IV SO/Wa 64/20

Warszawa, 2 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu 2 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wymierzenie grzywny Radzie Gminy [...] na postawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) postanawia wymierzyć Gminie [...] grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych, płatną w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego postanowienia. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej również "skarżąca"), reprezentowana przez adw. L. D., w piśmie z 14 sierpnia 2020 r. wniosła o wymierzenie grzywny Radzie Gminy [...] – solidarnie radnym tego organu – z tytułu niewykonania obowiązku przekazania jej skargi na uchwałę Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] października 2019 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla części obrębu [...] i [...]. Skarżąca podniosła, że ww. skarga została doręczona organowi 13 maja 2020 r. i pomimo upływu ustawowego terminu do wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Rada Gminy [...], ani żaden z jej przedstawicieli, nie przekazała skargi i akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Rada Gminy [...], w odpowiedzi na wniosek wniosła o oddalenie wniosku i odstąpienie wymierzenia grzywny. Organ wskazał, że ww. skargę przekazał sądowi 15 lipca 2020 r. wraz z całą dokumentacją planistyczną i została nadana jej sygnatura IV SA/Wa 1522/20. Jedyną przyczyną nieprzekazania skargi w terminie wcześniejszym były uwarunkowania spowodowane COVID-19. Organ wskazał na przepisy prawa, które miały wpływ na bieg terminu na przekazanie skargi, jak również podniósł, że ograniczeniu ulegała praca w Urzędzie Gminy i Rady Gminy (sesje odbywają się on-line). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należało zaakcentować, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. I OPS 3/12 (wskazane orzeczenie oraz orzeczenia powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, posiada gmina jako osoba prawna. Przyjmuje się, że gmina, którą reprezentuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) realizuje zadania z zakresu administracji publicznej bez względu na to, czy zadanie to z uwagi na przepisy ustrojowe realizuje rada gminy czy burmistrz. Do gminy należy mienie komunalne (własność i inne prawa majątkowe), a za prawidłową gospodarkę finansową gminy odpowiada burmistrz. Dlatego adresatem rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny za niedopełnienie ustawowego obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy jest gmina, a nie rada gminy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1155/13) Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego, stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Górna granica wysokości grzywny, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. została określona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Aktualnie - zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z 11 lutego 2019 r. (M.P. z 2020 r. poz. 174) – wynagrodzenie, o którym mowa powyżej, wynosi 4918,17 zł. Aktualnie wynagrodzenie to - zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z 11 lutego 2019 r. (M.P. z 2019 r. poz. 154) - wynosi kwotę 4585,03 zł. Powyższy sposób ustalenia wysokości grzywny oznacza, że wysokość grzywny przez sąd zależy od okoliczności sprawy, w szczególności jakie były przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., okresu jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpoznaniem wniosku organ obowiązek wypełnił (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2008 r. I OZ 449/08). Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązku przekazania do sądu skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy w ustawowym terminie, nawet jeżeli dopełnienie tego obowiązku nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Fakt przekazania przez organ skargi wraz z niezbędnymi dokumentami nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09). Mając na uwadze powyższe, sąd uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. zasługiwał na uwzględnienie. Sąd za bezsporne uznał, że organ uchybił obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z akt sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 1552/20 wynika, że skarga [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] października 2019 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla części obrębu [...] i [...], wpłynęła do organu 13 maja 2020 r. Termin do wykonania obowiązku o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. rozpoczął bieg 24 maja 2020 r. (art. 15zzs ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz. U. z 2020 r. poz. 374, w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, Dz. U. z 2020 r. poz. 433 i § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego Dz. U. z 2020 r. poz. 490, oraz § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2020 r. poz. 491 oraz w związku z art. 46 pkt 20, art. 68 ust. 6 i 7 i art. 76 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, Dz. U. poz. 875). Organ skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy złożył w sądzie 15 lipca 2020 r. Tym samym organ przekroczył ustawowy termin o 22 dni. Dlatego już sam fakt przekroczenia terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. czynił zasadnym wniosek strony o wymierzenie grzywny. Wbrew oczekiwaniu organu niemożliwe było zatem odstąpienie od wymierzenia grzywny. Ustalając wysokość grzywny sąd wziął pod uwagę, że organ wykonał obowiązek, spoczywający na nim mocą art. 54 § 2 p.p.s.a. Okoliczność ta świadczy, że zaniechanie w przekazaniu akt do sądu nie było wynikiem celowego działania. Działanie takie można natomiast zakwalifikować jako okresowe niedostosowanie organizacji pracy urzędu do panującej sytuacji epidemiologicznej w kraju. Nie bez znaczenia pozostawał fakt, że Gmina [...] co do zasady prawidłowo wywiązuje się z obowiązku przekazywania do sądu skarg na podejmowane przez nią rozstrzygnięcia. Z pola widzenia nie mogło również umknąć to, że grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądem administracyjnym są dochodami budżetu państwa (art. 228 p.p.s.a.). Dlatego, zdaniem sądu, wymierzenie grzywny w maksymalny wymiarze - jak wnosiła skarżąca - nie realizowałoby celu grzywny bardziej skutecznie, zwłaszcza, że środki przekazane tytułem orzeczonej grzywny mogłyby zostać przeznaczone np. na reorganizację pracy urzędu czy też czasowe zwiększenie potencjału kadrowego. W konsekwencji sąd uznał, że wymierzenie grzywny w kwocie 100 (sto) złotych zrealizuje zarówno cel represyjny, jak również funkcję prewencyjną, w szczególności zmobilizuje organ do unikania podobnych uchybień w przyszłości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w postanowieniu.