IV SAB/Wa 94/18
WyrokWSA w Warszawie2018-06-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędzia WSA Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogę publiczną, i czy naruszenie to miało charakter rażący?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ sprawa nie została załatwiona w terminie, mimo upływu ponad 12 lat od złożenia wniosku. Przewlekłość ta miała charakter rażący, ponieważ organ nie podjął żadnych celowych działań zmierzających do zakończenia postępowania, ignorując terminy ustawowe oraz zobowiązanie Wojewody do załatwienia sprawy w określonym terminie.Stan faktyczny
Skarga została wniesiona przez D. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejęcie części nieruchomości pod drogę publiczną. Wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony we wrześniu 2005 r. Pomimo licznych pism i interwencji, sprawa nie została załatwiona przez ponad 12 lat. Wojewoda uznał zażalenie na przewlekłość za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin, który również nie został dotrzymany. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do ustalenia odszkodowania, stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, przyznania sumy pieniężnej i zasądzenia grzywny.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku D. B. z dnia [...] września 2005 r. o wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania – w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdzono, że Prezydent [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku; 3. stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierzono Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 zł; 5. przyznano od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej D. B. sumę pieniężną w wysokości 1.000 zł; 6. zasądzono od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej D. B. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi D. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku D. B. z dnia [...] września 2005 r. o wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania – w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 5. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej D. B. sumę pieniężną w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 6. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej D. B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] lutego 2018 roku (data prezentaty) do tut. Sądu została wniesiona przez D. B. skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za przejęcie przez gminę [...] łęka nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna [...] o powierzchni 283 m2 w obrębie [...] oraz nieruchomości zajętej pod część ul [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w ww obrębie jako działka ewidencyjna [...] (obecnie działka o nr [...]) o powierzchni 308 m2 .
Skarżąca wskazała, iż w dniu [...] lutego 1990 roku na mocy umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego za rep. [...] stała się właścicielką zabudowanej działki nr [...] o powierzchni 965 m2. Działka [...] oraz sąsiadująca z nią działka o nr [...] stanowiły uprzednio działkę o nr ew. [...].
Wnioskiem z dnia [...] września 2005r. D. B. wystąpiła o ustalenie i wypłacenie odszkodowania z tytułu przeznaczenia części jej nieruchomości pod drogę. W treści w/w wniosku doprecyzowała, że przedmiotem sprawy jest działka narożna o nr ew. [...], KW nr [...], informując jednocześnie, że żądanie dotyczy nieruchomości odłączonej z księgi wieczystej "[...] " (działka nr [...]), która w latach [...] została podzielona na dwie działki tj. o nr [...] i o nr [...]. W/w wniosek został potraktowany przez organ jako złożony w trybie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną.
Działki gruntu: nr [...] i nr [...], wskazane we wniosku Skarżącej z dnia [...] września 2005r. były przedmiotem umów darowizny, dokonanej przez M. i Z. małżonków T. na rzecz:
- D. B. - Rep. [...] nr [...] z dnia [...].02.1990r. - w odniesieniu do dz. ewid. nr [...] o pow. 965 m2;
- M. S. - Rep. [...] nr [...] z dnia [...].09.1986r. - w odniesieniu do dz. ewid. nr [...] o pow. 918 m2.
Z treści umowy Rep. [...] nr [...] wynika, że prawomocną decyzją z dnia [...] lipca 1986r. zatwierdzony został projekt podziału nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], oznaczonej numerem ewid. [...] na:
- dz. nr [...] o pow. 965 m2,
- dz. nr [...] o pow. 918 m2 (obie działki gruntu przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe). Z okazanej przy zawieraniu w/w umowy, z zatwierdzonym podziałem wynikało, że z nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], projektowane jest wydzielenie działki 538 m2 pod ulice.
Z działki [...] należącej do Skarżącej dokonano wydzielenia dwóch działek ewidencyjnych odpowiednio o nr: [...] oraz [...]. Wskazane działki zostały zajęte pod drogę publiczną. Dla działki [...] założona została księga wieczysta o nr [...], zaś sama działka została zajęta pod drogę publiczną o nazwie [...]. Z działki [...] zostały wydzielone dwie działki: [...] i [...] zajęte pod ul. [...]. Działki o nr ew. [...] i [...] stanowiły część działki o numerze [...].
Decyzjami z dnia [...] listopada 2012r. odpowiednio o nr: [...] oraz [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w [...], tj. działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 283m2 stanowiącej część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej [...] oraz cześć ul. [...] oznaczonej jako działka [...] z obrębu [...] o powierzchni 306m2.
W stosunku do nieruchomości o nr [...], zostało wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012r., które zakończyło się wydaniem przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa ostatecznej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności ww decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 roku.
W dniu [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik Skarżącej złożył pismo do Prezydenta [...], w którym wniósł o bezzwłoczne ustalenie wysokości odszkodowania w kwocie 306 000 zł. (opierając się o powierzchnię przejętej w części nieruchomości i średnią wartość rynkową ceny za metr kwadratowy działek położonych w jej sąsiedztwie) za nabycie przez Gminę [...] prawa własności przedmiotowych nieruchomości, a także o wydanie decyzji o wypłacie odszkodowania w tym zakresie.
Kolejnym wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014r. pełnomocnik Skarżącej ponownie wystąpił do Prezydenta [...] o ustalenie wysokości odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując grunt oznaczony jako działki ewid. nr [...] o pow. 283 m2 z obrębu [...] i nr [...] cz. (obecnie działka [...] i [...]) z obrębu [...] o pow. 308 m2.
W związku z niezgodnością pomiędzy ww pismem a wnioskiem z dnia [...] września 2005r., pełnomocnik Skarżącej został wezwany (pismo z dnia [...] maja 2014r.) do doprecyzowania, na jakiej podstawie prawnej oparte jest żądanie ustalenia odszkodowania tj.: o art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, czy na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec nie uzupełnienia przez pełnomocnika Skarżącej ww braków objętych żądaniem organu, zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2014r. został przez organ poinformowany o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania.
Następnie w dniu [...] czerwca 2014 r. i kolejno w dniu [...] sierpnia 2014 r. pełnomocnik Skarżącej wystąpił z pismami do Prezydenta [...], w których podkreślał, że wcześniej wnoszone przez niego pisma miały na celu przyspieszenie prowadzenia, a jednocześnie rozpoznania przedmiotowej sprawy. Organ, ustosunkowując się do powyższego wezwał Stronę do złożenie stosownych wyjaśnień niezbędnych do dalszego procedowania sprawy oraz o przedłożenie dokumentu potwierdzającego, że działki nr [...] i [...] stanowiły część działki o numerze [...].
W dniu [...] września 2016 r. pełnomocnik Skarżącej skierował do organu wniosek o udzielenie wyjaśnień w przedmiocie znacznego opóźnienia w rozpoznaniu ww wniosku. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] października 2014 roku uzyskał informację, iż przedmiotowy wniosek został przekazany zgodnie z właściwością do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...].
Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. pełnomocnik Skarżącej zwrócił się po raz kolejny do Prezydenta [...] o udzielenie wyjaśnień w znaczącym opóźnieniu załatwienia sprawy, na które w dniu [...] stycznia 2017 r. został telefonicznie poinformowany, że wniosek zostanie celem rozpoznana przekazany do Wydziału Nieruchomości Skarbu Państwa.
W wyniku rozpoznania wniesionego przez D. B. zażalenia na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania, Wojewoda [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.
Ten termin nie został przez Prezydenta [...] dotrzymany. Do dnia wniesienia przedmiotowej skargi do Sądu nadal żadne rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej nie zostało przez Prezydenta [...] wydane.
Skarżąca pismem z dnia [...] listopada 2017 roku (prezentata organu) wystąpiła także z ostatecznym wezwaniem Prezydenta do załatwienia sprawy, w odpowiedzi na które uzyskała informacje o prawdopodobnym terminie zakończenia postępowania na dzień [...] marca 2018 roku.
We wniesionej do Sądu skardze, Skarżąca wniosła o:
- zobowiązanie Prezydenta [...] do ustalenia i wypłacenia na jej rzecz odszkodowania w wysokości 306 000 zł z powyższego tytułu;
- stwierdzenie, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa w ramach prowadzonego postępowania,
- przyznanie na podstawie art. 149 § 2 ppsa od organu na rzecz Skarżącej kwoty 5 - krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów
- zasadzenie na podstawie art. 149 § 2 ppsa od Prezydenta [...] grzywny w wysokości 10 - krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Jak wskazał, w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie - w świetle art. 7 i 77 Kpa. Biuro Mienia Miasta i Skarbu Państwa wystąpiło do Biura Geodezji i Katastru [...] udzielenie informacji odnośnie wszystkich dawnych oznaczeń geodezyjnych, zapisów dot. hipotekowania oraz wpisów w rejestrze gruntów dot. właściciela i władającego gruntami zajętymi pod ulicę [...] i ulicę [...] (dot. działek gruntu: [...],[...] i [...] z obrębu [...]), o czym poinformowało pełnomocnika strony w w/w piśmie z dnia 19 grudnia 2017r., wskazując jednocześnie przewidziany do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania termin 31 marca 2018r.
Organ prowadzący postępowanie podjął również czynności w celu ustalenia m.in., czy w odniesieniu do przedmiotowego gruntu było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe i wypłacone zostało stosowne odszkodowanie, jak też w kierunku pozyskania informacji związanych z procesem budowy w/w dróg.
Ponadto w przedmiotowej sprawie niezbędne jest wyjaśnienie istniejącej rozbieżności między treścią żądania z dnia [...] września 2005r. (dot. działki nr [...]), wpisami w księdze wieczystej nr [...] z dnia [...] maja 2006r. i umową darowizny Rep. [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1990r., a mapą sytuacyjną nieruchomości KW Nr [...] z projektowanym podziałem zatwierdzonym ostateczną decyzją Kierownika Wydziału [...] Urzędu [...] z dnia [...] lipca 1986.
Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącej sztucznego blokowania czynności pozornymi czynnościami administracyjnymi uniemożliwiającymi merytoryczne rozpoznanie wniosku, wskazał, iż postępowanie odszkodowawcze wiąże się z dysponowaniem środkami publicznymi, toteż powinno być prowadzone szczególnie wnikliwie i rzetelnie. Wydając rozstrzygnięcie (decyzję) organy administracji publicznej są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 Kpa oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 Kpa (wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 958/15). Trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie bowiem wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego i właściwego rozstrzygnięcia. W tym kontekście obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy wynikający z art. 12 Kpa nie może jednocześnie naruszać obowiązków spoczywających na organie z mocy innych przepisów, w szczególności wynikających z art. 7, 9 i 10 oraz 77 § 1 Kpa.
Prezydent [...] do dnia wniesienia skargi do tut. Sądu nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na zasadność skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a.
Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wskazać należy, że przewlekłość organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na przewlekłość ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny Sądu, czy stwierdzona przewlekłość organu miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), czy też nie. Zatem zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszej kolejności do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie ma swe usprawiedliwienie. Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia ww wniosku z dnia [...] września 2005r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i § 2 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i § 2 kpa. wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu w dniu [...] września 2005 r. do Prezydenta [...] wniosku Skarżącej o ustalenie odszkodowania, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art.104 § 1 kpa, załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i § 3 kpa. W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc prowadzenia, jak w sprawie niniejszej postępowania w sposób przewlekły, co zresztą w sposób jednoznaczny stwierdzone zostało w ww postanowieniu Wojewody z dnia [...] czerwca 2017r., w którym nadto Wojewoda zobowiązał organ do rozpoznania sprawy w terminie 3 miesięcy.
W ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości fakt, iż organ prowadzi postępowanie w sposób przewlekły gdyż nadal, pomimo upływu ponad 12 lat nadal nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. Treść obowiązku płynącego z art. 35 § 1 kpa oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w postępowaniu. Nadto, pomimo wyraźnego zobowiązania wynikającego z ww postanowienia Wojewody od ponad roku także nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Wyjaśnienia organu administracyjnego zawarte w odpowiedzi na skargę, w powyższym kontekście, nie mogą zostać uwzględnione i nie stanowią racjonalnego wytłumaczenia braku rozpoznania sprawy. Organ miał bardzo dużo czasu aby gruntownie zbadać okoliczności sprawy, ustalić stan faktyczny, czy też wskazać podstawę prawną w zakresie ustalenia i przyznania (bądź nie) odszkodowania za przejęcie części nieruchomości Skarżącej, przejętej pod drogę publiczną. Trzeba pamietać, iż jako organowi właściwemu w sprawie służy mu domniemanie profesjonalności, bo to do jego obowiązków należy ustalenie, jaki przepis ma zastosowanie w sprawie, dokonanie wykładni tego przepisu i podciągnięcie pod ustalony w sprawie stan faktyczny. Jeżeli organ nie ma wystarczającej wiedzy w tym zakresie, to popadnięcie w stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania jest przez niego zawinione. Innymi słowy mówiąc, organ nie może się tłumaczyć, że nie potrafi dokonać właściwej interpretacji przepisu mającego zastosowanie w sprawie, w której prowadzi postępowanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2440/15, dostępny na wskazanej wyżej stronie internetowej). Nadto, podnieść należy, iż aktywność organu zaczęła się dopiero w dniu [...] grudnia 2017r., kiedy powiadomił Skarżącą min. o planowanym terminie zakończenia postępowania. Bezwzględnie za rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów należy uznać nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowanie, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 1996 r., sygn. akt I SAB 28/96, którego pogląd w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 kpa, jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy, zgodnie z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 kpa. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie o sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX nr 53462). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa" [por. wyrok z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX nr 53462)]. W powyższym tonie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I SAB 155/99 (publ. LEX nr 47244) uznając, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnymi (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu". Stanowisko to zachowuje aktualność również na tle obowiązujących przepisów prawa i w absolutnie odnosi się do stanu fatycznego niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu, Prezydent [...] postąpił wbrew wszelkim zasadom postępowania administracyjnego, nie dokładając należytych starań, by sprawę szybko załatwić przy jednoczesnym obowiązku wnikliwego działania, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Takie postępowanie organu świadczy o tym, że pozostaje on w ponad 12 letniej zwłoce. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają więc stwierdzenie, że organ dopuścił się rażącej przewlekłości, co uzasadnia uwzględnienie skargi, jako że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku, czym naruszył postanowienia przepisu art. 35 § 1 i § 3 kpa i korespondujący z nim art.12 § 1 i § 2 kpa oraz art. 36 § 1 kpa.
Z tych względów, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa ze względu na brak jakiejkolwiek aktywności organu i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie, przez co organ zignorował wszelkie obowiązujące terminy załatwienia sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że wyznaczony dwu-miesięczny termin do wydania decyzji będzie adekwatny do czasu zakreślonego terminami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, niezbędnego do wszechstronnej i rzetelnej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i załatwienia sprawy. Uwzględniając skargę, przy takiej ocenie zaniechania organu jak przedstawiona wyżej, na podstawie art. 149 § 2 ppsa, Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny, miarkując jej wysokość i uwzględniając zaniechania organu w podejmowaniu czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie w terminach wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz uznając, że wysokość wymierzonej grzywny jest adekwatna do stopnia przyczynienia się organu do rażącej przewlekłości trwającej ponad 12 lat i zdecydowanie przekraczającej maksymalny dwumiesięczny termin rozpoznania sprawy. W ustalonej sytuacji, grzywna w kwocie 1 000,-zł, mieszcząca się w dolnych dopuszczalnych granicach, jest adekwatna do opisanego czasu pozostawania organu w przewlekłości w tej sprawie.
Przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej znajduje też oparcie w treści art. 149 § 2 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy podkreślić, że ze względu na literalne brzmienie powołanego przepisu art. 149 § 2 i użycie przez ustawodawcę spójnika "lub", wymierzenie organowi grzywny i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w określonej wysokości mogą być stosowane przez Sąd jednocześnie, jak i każda z tych instytucji może być zasądzona oddzielnie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, uwzględniając skargę na przewlekłość, wziął pod uwagę całość opisanych wyżej okoliczności sprawy, w tym stopień przyczynienia się organu do rażącej przewlekłości i okres jej trwania jak i wobec powyższego uznał za absolutnie zasadne przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej, której celem jest przeciwdziałanie przewlekłości, a która stanowi pewnego rodzaju zadośćuczynienie dla Skarżącej za długotrwałe, niczym nieuzasadnione postępowanie w sprawie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, § 1a i § 2 w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punktach 1-5 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy, przy czym na sumę kosztów zasądzonych w punkcie 6. sentencji wyroku składa się kwota 100,-zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi i wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie 480,-zł, zgodnie z art. 205 § 2 wskazanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło