IV SO/Wa 27/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie ze skargi J. M. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1. wymierzyć Ministrowi Kultury i Dziedzictwa i Narodowego grzywnę w kwocie 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych); 2. zasądzić od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz J. M. kwotę 357 zł (słownie: trzystu pięćdziesięciu siedmiu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 9 lipca 2013 r. J. M., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 4 marca 2013 r. na bezczynność wymienionego organu administracji w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia. Jak wynika z prezentaty znajdującej się na odpisie skargi, wpłynęła ona do organu administracji w dniu 4 marca 2013 r. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnił, że przedmiotowa skarga pozostała bez odpowiedzi przez przeoczenie, a zaistniała sytuacja nie jest skutkiem celowego działania. Mając na uwadze, że w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, którego dotyczy nieprzekazana Sądowi skarga, nie toczyło się postępowanie administracyjne, lecz miało miejsce jedynie badanie postanowienia w trybie nieobjętym przepisami K.p.a., które zostało zakończone stanowiskiem organu nadzorczego przed złożeniem skargi na bezczynność, Minister wniósł o wymierzenie grzywny w najniższym wymiarze. Razem z odpowiedzią na przedmiotowy wniosek - w dniu 5 sierpnia 2013 r. - Minister przekazał do Sądu skargę J. M. z dnia 4 marca 2013 r. wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt IV SAB/Wa 147/13. Skarżący ustosunkował się do odpowiedzi Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w piśmie z dnia 26 sierpnia 2013 r., wnosząc o uwzględnienie wysoce nagannej postawy organu administracji. J. M. stwierdził, że osoby prowadzące sprawę w urzędzie obsługującym Ministra unikały jakiejkolwiek pisemnej reakcji na liczne wystąpienia: skarżącego, [...] Konserwatora Zabytków i Prezydenta W., celowo wprowadzając te podmioty w błąd informacjami, że postępowanie administracyjne w przedmiocie postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r. [...] jest w Ministerstwie prowadzone i w najbliższych dniach zostanie w sprawie wydana decyzja. Skarżący zwrócił też uwagę, że jak dotąd nie doręczono mu żadnego dokumentu informującego o statusie sprawy. W jego ocenie, w tej sytuacji wyjaśnienie wskazujące na rzekome "przeoczenie przekazania skargi" nie wydaje się wiarygodne. Zaniechanie przekazania skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest zdaniem skarżącego kolejnym przejawem rażącego naruszenia obowiązków przez urzędzików Ministerstwa Kultury, które doprowadziło do opóźnienia w rozpoznaniu skargi o co najmniej sześć miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 3 0 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ppsa). Stosownie zaś do art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze ustalony powyżej stan faktyczny oraz treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości oraz nie jest sporne, iż Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchybił obowiązkowi płynącemu dlań z art. 54 § 2 ppsa. Skargę J. M., która wpłynęła do Ministerstwa w dniu 4 marca 2013 r. przekazał bowiem do Sądu - wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę - dopiero w dniu 5 sierpnia 2013 r., razem z odpowiedzią na przedmiotowy wniosek. Organ administracji przekroczył więc terminu przewidziany w art. 54 § 2 ppsa o przeszło cztery miesiące. Przesłanki orzeczenia o wymierzeniu grzywny na podstawie art. 55 § 1 ppsa są zatem spełnione, a podkreślić należy, że fakt, iż organ administracji przekazał już do Sądu skargę wraz odpowiedzą i aktami sprawy, nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, czy też bezzasadnością rozpoznawanego wniosku. Okoliczność ta - obok innych przesłanek pozwalających miarkować stopień zawiniania organu w niedopłenieniu obowiązku z art. 54 § 2 ppsa - jest natomiast brana pod uwagę przy miarkowaniu wysokości grzywny. Określenie w art. 154 § 6 ppsa jedynie górnej granicy dopuszczalnej wysokości grzywny oznacza bowiem, że Sąd może wymierzyć grzywnę w niższej wysokości. Przy jej ustaleniu winien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ppsa, okres jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpoznaniem wniosku organ obowiązek wypełnił (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 449/08. LEX nr 493805). Ustalając wysokość grzywny w przedmiotowej sprawie Sąd wziął pod uwagę następujące okoliczności, przemawiające za wymierzeniem jej w wysokości określonej w punkcie pierwszym postanowienia. Po pierwsze, jak już wskazano, termin określony w art. 54 § 2 ppsa został przekroczony o ponad cztery miesiące (124 dni). Przekroczenie takie należy w ocenie Sądu ocenić jako znaczące, zwłaszcza w kontekście przedmiotu nieprzekazanej skargi - skargi na bezczynność organu administracji. Po drugie, brak jest wystarczających podstaw, aby opóźnieniu w przekazaniu do Sądu skargi J. M. z dnia 4 marca 2013 r. przypisać charakter działania celowego, zmierzającego do pozbawienia skarżącego prawa do rozpoznania jego sprawy przez Sąd. Okoliczności podniesione w piśmie skarżącego z dnia 26 sierpnia 2013 r. dotyczą działań (czy też zaniechań) pracowników urzędu obsługującego Ministra w zakresie objętym zarzutami skargi na bezczynność w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. Chociaż zasadniczo mogą więc wskazywać na opieszałość w podejmowaniu nakazanych prawem czynności, to nie mogą podlegać ocenie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji nie stanowią też wystarczającego uzasadnienia dla stanowiska co do celowego "przetrzymania" skargi z dnia 4 marca 2013 r. Po trzecie, jak już podano, w dniu 5 sierpnia 2013 r. - wraz z odpowiedzią na przedmiotowy wniosek - organ administracji przekazał do Sądu skargę J. M. z dnia 4 marca 2014 r. z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Chociaż więc przekroczenie terminu przewidzianego w art. 54 § 2 ppsa jest oczywiste, to w ocenie Sądu zachowania organu nie można ocenić jako ewidentnie rażącego niedbalstwa, które mogłoby uzasadnić znaczące podwyższenie orzeczonej grzywny. Po czwarte wreszcie, nie bez znaczenia - zwłaszcza uwzględniając prewencyjny cel orzekanego środka - pozostaje fakt, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego co do zasady prawidłowo wywiązuje się z obowiązku przekazywania do Sądu skarg wnoszonych na jego działanie lub bezczynność. W bieżącym roku w Sądzie zarejestrowano około stu siedemdziesięciu spraw, w których jako organ administracji występował Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W tym samym czasie tylko dwukrotnie orzeczono o wymierzeniu mu grzywny na podstawie art. 55 § 1 ppsa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wymierzenie grzywny w kwocie wskazanej w punkcie 1. niniejszego postanowienia w najwłaściwszy sposób zrealizuje zarówno cel represyjny środka określonego w art. 55 § 1 ppsa, jak również najlepiej zmobilizuje organ administracji do unikania podobnych uchybień w przyszłości. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ppsa, postanowił jak w punkcie pierwszym postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono w oparciu o art. 209 w zw. z art. 64 § 3 oraz o art. 205 § 2 ppsa.