IV SAB/Wa 795/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca M. M. oddala skargę. Spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (zwana dalej "stroną" lub "skarżącą") [...] czerwca 2019r. wniosła skargę na bezczynność oraz niezałatwienie w terminie przez Wojewodę [...] jej wniosku o wydanie pozwolenia na pracę typu A, dla M.M. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Powyższy wniosek został złożony za pośrednictwem ePUAP [...] kwietnia 2019r. i wygenerowany przez organ [...] kwietnia 2019r. Dnia [...] kwietnia 2019r. Spółka wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W dniu 30 kwietnia 2019r. i 7 maja 2019r. organ podjął czynności zmierzające do uzupełnienia akt sprawy oraz ustalenia jej stanu faktycznego: ustalono wysokość adekwatnego wynagrodzenia na stanowisku pakowacz, przesłano ponaglenie do właściwego organu, wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku. Dodatkowo w piśmie z 7 maja 2019r. poinformowano stronę, że z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego zgodnie z art. 35 § 3 i §5 k.p.a, przewidywany termin wydania decyzji to [...] czerwca 2019r. Dnia [...] maja 2019r. skarżąca uzupełniła wniosek. Dnia [...] czerwca 2019r. organ wydał żądane zezwolenie. Decyzja została doręczona stronie 7 czerwca 2019r. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie, Spółka zarzucając organowi bezczynność, podniosła, że naruszył on art. 8, 12, 35 § 1 i 36 §1 k.p.a., poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Wniosła o: - zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni , - orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - przyznania skarżącemu na podstawie art. 149§2 p.p.s.a od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 §6 p.p.s.a, ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości. -zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi opisano stan faktyczny sprawy wywodząc, że w sprawie z wyłącznej winy organu zaistniała bezczynność, gdyż organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 § k.p.a i nie zawiadomił stron o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia, oraz pomimo podjęcia w prawnie określonym terminie czynności w sprawie nie zakończył jej wydaniem decyzji. W odpowiedzi na wniesioną skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w sprawie zachodziła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Wszelkie zaś opóźnienia w terminach wydawania decyzji czy podejmowania poszczególnych czynności przez organ wynikają ze stale rosnącej liczby składanych wniosków (wzrost na przestrzeni od 2015 do 2018r. o 162 %). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania - jak przewiduje art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. - dalej zwanej: "k.p.a.") - stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia,- jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które - stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca poprzedziła wniesienie skargi wniesieniem ponaglenia (pismo z [...] kwietnia 2019 r.). Trzeba w tym miejscu wskazać, że przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Określają jedynie, kiedy strona może wystąpić z ponagleniem – wynika to wprost z art. 37 § 1 k.p.a. Wobec czego należy uznać, że formalne przesłanki do wniesienia skargi zostały spełnione. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy i przechodząc do merytorycznego jej rozpoznania wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ w przewidzianym przepisami terminie, nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest - nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. Inaczej mówiąc, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18 oraz wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16). Celem skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok NSA z dnia 21 marca 2019r., sygn. akt I OSK 1296/17). Z kolei przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Ten rodzaj zwłoki obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. komentarz do art. 37 k.p.a. - LEX/el: Z. Kmieciak (red.), W. Chróścielewski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2019). Podkreślenia wymaga również, że dokonując oceny, czy w sprawie organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia sprawy Sąd w pierwszej kolejności winien zbadać, czy organ faktycznie naruszył art. 35 lub 36 k.p.a. Przed przystąpieniem zatem do dalszych rozważań, należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli w postępowaniu zainicjowanym złożeniem skargi na bezczynność jest ocena stanu faktycznego sprawy pod kątem stwierdzenia, czy organ procedując w danej sprawie załatwił tę sprawę w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, czy też w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., czyli czy w tym znaczeniu dopuścił się bezczynności. W świetle bowiem powyższych przepisów, aby można było mówić o bezczynności lub przewlekłości w prowadzeniu sprawy przez organ, muszą po pierwsze bezskutecznie upłynąć terminy wynikające z powyższych przepisów tj. art. 35 §3 czy też art. 36 §1 k.p.a. W świetle bowiem art. 37 § 1 k.p.a , dopiero po ich upływie stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, które z kolei jak wskazano powyżej otwiera drogę do wniesienia skargi do sądu. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu - wbrew twierdzeniu skarżącej spółki - nie sposób uznać, że Wojewoda w rozpoznawanej sprawie dopuścił się bezczynności. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarga w niniejszej sprawie została złożona przez profesjonalnego pełnomocnika, rolą którego jest wskazanie wprost czego ona dotyczy (bezczynności czy przewlekłości), co też reprezentujący spółkę pełnomocnik uczynił, wskazując wprost w sentencji skargi, iż jest to skarga na bezczynność. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujące znaczenie ma zaś stan faktyczny i prawny - istniejący w chwili orzekania przez Sąd administracyjny. Jak wynika z akt sprawy po wniesieniu wniosku przez stronę 2 kwietnia 2019 (data wygenerowania pisma przez organ -11 kwietnia 2019r.), organ 7 maja 2019r. wezwał ją do uzupełnienia wniosku, oraz wskazał termin w jakim zostanie on rozpoznany. W ocenie Sądu pomimo nie przywołania w wezwaniu wprost art. 36 k.p.a, uznać należy, że w piśmie tym organ zawiadomił stronę w trybie tegoż przepisu o przyczynach zwłoki i wyznaczył termin jej rozpoznania -do 7 czerwca 2019r. Co istotne strona uzupełniła żądane braki, a w konsekwencji w zakreślonym terminie organ wydał żądane przez stronę rozstrzygnięcie -[...] czerwca 2019r. W dacie przekazania skargi do Sądu przez organ, sprawa była już załatwiona- stosowną decyzję wydano 3 dni po wniesieniu skargi ([...] czerwca 2019r.). Z akt sprawy wynika także, że decyzja została doręczona stronie 7 czerwca 2019r. Oznacza to, że organ rozpoznał sprawę i wydał decyzję w terminie 2 miesięcy od wpłynięcia wniosku i co istotne w wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a terminie. Na marginesie, podkreślenia wymaga, że w okresie tym zgodnie z kalendarzem wystąpiły dwie przerwy w pracy urzędu- tj. święta wielkanocne i majowe. Ponadto Sądowi z urzędu jest również wiadomym, że w ocenianym okresie do organu wpłynęła duża liczba wniosków (w tym złożonych również przez skarżącą), które wymagały zarejestrowania, przydzielenia, oceny pod kątem ich kompletności, ewentualnego uzupełnienia i w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia. Powyższe nie usprawiedliwia co do zasady zwłoki w powadzeniu spraw przez organ, ale ma bezpośredni wpływ na możliwość sprawnego, a przy tym rzetelnego przeprowadzenia ww. czynności. Przy uwzględnieniu powyższych okoliczności uznać należy, że termin w jakim ostatecznie doszło do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, uznać należy, za akceptowalny z punktu widzenia określonej w art. 12 § 1 k.p.a zasady szybkości postępowania, tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie organ podjął czynności wyjaśniające i w konsekwencji wydał żądane rozstrzygnięcie. Tym samym w świetle powyższego w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, brak jest podstaw do zarzucenia organowi, iż dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprawy pomimo bowiem zwłoki, która miała miejsce w kwietniu 2019r., organ jeszcze przed wniesieniem skargi podjął czynności wyjaśniające, wyznaczył nowy termin rozpoznania sprawy, który co podkreślono powyżej dochował. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd oddalił skargę.