V SA/Wa 1023/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. W. o wznowienie postępowania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2012r., sygn. akt V SA/Wa 2340/11 w sprawie ze skargi J W. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania; Wyrokiem z 25 stycznia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2340/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. W. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z [...] września 2011 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazane orzeczenie uprawomocniło się w dniu 30 marca 2012 r. W dniu 24 kwietnia 2012 r. J W. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2340/11. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał przepis art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wywodząc, że w postępowaniu ze względu na wiek oraz brak profesjonalnej pomocy nie był w stanie należycie prowadzić swojego postępowania sądowego. Dlatego też wskazuje, że był nienależycie reprezentowany. Przykładem czego jego zdaniem był błąd w jego logicznym rozumowaniu i wystąpieniu do Sądu o przedłużenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy logicznym było, że Sąd nie może przedłużyć tego terminu. Ponadto skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 6 czerwca 2012r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Przepis art. 270 p.p.s.a. dopuszcza możliwość wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem. Badanie merytorycznej zasadności skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego musi poprzedzać sprawdzenie jej wymogów formalnych. W pierwszej kolejności skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega badaniu przez Sąd pod kątem dopuszczalności w dwojakim charakterze, a mianowicie dopuszczalności samej skargi i dopuszczalności wznowienia postępowania. Przy czym o dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego decyduje zachowanie ustawowego terminu oraz oparcie skargi na ustawowych podstawach wymienionych w przepisach ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi. Nadzwyczajny charakter środka prawnego, jakim jest skarga o wznowienie postępowania sprawia, że wznowienie postępowania sądowego, mogące prowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Warunkiem dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania jest oparcie jej na ustawowej przesłance wznowienia wymienionej w art. 271 - 273 p.p.s.a. oraz zachowanie terminu do jej wniesienia (art. 280 § 1 p.p.s.a). Niespełnienie choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność rozpoznania skargi, co w konsekwencji skutkuje jej odrzuceniem. Wskazać również należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego podlega odrzuceniu nie tylko wtedy gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nie odpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy wskazane w niej okoliczności wprawdzie dadzą się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt III CSK 56/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1201/06, publ. Lex 401621, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt OW 87/04, publ. Lex 15896, z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 607/06, publ. Lex nr 341337, z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 257/11, publ. Lex nr 1071226; z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I FSK 1051/09). W badanej sprawie przedmiotem skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2012 r., wydany w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2340/11. Powyższe orzeczenie uzyskało walor prawomocności w dniu 30 marca 2012 r., a zatem została spełniona przesłanka z art. 270 p.p.s.a. Skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący oparł na podstawie określonej w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., podnosząc, że był nienależycie reprezentowany. Badając zasadność skargi o wznowienie postępowania należy dokonać oceny zarzutu braku należytej reprezentacji strony. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W ocenie Sądu zarzut skarżącego jest niezasadny. Problem w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy samodzielne występowanie przed Sądem osoby starszej i schorowanej, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika wyczerpuje przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie skarżący działał przed Sądem osobiście do czasu wydania wyroku oraz doręczenia mu odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, jednak na rozprawie się nie stawił. Po ogłoszeniu orzeczenia, na skutek wniosku skarżącego zostało sporządzone uzasadnienie wyroku, które następnie zostało mu doręczone w dniu 28 lutego 2012r. Pismem z 23 marca 2012r. skarżący zwrócił się o przedłużenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na powyższe Sąd pismem z 28 marca 2012r. poinformował skarżącego o niedopuszczalności przedłużania terminów ustawowych, jakim to terminem jest termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym miejscu należy wskazać, że okoliczność, iż skarżący działał przed Sądem osobiście a nie przez profesjonalnego pełnomocnika nie oznacza braku należytej reprezentacji. Zgodnie bowiem z treścią art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed Sądem osobiście lub przez pełnomocników. Z przepisu tego wynika jedynie uprawnienie strony do ustanowienia pełnomocnika, bądź złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skorzystanie z tego uprawnienia uzależnione jest co do zasady od woli strony. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli chodzi o czynności podejmowane w toku postępowania przed tymi sądami, nie wprowadza przymusu adwokackiego. Tym samym skarżący posiadający zdolność sądową i procesową, działając przed Sądem osobiście, był należycie reprezentowany. W świetle powyższych okoliczności sprawy sformułowana przez skarżącego podstawa wznowienia nie odpowiada w rzeczywistości przesłance z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., na którą powołuje się on w skardze. Skoro przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w toku postępowania w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2340/11 skarżący był należycie reprezentowany, to argumentacja skargi o wznowienie postępowania skutkuje uznaniem - bez konieczności merytorycznego badania jej zasadności - że nie może ona doprowadzić do skutecznego wznowienia postępowania w sprawie. W rezultacie niedopuszczalne jest wznowienie postępowania na podstawie powołanej przez skarżącego przesłanki z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli już z uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania wynika, że skarżący nie wskazuje w istocie na wystąpienie tej przesłanki w sprawie. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skoro z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taka skarga jako nieoparta na ustawowej postawie wznowienia podlega odrzuceniu w myśl art. 280 § 1 p.p.s.a