V SA/Wa 1058/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-09

Skład orzekający: Beata Krajewska, Arkadiusz Tomczak, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu płatności do gruntów rolnych za rok 2009, oparte na zarzucie rażącego naruszenia prawa polegającego na przyznaniu płatności do gruntów nieutrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., jest zasadne, jeśli naruszenie to nie nosi cech rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, stwierdzając, że naruszenie przepisu art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, polegające na przyznaniu płatności do gruntów nieutrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., nie nosi cech rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Przyznanie płatności do gruntów niekwalifikujących się było wynikiem błędów w ustaleniach faktycznych organu, a nie rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. P. na decyzję Prezesa ARiMR stwierdzającą nieważność decyzji o przyznaniu płatności do gruntów rolnych za rok 2009. Decyzja o nieważności została wydana z powodu przyznania płatności do działek, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co stanowiło naruszenie art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując kwalifikację naruszenia jako rażącego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz B. P. zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia .... lutego 2014 r., nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych za rok 2009 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Opolskiego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia ... listopada 2013 r. 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz B. P. kwotę ... tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją nr ... z dnia ... lutego 2014 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR nr ... z dnia ... listopada 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia ... marca 2012 r. o przyznaniu B.P. płatności do gruntów rolnych za 2009 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Dnia 15 maja 2009 r. B. P.złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. We wniosku zadeklarował do płatności działki rolne, położone na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami: .... położonych w obrębie ewidencyjnym ..., na terenie gminy ..., powiat ..., województwo opolskie i działki rolne, położone na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami: ..., położonych w obrębie ewidencyjnym ..., na terenie gminy ..., powiat ..., województwo opolskie. W trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej dnia 16 listopada 2005 r. w gospodarstwie rolnym A. J. (obejmującej m. in. działki rolne, które następnie zostały zadeklarowane do płatności na rok 2009 przez B. P.) inspektorzy terenowi wykryli nieprawidłowości, w tym m.in. na działce rolnej oznaczonej we wniosku jako "F" (położonej na działce ewidencyjnej Nr ...), wykazano brak utrzymywania działki rolnej w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 B. P. zadeklarował działki rolne oznaczone we wniosku literami EG i El znajdujące się na działce ewidencyjnej o numerze ..., w odniesieniu do której ww. kontrola na miejscu przeprowadzona dnia 16 listopada 2005 r. w gospodarstwie rolnym A. J. wykazała brak utrzymywania działki w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Decyzją z dnia ... grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał B. P. płatności na rok 2009 w wysokości ... zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości ... zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych kwotę ... zł. W dniu ... stycznia 2012 r. Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia ... grudnia 2009 r. Jako przyczyna stwierdzenia nieważności decyzji wskazane zostało rażące naruszenie art.3 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2006 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz naruszenia art.17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 i art.24 ust.1 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Naruszenie powyższych przepisów polegało na przyznaniu płatności do działek nr ... oraz nr ... o powierzchni odpowiednio .... ha podczas gdy maksymalny obszar kwalifikujący do płatności dla tych działek wynosił odpowiedni ... ha i ... ha. Następnie, decyzją z dnia ... marca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał B. P. płatności na rok 2009 w wysokości ... zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości .. zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych kwotę ... zł. W dniu ... listopada 2013 r. Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia ... marca 2012 r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, ze względu na wydanie tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia ... lutego 2014 r. Prezes ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia .. listopada 2013 r. Uzasadniając decyzję Prezes ARiMR wyjaśnił, że zasady przyznawania przedmiotowych płatności zostały określone: w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o płatnościach") oraz w przepisach wspólnotowych, tj. w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) Nr1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, z późn. zm, str. 16, dalej jako rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009); rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm., dalej jako rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004). Prezes ARiMR wyjaśnił, że stosownie do przepisu art. 124 ust. 1 obowiązującego dla spraw z kampanii 2009 r. rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 "Powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji (..)." Powyższe oznacza, że do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2009 r. kwalifikują się grunty rolne (w skład, których wchodzą: grunty orne, pastwiska, łąki, sady i plantacje wieloletnie oraz ogródki przydomowe) utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Stwierdzenie faktu, że określone grunty rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na ten dzień, skutkuje trwałym wykluczeniem powierzchni, na której grunty takie są położone z przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wskazał, iż ustalenie, czy dane grunty kwalifikują się do objęcia systemem jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, następuje w wyniku przeprowadzonej zgodnie z treścią art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 kontroli na miejscu bądź kontroli administracyjnej na podstawie analizy i pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności i wynikającej z zaimplementowanych do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli ortofotomap, które zawierają między innymi zwektoryzowane granice poszczególnych działek ewidencyjnych oraz wyznaczoną na tej podstawie maksymalną powierzchnię kwalifikowaną do płatności. Stwierdził, że B. P. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 zadeklarował między innymi działki rolne położone na działce ewidencyjnej o numerze ... Wyjaśnił, iż w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym A. J. w dniu ... listopada 2005 r. (obejmującej m.in. działki rolne, które następnie zostały zadeklarowane do płatności przez B. P. na rok 2009) inspektorzy terenowi wykryli nieprawidłowości, w tym m.in. na działce rolnej oznaczonej we wniosku jako "F" (położonej na działce ewidencyjnej Nr ...), wykazano brak utrzymywania działki rolnej w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Na dokumentacji fotograficznej (na czterech zdjęciach) widoczne są zarówno pojedyncze drzewa jak i ich skupiska oraz odłóg (grunt porolny pozostawiony bez ingerencji człowieka przez wiele lat, który początkowo zarasta roślinnością segetalną, a następnie ruderalną oraz mało wartościowymi gatunkami krzewów i drzew, jak jeżyna, wierzba, brzoza, olcha). Stan zadrzewień (wysokie drzewa) widoczny na zdjęciach wskazuje, że obszar ten był nimi porośnięty zarówno w roku przeprowadzenia kontroli, tj. w roku 2005, jak i w roku 2003, co potwierdza również analiza ortofotomapy wygenerowanej na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 3 wrześniu 2004 r. Stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznając B. P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do powierzchni działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr ..., przyznał te płatności także do gruntów, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Stwierdził, iż decyzja z dnia ... marca 2012 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. rażąco narusza przepis art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, bowiem przyznając B.P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał te płatności także do gruntów, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Tym samym Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu zasadnie stwierdził nieważność ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Na powyższą decyzję Prezesa ARiMR B. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisu art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. UE L z dnia 21 października 2003 r., dalej jako rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003) oraz prawa procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa,v:art.145§1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Rozpoznając skargę, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym ich uchylenie. Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W ocenie Prezesa ARiMR - decyzja z dnia ... marca 2012 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P., przyznająca Skarżącemu płatności do gruntów rolnych za 2009 r. została wydana z rażącym narusza przepisu art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, bowiem przyznając B. P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał płatności także do gruntów, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Dla uzasadnienia stanowiska Prezes ARiMR powołał się na dowody wskazujące, iż taka sytuacja miała miejsce, a to na protokół kontroli z 2005 r. i na załączone do niego zdjęcia, z których wynikać ma, iż sfotografowane grunty nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w 2003 r. oraz na analizę ortofotomapy wykonanej na podstawie zdjęć lotniczych z 2004 r. Sąd stwierdził, iż okolicznością w sprawie niekwestionowaną jest, że wnioskodawca zadeklarował do płatności, obok innych działek również działkę ewidencyjną nr ..., na której znajdowały się działki rolne EG i EI, które, jak stwierdzono w postępowaniu nieważnościowym, nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Do działek tych (obok szeregu innych) zostały przyznane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2009. Zasady przyznawania płatności obszarowych zostały, w zakresie przepisów prawa krajowego, uregulowane w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz.1051 ze zm., dalej przywoływanej jako ustawa o płatnościach). Art. 7 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o płatność stanowił, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli spełnia określone tym przepisem warunki. Art.143b ust.5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 stanowił, między innymi, że do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Ust.4 stanowił, że obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Od 1 stycznia 2009 r. obowiązuje rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009. Zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku nr XVIII do rozporządzenia nr 73/2009 artykułowi 143b ust.4, 5 i 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 odpowiada art. 124 rozporządzenia 73/2009. Przepis ten w akapicie 1 stanowi, że "Powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję." Do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.(ust.2). Z przywołanych przepisów wynika, że w 2009 r. jednolita płatność obszarowa przysługiwała tylko w odniesieniu do tych powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej. Przyznanie jednolitej płatności obszarowej do powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej stanowi więc naruszenie art.124 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Kontrolowane przez Sąd decyzje zostały wydane w trybie nadzwyczajnym, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to samodzielne postępowanie administracyjne, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest rozpoznanie sprawy ponownie, co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1941/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa zobligowany jest nie do ustalenia, czy w sprawie doszło do naruszenia prawa, ale do zbadania czy z materiału dowodowego wynika, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa i na czym to rażące naruszenie prawa polegało. Należy przypomnieć, że kodeks postępowania administracyjnego stanowi oddzielnie o "naruszeniu prawa" i oddzielnie o "rażącym naruszeniu prawa". Do stwierdzenia nieważności decyzji nie jest wystarczające stwierdzenie nawet oczywistego naruszenie przepisu, bowiem w myśl art.156§1 pkt 2 k.p.a. aby stwierdzić nieważność decyzji należy ustalić, że doszło do rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie i doktrynie ukształtował się pogląd, że rażące naruszenie prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - ma miejsce, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. (v: wyrok NSA z 11 października 2013 r. sygn.akt II GSK 949/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 789/13 (i w przywołanych w nim wyrokach, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego był wielokrotnie wyrażany pogląd, że rażące naruszenie prawa to nie tylko naruszenie oczywiste, ale równocześnie takie, które powoduje, że wydana decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organy państwowe w praworządnym państwie. (por. Wyrok NSA z 19 maja 1989r., IV SA 90/89, lex 10067). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznanej sprawy, Sąd uznał, że stwierdzone przez Prezesa ARiMR w zaskarżonej decyzji naruszenie art.124 ust.1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Przyznanie płatności (obok płatności należnych) również do powierzchni niekwalifikujących się do płatności nie było wynikiem błędnego zastosowania, czy też niezastosowania art. 124 ust.1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, ale błędów w zakresie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ przyznający płatności, a mianowicie niedostrzeżenie przez ten organ, że część działki ewidencyjnej nr 1279/1 nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Sąd stwierdził, że w rozpoznanej sprawie, to znaczy w sytuacji gdy uprawniony do wydania decyzji organ, dysponując stosownym materiałem dowodowym, po dokonaniu oceny złożonego przez rolnika wniosku, przyznał uprawnionemu rolnikowi wnioskowane płatności, w pewnym zakresie nieprawidłowo uznając zgłoszone grunty za kwalifikujące się do tych płatności, brak jest podstaw do uznania, że decyzja obarczona jest tego rodzaju wadą, która uzasadniałaby stwierdzenie, iż decyzja ta nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organy państwowe w praworządnym państwie. Należy podkreślić, że tryb nadzwyczajny wzruszania decyzji administracyjnych nie służy do przeprowadzania w dowolnym czasie korekty przyznanych płatności w sytuacji, kiedy organ po uprawomocnieniu się decyzji dostrzeże jakiekolwiek błędy w swoich ustaleniach dotyczących tego czy dany obszar kwalifikuje się do płatności (podobnie NSA w wyroku z 4 lipca 2014 r., o sygn. akt II GSK 789/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor Oddziału ARiMR weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w wyroku i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę uiszczonego wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło