IV SAB/Wa 96/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia 1. zobowiązuje Ministra Gospodarki do rozpatrzenia wniosku A. P. z dnia 25 lipca 2008 roku o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lutego 1951 roku o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem L. [...] własność spadkobierców B. P. w O. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy; 2. nie stwierdza, aby bezczynność Ministra Gospodarki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej A. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. A. P., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Gospodarki, polegającą na nierozpoznaniu w ustawowym terminie wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2008 r. o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lutego 1951 r. o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "L." Fabryka D., stanowiącym własność spadkobierców B. P. w O.. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Minister Infrastruktury podtrzymał swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 579/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje Ministra. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1366/09 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku NSA. Skarżącą wskazała, że od momentu otrzymania wyroku NSA, Minister nie wydał żadnej merytorycznej decyzji w sprawie. Organ podjął czynności zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, jednak pomimo pozyskania stosownych dokumentów nie rozpoznał sprawy. Zdaniem skarżącej, Minister pozostając w bezczynności narusza przepis art. 35 K.p.a., bowiem ostatnie zawiadomienie o terminie rozpoznania sprawy pochodzi z [...] grudnia 2010 r. W dniu [...] maja 2012 r. skarżąca wezwała Ministra do usunięcia naruszenia prawa, jednak wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wytyczne zawarte w zapadłych w sprawie wyrokach sądów miały istotny wpływ na efektywność i szybkość prowadzonego postępowania, ponieważ po stronie Ministra powstał obowiązek pozyskania niezbędnej dokumentacji od różnych organów i instytucji. Minister przy tym nie miał wpływu na terminowość udzielanych przez te jednostki odpowiedzi. Ponadto podjęto na szeroką skalę działania mające na celu odnalezienie brakujących w aktach sprawy dokumentów. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2012 r. Minister wskazał dzień [...] lipca 2012 r. jako nowy termin rozpoznania sprawy. Podniósł także, że podjął próby ustalenia kręgu uczestników postępowania administracyjnego, jednak ze względu na upływ czasu, a także konieczność ustalenia następców prawnych uczestników postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie uległo przedłużeniu. Minister nie zgodził się z zarzutami strony, że pozostaje w bezczynność, ponieważ na bieżąco podejmuje czynności mające na celu jak najszybsze zakończenie toczącego się postępowania. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Minister Gospodarki zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłych uczestnikach postępowania administracyjnego J. B. i S. B.. W piśmie z dnia [...] października 2012 r. skarżąca podtrzymała wniesioną skargę, a ponadto wskazała, że nie została zawiadomiona przez organ o niemożności załatwienia sprawy w terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy. Postanowieniem z dnia [....] października 2012 r. Minister podjął zawieszone postępowanie, jego pełnomocnik na rozprawie przed Sądem stwierdził, że obecnie wszystkie niezbędne dokumenty w sprawie tej zostały już zgromadzone, ustalono krąg stron. Mając jednak na uwadze, że wnioskodawczyni zaskarżyła postanowienie zawieszające to postępowanie, mimo, iż było ono już wówczas podjęte, Minister czeka na upływ terminu do zaskarżenia wydanego przez niego w związku z tym postanowienia z [...].10.2012 r. umarzającego postępowanie odwoławcze w przedmiocie zawieszenia tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a więc m.in. w przypadku bezczynności organu w wydaniu decyzji administracyjnej. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadzi postępowanie, jednakże mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi H. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Lexis - Nexis, Warszawa 2005). Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić - nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku zaś niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.). Jak wynika z akt niniejszej sprawy termin na załatwienie żądania skarżącej o stwierdzenie nieważności zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lutego 1951 r. o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "L." Fabryka D. stanowiącym własność spadkobierców B. P. w O., po uchyleniu przez Sąd poprzedniej decyzji Ministra z dnia [...] lutego 2009 r., rozpoczął bieg dnia [...] października 2010 r. tj. w dniu, kiedy do organu został nadesłany odpis prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. IV SA/Wa 579/09 (Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 1366/09, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku). Pierwsze czynności organu po nadesłaniu przez Sąd akt sprawy nastąpiły, co wynika z akt sprawy, w dniu [...] grudnia 2010 r., kiedy to zwrócono się do Archiwum Akt Nowych w W. i Archiwum Państwowego w K. o odszukanie i nadesłanie dokumentów archiwalnych mogących znajdować się w zasobach archiwum a dotyczących przedmiotowej sprawy, a także zawiadomiono skarżącą o nowym terminie rozpatrzenia sprawy wskazując ją na dzień [...] marca 2011 r. Przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. Minister Gospodarki zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Następnie w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. wezwano skarżącą o nadesłanie dokumentów dotyczących ustalenia kręgu stron postępowania. Potem organ zawiadomił strony zamieszkałe za granicą o konieczności ustanowienia pełnomocnika do doręczeń. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. organ zwrócił się m.in. do stron postępowania o nadesłanie brakujących dokumentów tj. protokołu zdawczo- odbiorczego z dnia [...] marca 1951 r. i zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z [...] lutego 1951 r. Następnie w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego w K. o odszukanie i nadesłanie kopii akt rejestrowych spółki, której majątek przejęto. Kolejne zawiadomienia o nadesłanie dokumentów skierowano do instytucji dnia [...] lutego 2012 r. W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. ponownie zwrócono się do Starostwa Powiatowego w K. o nadesłanie wyjaśnień zawartych w poprzednim piśmie z [...] lutego 2012 r. W dniu [...] maja 2012 r. wpłynęło do Ministerstwa wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane przez A. P.. W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. organ wskazał nowy termin rozpatrzenia sprawy i wskazał go na dzień [...] lipca 2012 r., a przy piśmie z dnia [...] maja 2012 r. zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Jednocześnie Minister zawiadomił aktualnych użytkowników wieczystych i właścicieli działek objętych postępowaniem o prawie do wzięcia udziału w postępowaniu w charakterze stron. W czerwcu 2012 r. Minister podjął próby ustalenia następców prawnych zmarłych uczestników postępowania. W ocenie Sądu ustalony stan faktyczny wskazuje, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się z naruszeniem przepisów art. 35, 36 Kpa. Minister Gospodarki od czasu zwrotu akt z Sądu nie załatwił sprawy w ustawowym terminie. Jednocześnie należy wskazać, że Minister nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 36 § 1 K.p.a., stanowiących, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Jak ustalono organ zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie po raz pierwszy w dniu [...] grudnia 2010 r. i wyznaczył termin na załatwienie sprawy do dnia [....] marca 2011 r. Ustalony termin nie został dochowany, jednak dopiero w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. organ wskazał nowy termin rozpatrzenia sprawy i wskazał go na dzień [...] lipca 2012 r. Nastąpiło to już po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W świetle przedstawionego stanu sprawy należy stwierdzić, że skoro organ administracji publicznej nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., ani też nie dopełnił czynności unormowanych w art. 36 K.p.a. skargę należało uznać za uzasadnioną i stosownie do art. 149 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w pkt 1 sentencji. Jednocześnie w ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność nie miała cech rażącego naruszenia prawa, ponieważ przez cały czas trwania postępowania administracyjnego, czego nie kwestionuje pełnomocnik skarżącej, organ systematycznie podejmował czynności zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy, gromadził dokumenty niełatwe do odnalezienia po upływie kilkudziesięciu lat od ich wytworzenia, starania te, jak oświadczył pełnomocnik organu, pozwolą obecnie na merytoryczne rozpoznanie niniejszej sprawy. Sąd nie odnosi się do zasadności zawieszania postępowania głównego, ponieważ rozstrzygnięcie w tym przedmiocie podlegało odrębnemu zaskarżeniu, łącznie z możliwością skorzystania z drogi postępowania sądowego dla oceny legalności tego postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania, w pkt 3 wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 cyt. ustawy.