności lub przewlekłego prowadzenia sprawy przez organ 2. zobowiązanie Ministra Finansów do bezzwłocznego wydania decyzji w sprawie prowadzonej pod znakiem [...] dotyczącej przejścia współwłasności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa 3. stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa 4. na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym 5. zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. m.in. poinformował Ministra Finansów o śmierci S. S. w grudniu 1975r. oraz wskazał, że ostatnio wymieniony miał syna R. ur. [...] stycznia 1933r. w [...], aktualnie zamieszkałego w [...]. Jednocześnie skarżący podał adres mailowy, numer telefonu, a także skan aktu urodzenia R. S. Następnie skarżący pozyskał i przekazał organowi w dniu 4 czerwca 2018r. informację, że R. S. zmarł w dniu [...] listopada 2017r. W ocenie skarżącego, postępowanie organu narusza art. 12§ 1 w zw. z art.7 i art. 77 §1 kpa, a także art. 35 § 1 i § 2 kpa oraz art. 36 § 1 i § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że przebieg postępowania w sprawie zastosowania ustawy z 1968 r. w stosunku do nieruchomości w [...], ul. [...], w zakresie udziału należącego w przeszłości do S. S. (S. S.) dowodzi, że w sprawie podejmowane były kolejne czynności w celu jej zakończenia, uzasadniające przedłużenie terminu załatwienia sprawy. W toku postępowania Minister Finansów gromadził materiał dowodowy, w tym także przekazywany przez skarżącego Prezydenta Miasta [...]. Zgodnie z informacjami uzyskanymi z Biura Przejmowania Mienia i Rewindykacji Urzędu Miasta [...] (pismo nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.) oraz [...] R. S. (R. S.), syn S. S. (S. S.) zmarł. Organ prowadzący postępowanie był zobligowany zweryfikować oraz oficjalnie (urzędowo) potwierdzić powyższe informacje, m.in. w celu prawidłowego ustalenia stron przedmiotowego postępowania administracyjnego. W tym celu, pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...], Departament Prawny Ministerstwa Finansów wystąpił do Konsulatu Generalnego RP w [...] o nadesłanie odpisu aktu zgonu R. S. (R. S.). Powyższe wystąpienie było ponawiane (monitowane) e-mailami wysyłanymi za pośrednictwem poczty elektronicznej m.in. w dniach: 23.10.2018 r., 14.11.2018 r. i 25.02.2019 r. Z uwagi na nieotrzymanie ww. odpisu aktu zgonu, Minister Finansów zmuszony został postanowieniem wydanym w dniu [...] marca 2019 r., znak [...], zawiesić przedmiotowe postępowanie administracyjne. Skarżący nie kwestionował w żaden sposób słuszności powyższego rozstrzygnięcia Ministra Finansów. W dniu 19 czerwca 2019 r. Minister Finansów pozyskał odpis aktu zgonu R. S., o który Konsulatu Generalnego RP w [...] monitował kilka razy w [...] urzędzie zdrowia. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom skarżącego, podjął on niezwłocznie wszelkie możliwe czynności zmierzające do jak najszybszego uzyskania odpisu aktu zgonu R. S.. Skierował w tej sprawie wystąpienie do Konsulatu Generalnego RP w [...] już w dniu 21 czerwca 2018 r., tj. w niecałe dwa tygodnie od uzyskania informacji o jego zgonie z Urzędu Miasta [...] - [...] czerwca 2018 r. Po ustaleniu stron postępowania, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. znak [...] Minister Finansów podjął - zgodnie z dyspozycją art. 97 § 2 Kpa - postępowanie z uwagi na ustąpienie przyczyny uzasadniających jego zawieszenie. Reasumując, postępowanie nie zostało zakończone w terminie przewidzianym w art. 35 Kpa z przyczyn wynikających z okoliczności sprawy, to jest w szczególności jej skomplikowanego charakteru oraz konieczności prawidłowego ustalania stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi, warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, warunkiem formalnym jej dopuszczalności jest poprzedzenie jej wniesienia do sądu administracyjnego złożeniem zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenie prawa (w przypadku braku organu wyższego stopnia) w trybie art. 37 k.p.a. Nie ma przy tym znaczenia, czy zażalenie takie zostało rozpatrzone oraz stanowisko, jakie zajął w sprawie organ wyższego stopnia (por. wyrok WSA w Opolu z 22 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Op 38/14, publ.: cbois). W niniejszej sprawie powyższy wymóg został spełniony, a okoliczność ta nie jest sporna. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego skarżący poprzedził złożeniem do Ministra Finansów wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 8 listopada 2019 r. Przedmiotem skargi jest bezczynność w/w organ w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 10 maja 2017 r. wniosku znak [...] o wydanie decyzji deklaratoryjnej dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa udziału S. S. wynoszącego 9/64 w nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], objętej poprzednio wykazem hipotecznym [...], a obecnie księgą wieczystą [...]. Dokonując oceny, czy w rozpoznanej sprawie miało miejsce naruszenie przepisów procedury, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że organ dopuścił się bezczynności. Formułując taką ocenę, Sąd miał na uwadze przede wszystkim, czy organ administracji podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy, wynikające z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...], Departament Prawny Ministerstwa Finansów wystąpił do Konsulatu Generalnego RP w [...] o nadesłanie odpisu aktu zgonu R. S. (R. S.). Powyższe wystąpienie było ponawiane (monitowane) e-mailami wysyłanymi za pośrednictwem poczty elektronicznej m.in. w dniach: 23 października 2018r., 14 listopada 2018r. i 25 lutego 2019r. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Minister Finansów wbrew twierdzeniom skarżącego, podjął wszelkie możliwe czynności zmierzające do jak najszybszego uzyskania odpisu aktu zgonu Z uwagi na nieotrzymanie ww. odpisu aktu zgonu, Minister Finansów postanowieniem wydanym w dniu [...] marca 2019 r., znak [...], zawiesił przedmiotowe postępowanie administracyjne. Skarżący w żaden sposób nie kwestionował tego rozstrzygnięcia. W dniu 19 czerwca 2019 r. Minister Finansów pozyskał odpis aktu zgonu R. S., a postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. znak [...] Minister Finansów podjął - zgodnie z dyspozycją art. 97 § 2 Kpa - przedmiotowe postępowanie z uwagi na ustąpienie przyczyny uzasadniających jego zawieszenie, tj. w związku z ustaleniem przez organ stron niniejszego postępowania. Sąd podziela stanowisko organu, że okres od wydania przez Ministra Finansów postanowienia o zawieszeniu przedmiotowego postępowania ([...] marca 2019r.) do dnia wniesienia skargi nie może być uznany za bezczynność organu, albowiem zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kpa (art. 103 Kpa) i podlega "odliczeniu " z okresu prowadzenia postępowania. W tym względzie Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16, którego teza brzmi następująco: "To strony winny podjąć czynności celem ustalenia spadkobierców poprzednich właścicieli, co winno nastąpić w drodze odpowiedniego postanowienia sądu albo poświadczenia dziedziczenia. Organ nie jest uprawniony do takiego działania, a zatem strony nie mogą być zwolnione z tego obowiązku, wynikającego nie tylko z konieczności współdziałania z organem w toku postępowania administracyjnego, ale też z regulacji procesowych. Dlatego zawieszenie niniejszego postępowania było zasadne i okres od wydania postanowienia w tej materii nie może być uwzględniony jako bezczynność, bo podlega "odliczeniu" z okresu prowadzenia postępowania. ". W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ nie dopuścił się bezczynności, chociaż od dnia złożenia wniosku w dniu 10 maja 2017r, do dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego tj. do dnia 9 grudnia 2019r., upłynęło 2,5 r. bowiem z przyczyn wskazanych w art. 97 § 2 kpa, postępowanie było zawieszone. Zgodnie z art. 103 kpa zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 6