IV SAB/Wa 444/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 października 2018 r. sprawy ze skargi L. Z. jako wykonawcy testamentu zmarłej A. U. oraz P. R. na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić na rzecz strony skarżącej L. Z. jako wykonawcy testamentu zmarłej A. U. oraz P. R. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Adwokat L. Z., działając w imieniu własnym jako wykonawca testamentu zmarłej A. U. oraz jako pełnomocnik P. R., w piśmie z 13 sierpnia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Środowiska z [...] czerwca 2018 r. nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ponaglenia Wojewody [...] w sprawie niezałatwienia w terminie sprawy wszczętej wnioskiem z [...] stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Niniejsza skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej jako "p.p.s.a."), jako niedopuszczalna. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 p.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a p.p.s.a.) oraz sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym zostało zainicjowane skargą na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże ocena dopuszczalności przedmiotowej skargi wymaga ustalenia, czy przedmiot sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Środowiska z [...] czerwca 2018 r. mieści się w kategorii spraw określony w art. 3 p.p.s.a. Wyjaśnić bowiem należy, że skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest pochodną skargi do sądu na określone formy działania organów administracji publicznej, w konsekwencji czego jest dopuszczalna tylko w takich granicach w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z 4 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1324/12; z 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12). Niewątpliwie przedmiotowa skarga na bezczynność jest pochodną postanowienia Ministra Środowiska z [...] czerwca 2018 r., którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ponaglenia Wojewody [...] w sprawie niezałatwienia w terminie sprawy wszczętej wnioskiem z 29 stycznia 2018 r. Wskazać należy, że zgodnie z poglądem doktryny ponaglenie jest w istocie podaniem o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Ponaglenie jest zatem swoistym środkiem procesowym. Organ administracji publicznej, któremu przekazano ponaglenie, ma zaś obowiązek jego rozpatrzenia, co oznacza, że wniesienie ponaglenia inicjuje postępowanie incydentalne, a mianowicie postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości. Postępowanie wszczęte wniesieniem ponaglenia kończy się wydaniem postanowienia, w którym wskazuje się, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przy czym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydawanego przez organ, do którego wniesiono ponaglenie (por. art. 37 § 3 k.p.a.). Skoro zaś prawodawca nie przewidział możliwości wnoszenia zażalenia czy innego środka zaskarżenia na tego typu rozstrzygnięcie stwierdzić należy, że nie przysługuje na nie również skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji przyjąć należy, że skarga ta będzie niedopuszczalna zarówno od postanowienia kończącego postępowanie z przyczyn procesowych, jak również merytorycznie rozpatrującego ponaglenie. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 37 k.p.a. nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, co do jej istoty. W ocenie Sądu, warto raz jeszcze podkreślić, że ponaglenie inicjuje postępowania incydentalne. Przymiot zaskarżalności przypisać zaś należy aktom lub czynnościom organu administracji publicznej związanym z załatwieniem sprawy głównej (postępowaniem właściwym). Wniesienie ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie stanowi jedynie warunek formalny wystąpienia do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność organu, którego ponaglenie dotyczy, tj. organu, który nie załatwił sprawy w terminie. Przy czym w orzecznictwie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na bezczynność organu administracji publicznej, który nie rozpoznał ponaglenia. Dlatego też w okolicznościach niniejszej sprawy zamierzony skutek mogłaby ewentualnie wywołać jedynie skarga wniesiona na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2018 r., nie zaś na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia Wojewody [...] w sprawie niezałatwienia w terminie ww. wniosku. W świetle poczynionych rozważań, w ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowienia Ministra Środowiska z [...] czerwca 2018 r., którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ponaglenia Wojewody [...] w sprawie niezałatwienia w terminie sprawy wszczętej wnioskiem z [...] stycznia 2018 r. nie mieści się w katalogu sprawy z art. 3 § 2 p.p.s.a., dlatego niniejsza skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6, orzekł jak w punkcie I. sentencji, zaś na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zwrócił Stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy w punkcie II. sentencji. Na marginesie poczynionych rozważań należy wskazać, że Minister Środowiska postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie ponaglenia i utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] czerwca 2018 r. nr [...].