IV SAB/Wa 57/20

WyrokWSA w Warszawie2020-04-20

Skład orzekający: Joanna Borkowska, Monika Barszcz, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania A. T. od decyzji Wojewody odmawiającej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, i czy naruszenie to miało charakter rażący?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, ponieważ sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie, a strona nie została o tym poinformowana. Sąd uznał jednak, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę znaczny wzrost liczby spraw i trudności kadrowe organu, a także fakt, że sprawa została rozpatrzona przed wydaniem wyroku. Sąd nie stwierdził przewlekłego prowadzenia postępowania, uznając, że organ nie podejmował czynności pozornych. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do rozpatrzenia odwołania, stwierdził bezczynność, ale oddalił żądanie przyznania sumy pieniężnej i stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
A. T. złożyła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia jej odwołania od decyzji Wojewody odmawiającej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do rozpatrzenia odwołania, wskazując na wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy. Organ przyznał, że postępowanie trwało ponad sześć miesięcy z naruszeniem art. 35 kpa, ale tłumaczył to znacznym wzrostem liczby spraw i brakami kadrowymi.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia odwołania. 2. Stwierdzono, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności. 3. Stwierdzono, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. 4. Stwierdzono, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 5. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 6. Zasądzono od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Barszcz Sędzia SO del. Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A. T. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia odwołania A. T. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia odwołania, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia odwołania, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 4. stwierdza, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 5. oddala skargę w pozostałym zakresie; 6. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej A. T. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 21 października 2019 r. A. T., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia jej odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2019 r. odmawiającej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca zarzuciła organowi administracji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: 1) art. 12 § 1 i 2 w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 w zw. z art. 36 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej "kpa"), poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem terminów do załatwienia sprawy administracyjnej, co doprowadziło do bezzasadnego przedłużenia postępowania odwoławczego o ponad trzy miesiące; 2) art. 7 kpa poprzez działanie przeciwko interesowi strony postępowania w wyniku przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego; 3) art. 8 § 1 kpa poprzez prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie bezczynności Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, 2. zobowiązanie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do zmiany ww. decyzji Wojewody [...] i udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie jednego tygodnia od dnia uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego bezczynność, 3. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. orzeczenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł na podstawie art. 149 § 2 ppsa, 5. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zdaniem pełnomocnika skarżącej organ odwoławczy naruszył przede wszystkim zasadę szybkości i prostoty postępowania administracyjnego. Jednocześnie podkreślił, że niniejsza sprawa nie należy do szczególnie skomplikowanych, a wszelkie dokumenty zostały już dołączone. Natomiast organ II instancji do dnia złożenia skargi nie podjął żadnych czynności, co świadczy o pozostawaniu przez niego w bezczynności od dnia 18 lipca 2019 r. tj. ponad trzy miesiące. Ponadto w ocenie pełnomocnika skarżącej biorąc pod uwagę: bezpodstawne przedłużanie postępowania przez organ, brak możliwości wyjazdu poza terytorium RP oraz wyjazdu na wakacje z rodziną bez konieczności uzyskiwania wizy, przedłużającą się niepewność dotyczącą legalności pobytu na terytorium RP oraz utratę zaufania do władzy publicznej wobec braku uwzględnienia zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł jest uzasadniony. Pełnomocnik cudzoziemki argumentował również, iż zaistniałej przewlekłości postępowania nie usprawiedliwiają braki kadrowe organu oraz wzrost liczy wszczętych postępowań. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o: 1. umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia odwołania z uwagi na wydanie w dniu [...] stycznia 2020 r. decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz orzekającej o udzieleniu skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy z terminem ważności do dnia 15 lutego 2021 r., 2. stwierdzenie, że prowadzenie postępowania odwoławczego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddalenie wniosku o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej określonej art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 4. oddalenie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniesionych przez profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 24 października 2018 r. skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który decyzją z dnia[...] maja 2019 r. odmówił udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła odwołanie, które zostało przekazane organowi odwoławczemu przez organ I instancji w dniu 25 czerwca 2019 r. Pismem z dnia 19 lipca 2019 r. przekazano organowi odwoławczemu zwrotne poświadczenie odbioru decyzji przez stronę. Natomiast pismami z dnia 16 września i 3 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej załączył do akt stosowne dokumenty, a w dniu 3 października 2019 r. złożył ponaglenie w sprawie ww. odwołania. Kolejne dokumenty pełnomocnik skarżącej złożył przy pismach z dnia 18 października i 26 listopada 2019 r. Z kolei skarga na bezczynność wpłynęła do Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...] października 2019 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrzył ww. odwołanie decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. którą uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody[...] w całości oraz orzekł o udzieleniu skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy z terminem ważności do dnia 15 lutego 2021 r. Organ II instancji wskazał, że postępowanie odwoławcze trwało od dnia 25 czerwca 2019 r. do dnia 3 stycznia 2020 r. (data wydania rozstrzygnięcia), czyli ponad sześć miesięcy. Następnie wyjaśnił, że niezwłoczne wydanie orzeczenia kończącego niniejsze postępowanie okazało się niemożliwe z uwagi na znaczny wzrost wpływu spraw z zakresu postępowań odwoławczych prowadzonych przez Departament Legalizacji Pobytu Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 30 czerwca 2019 r. do tego departamentu wpłynęły 13.503 sprawy, w tym obejmujące również ponaglenia, co stanowi wzrost o 174% w porównaniu z pierwszym półroczem 2018 r. Powyższa tendencja, wobec braku wzrostu zatrudnienia (nowych etatów), powoduje ogromne obciążenie pracowników realizujących postępowania odwoławcze i przyczynia się do wydłużenia czasu prowadzonych postępowań. Organ wskazał, że w 2018 r. podjął działania zmierzające do poprawy sytuacji i przyspieszenia rozpatrywania spraw, w szczególności dokonał reorganizacji struktury Departamentu Legalizacji Pobytu powołując dodatkowy IlI Wydział Postępowań Odwoławczych oraz pozyskał dodatkowych pracowników z innych jednostek organizacyjnych Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Ponadto z dniem 15 stycznia 2019 r. powołano dodatkowe zespoły mające usprawnić zarządzanie stale rosnącą ilością spraw. Podjęte działania, mając na uwadze ogólną ilość spraw, nie mogły jednak spowodować natychmiastowej poprawy terminowości ich rozpatrywania. Szef Urzędu argumentował, że pomimo utworzenia nowych jednostek wewnętrznych oraz zatrudnienia dodatkowych pracowników nie było możliwe niezwłoczne skrócenie terminów prowadzenia postępowań w sytuacji stałego i znacznego przyrostu ich ilości. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy przyznał rację skarżącej, że postępowanie toczyło się z naruszeniem art. 35 kpa, jednak uchybienie to nie nosiło cech rażącego naruszenia prawa. Ponadto skarżąca nie była zawiadamiana o przyczynach wydłużenia postępowania. Odnosząc się do wniosku o przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 4.000 zł organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowym, przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, co jednak nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy jest konieczna do osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość tj. zwalczenia przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania. Ponadto wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie nawiązujące do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi jednak potrzeba zdyscyplinowania organu odwoławczego, bowiem decyzja została wydana przed zakończeniem postępowania przez sąd. W kwestii zasadności zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego organ odwoławczy podkreślił, że adwokat P. S., który reprezentuje skarżącą, występował jako profesjonalny pełnomocnik cudzoziemców w ponad 70 sprawach z zakresu legalizacji pobytu na terytorium RP wnosząc w okresie od stycznia do października 2019 r. skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców skargi te charakteryzują się wysokim stopniem powtarzalności i sporządzane są na jednym, opracowanym przez adwokata szablonie. Wobec tego skoro aktywność adwokata sprowadza się w istocie do prostych czynności w postaci wstawienia do uprzednio przygotowanego szablonu podstawowych danych osobowych, a tym samym nakład pracy pełnomocnika jest niewielki wobec powtarzalności skarg, to zachodzi uzasadniony przypadek z art. 206 ppsa, który powinien skutkować oddaleniem wniosku pełnomocnika o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w całości. W piśmie z dnia 5.02.2020 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał wnioski z pkt 1, 3, 4 i 5 skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgonie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie natomiast do art. 149 ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności i przewlekłości organu oraz doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Organy administracji zobowiązane są bowiem do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 kpa). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 kpa, który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 kpa). Jednocześnie, zgodnie z art. 36 § 1 i 2 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 ppsa, zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosła do organu I instancji odwołanie w dniu 10 czerwca 2019 r., które wraz z aktami sprawy zostało przekazane organowi II instancji w dniu 25 czerwca 2019 r. Natomiast w dniu 3 stycznia 2020 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, wydał decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w całości i udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy z terminem ważności do dnia 15 lutego 2021 r. Z uwagi na powyższe Sąd przyjął, że postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia odwołania stało się bezprzedmiotowe, zatem podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, o czym orzekł w pkt 1. wyroku. Skoro bowiem przed wydaniem wyroku organ wydał akt, to brak było podstaw do zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do wydania decyzji. Przy czym podkreślić należy, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu przez stronę do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nie zwalnia sądu od ustalenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło i czy nosiło cechy rażącego naruszenia prawa. W rozpoznanej sprawie nie jest sporne, że organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu odwołania skarżącej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców sam bowiem przyznał, że postępowanie odwoławcze trwało z naruszeniem art. 35 kpa, a skarżąca nie została zawiadomiona o przyczynach zwłoki, jak również o terminie załatwienia jej odwołania. W związku z powyższym Sąd uznał za w pełni zasadny zarzut pozostawania przez organ w bezczynności przy rozpoznawaniu odwołania skarżącej. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, orzekł jak w punkcie 2. sentencji. Biorąc pod uwagę zakres skargi, obowiązkiem Sądu było także dokonanie oceny, czy postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły. W tym miejscu wskazania wymaga, iż pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" oznacza prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Z analizy akt sprawy wynika, że organ odwoławczy z uwagi na znaczny wzrost ilości rozpatrywanych spraw i niewystarczającą ilość pracowników nie podejmował żadnych czynności od wpływu odwołania złożonego przez skarżącą do czasu jego rozpoznania w dniu 3 stycznia 2020 r. Organ nie przesłał bowiem stronie wymaganej informacji o przyczynach wydłużenia postępowania i terminie załatwienia sprawy. Tym samym nie można uznać, że organ podejmował czynności pozorne mające na celu przedłużenie postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, stwierdził, że organ nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia odwołania (pkt 3. wyroku). Przystępując do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący wskazać należy, że choć w niniejszej sprawie zaistniała pięciomiesięczna bezczynność organu, a takie zaniechanie należy ocenić jako naganne, to jednak w ocenie Sądu nie nosi ono cechy rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym za rażące naruszenie prawa uznaje się stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Nie można zatem całkowicie wykluczyć sytuacji, w których trudna sytuacja organizacyjna w organie, skutkująca brakiem możliwości bezzwłocznego załatwienia sprawy, winna być oceniona jako okoliczność nie naruszająca rażąco terminów do załatwienia sprawy. Sąd oceniając powyższe uchybienie wziął pod uwagę okres bezczynności oraz wskazany przez organ stały wzrost wpływu spraw, tryb ich rozpoznawania i okoliczność niewystarczającej obsady do załatwiania spraw w terminach ustawowych, a także fakt, iż sprawa została rozpatrzona przed rozpoznaniem skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności brak było podstaw do zakwalifikowania zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa. Dlatego też Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 4. sentencji wyroku). Odnosząc się do żądania przyznawania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, należy zauważyć, że trudności kadrowe organu oraz znacząca liczba wpływających spraw nie mogą co prawda stanowić okoliczności usprawiedliwiającej zaistniałą w sprawie bezczynność, niemniej są jednak obiektywną trudnością, która powinna wpływać na ocenę czy doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa, jak również i na ocenę zasadności przyznania od organu sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej i miarkowania wysokości tego świadczenia. Znacząca ilość spraw podlegających rozpoznaniu i niedostateczna obsada kadrowa, stanowią bowiem poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw należących do kompetencji organu odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów. Zważywszy na rozmiar stwierdzonej bezczynności oraz fakt rozpatrzenia odwołania w ocenie Sądu brak było podstaw do przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na mocy art. 149 § 2 ppsa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, kiedy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektował obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Ponadto argumentacja pełnomocnika skarżącej za przyznaniem sumy pieniężnej opiera się jedynie na ogólnych stwierdzeniach dotyczących bezpodstawnego przedłużania postępowania oraz naruszenia zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a także braku możliwości wyjazdu skarżącej. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej nie przedstawił żadnego uzasadnienia w zakresie wyliczenia lub pochodzenia wnioskowanej kwoty. W tej sytuacji wywody pełnomocnika należało uznać za niewystarczające. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 151 ppsa, oddali skargę w tym zakresie (pkt 5. sentencji). O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 6. wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 ppsa, na które to koszty składają się: wpis od skargi (100 zł), opłata za pełnomocnictwo (17 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości połowy stawki wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.), tj. 240 zł, w związku z art. 206 ppsa. Powołany art. 206 ppsa pozwala sądowi na miarkowanie kosztów postępowania. Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą podstawy do obniżenia o połowę wynagrodzenia pełnomocnika. Należało bowiem uwzględnić, że przed tutejszym Sądem toczy się kilkadziesiąt spraw dotyczących cudzoziemców, o podobnym stanie faktycznym i prawnym, w których występuje ten sam pełnomocnik. Skargi sporządzane przez tego pełnomocnika mają w zasadzie tożsamą treść, są w nich podnoszone jednakowe wnioski i zarzuty, a różnią się danymi skarżących. Jednocześnie należy podkreślić, że Sąd zastosował miarkowanie, a nie odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 167/19). Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnionym powodem miarkowania kosztów zastępstwa procesowego jest okoliczność wniesienia skarg w wielu sprawach tożsamych co do okoliczności faktycznych i prawnych, przez co wymagających mniejszego nakładu pracy (zob. postanowienia NSA z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OZ 519/19, z 4 września 2019 r., sygn. akt I GZ 261/19 i z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt I FZ 153/19). Ponadto rozpatrywana sprawa, z uwagi na to, że wniesiona została w zakresie bezczynności i przewlekłości postępowania, rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, zatem bez konieczności stawiennictwa pełnomocnika na rozprawie. Tym samym również w tym aspekcie zdaniem Sądu, mniejszy nakład pracy pełnomocnika uzasadnia obniżenie wynagrodzenia. Należy także podkreślić, że skarga nie została uwzględniona w całości, Sąd uznał bowiem, że bezczynność nie miała rażącego charakteru i nie wystąpiło przewlekłe prowadzenie postępowania, poza tym skargę oddalono w zakresie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej. Argument ten należy uznać za dodatkowy, pozwalający na miarkowanie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że miarkowanie tego wynagrodzenia o 50% będzie adekwatne do wykonanej przez pełnomocnika pracy. Wskazane okoliczności uzasadniają więc zastosowanie w niniejszej sprawie art. 206 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło