V SA/Wa 1075/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-17
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Mirosława Pindelska, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie, wydana z powodu rażącego naruszenia prawa (niespełnienie warunku co najmniej 25% dochodów z rolnictwa), jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego uchylenia przez WSA decyzji Prezesa ARiMR z powodu niewyjaśnienia kwestii dochodów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo stwierdził nieważność decyzji przyznającej pomoc na zalesianie. Organ wykazał, że skarżący uzyskiwał mniej niż 25% dochodów z rolnictwa, co stanowiło rażące naruszenie § 7 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował się do wskazań poprzedniego wyroku WSA, wyjaśniając kwestie dochodów.Stan faktyczny
Skarżący S. M. ubiegał się o pomoc na zalesianie, w tym premię zalesieniową. Decyzją z 2008 r. przyznano mu pomoc. W późniejszym postępowaniu stwierdzono nieważność tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na przyznaniu premii mimo niespełnienia warunku co najmniej 25% dochodów z rolnictwa. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Dariusz Zalewski, Protokolant referent stażysta - Filip Bochniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2015 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
S. M. złożył 28 września 2007 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2007, w którym zadeklarował do zalesienia działki rolne F i G położone na działce ewidencyjnej nr 350 (woj. [...], pow. W., gm. K., obręb K.) o powierzchni 1,69 ha.
W sekcji VI wniosku wskazał termin wykonania zalesienia określony w planie zalesienia na wiosnę 2008 r.
Do wniosku dołączył między innymi Oświadczenie rolnika o uzyskanych dochodach z 28 września 2007 r. oraz Zaświadczenie o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 4 października 2007 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. [...] lutego 2008 r. wydał postanowienie nr [...] o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie.
S. M. złożył 6 maja 2008 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. Oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, dołączając jednocześnie zaświadczenie Nadleśnictwa W. o wykonaniu zalesienia na działkach ewidencyjnych nr 242 i 350, zgodnie z planem zalesienia z 19 września 2007 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał [...] czerwca 2008 r. decyzję Nr [...] w sprawie przyznania S. M. pomocy na zalesianie w łącznej wysokości 11.948,80 zł.
W dniu 19 lipca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wezwał S. M. do złożenia wyjaśnień "w sprawie wskazania w oświadczeniu o dochodach złożonym wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie w 2007 r., wysokości dochodu z rolnictwa".
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2012 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją z [...] czerwca 2008 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie w części dotyczącej premii zalesieniowej i [...] grudnia 2012 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji ostatecznej w części oraz odmowie przyznania premii zalesieniowej.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR [...] maja 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2012 r. o uchyleniu decyzji ostatecznej w części oraz odmowie przyznania premii zalesieniowej.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją nr [...] z [...] czerwca 2013 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] grudnia 2012 r.
Następnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] czerwca 2008 r. w sprawie przyznania S. M. pomocy na zalesianie i decyzją nr [...] z [...] lipca 2013 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] czerwca 2008 r. w sprawie przyznania S. M. pomocy na zalesianie.
Od wskazanej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] S. M. wniósł 9 sierpnia 2013 r. - z zachowaniem ustawowego terminu - odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Prezes ARiMR decyzją nr [...] z [...] września 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z [...] lipca 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z [...] czerwca 2008 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie.
Na decyzję Prezesa ARiMR S. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem sygn. akt V SA/Wa 2330/13 z 12 marca 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR nr [...] z [...] września 2013 r. WSA w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyroku wskazał na naruszenie ogólnej zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zdaniem Sądu nie została wyjaśniona kwestii prawidłowej definicji kwoty dochodu uwzględnianego przy ustalaniu wysokości dochodów innych niż z rolnictwa. W szczególności nie wyjaśniono, czy do dokonanego przez organ procentowego obliczenia dochodu uzyskanego poza rolnictwem wzięto pod uwagę kwoty brutto czy netto. Nie dokonano również szczegółowej analiza regulacji prawnych, które znajdują zastosowanie w zakresie opodatkowania uzyskanych przez skarżącego dochodów uzyskanych z innych źródeł niż rolnictwo, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia w sytuacji, w której sprawa nie została wyczerpująco i wszechstronnie wyjaśniona, zaś niepełny materiał dowodowy nie pozwalał na niebudzące wątpliwości ustalenia faktyczne.
Ponownie procedując w sprawie, Prezes ARiMR wydał [...] lipca 2014 r. decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji - Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...].
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją nr [...] z [...] listopada 2014 r. ponownie stwierdził nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] czerwca 2008 r. o przyznaniu S. M. pomocy na zalesianie.
Od wskazanego rozstrzygnięcia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] S. M. wniósł 4 grudnia 2014 r. - z zachowaniem ustawowego terminu - odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Obecnie kontrolowaną decyzją nr [...] z [...] stycznia 2015 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z [...] listopada 2014 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ dokonał analizy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym uznał, że w rozpoznawanej sprawie występuje przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Organ wskazał, że podstawę przyznania S. M. pomocy na zalesianie stanowiło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 114, poz. 786, ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników. Następnie podkreślił, że zgodnie z § 7 ust. 6 rozporządzenia premia zalesieniowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. Przez dochody z rolnictwa, zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia, rozumie się:
a) dochody z pracy w gospodarstwie rolnym obliczone jako iloczyn powierzchni gruntów będących własnością rolnika według stanu na dzień złożenia wniosku o pomoc oraz wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc, na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. nr 136, poz. 969, ze zm.) lub
b) dochody z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc.
W celu potwierdzenia wysokości dochodu z rolnictwa oraz wysokości dochodów innych niż z rolnictwa, stosownie do § 9 ust. 4 pkt 2, 3 oraz 4 rozporządzenia zalesieniowego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzji z [...] czerwca 2008 r., do wniosku o pomoc dołącza się:
• oświadczenie rolnika o dochodach uzyskiwanych w sposób określony w § 3 pkt 1 lit. a;
• zaświadczenie o dochodach uzyskiwanych w sposób określony w § 3 pkt 1 lit. b, wydane przez urząd skarbowy - jeżeli rolnik uzyskał takie dochody;
• dokumenty potwierdzające uzyskiwanie dochodów innych niż określone w pkt 2 i 3 w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc - jeżeli rolnik uzyskał takie dochody.
W przedmiotowej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. na mocy decyzji Nr [...] z [...] czerwca 2008 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie przyznał S. M. płatność na zalesianie w łącznej wysokości 11.948,80 zł, w tym z tytułu premii zalesieniowej – 2.543,80 zł płatne corocznie przez okres 15 lat od dnia wykonania zalesienia.
Prezes ARiMR wskazał, że w rezultacie podjętych działań organ uzyskał zaświadczenie Urzędu Gminy K. z [...] kwietnia 2012 r., z którego wynika, że na dzień złożenia wniosku o pomoc z tytułu zalesiania gruntów rolnych (tj. na dzień 28 września 2007 r.) S. M. był podatnikiem podatku rolnego z gruntów o powierzchni 2,808 ha przeliczeniowych. Natomiast z zaświadczenia Urzędu Gminy R. z 17 kwietnia 2012 r. wynika, że na dzień 28 września 2007 r. S. M. był podatnikiem podatku rolnego z gruntów o powierzchni przeliczeniowej użytków rolnych ¼ z 0,0475 ha, ½ z 0,3062 ha i 1,1672 ha. Jak ponownie wskazał organ, dochód z gospodarstwa rolnego wyliczany jest jako iloczyn liczby hektarów przeliczeniowych podanych przez właściwy urząd gminy i dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym zawartym w Obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2006 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2005 r. (Dz. Urz. GUS z 2006 r. nr 9, poz. 60), który w przedmiotowej sprawie wynosi 1.844,00 zł.
Wskazano zatem, że dochód z gospodarstwa rolnego S. M., ustalony na podstawie zaświadczeń uzyskanych w wyniku weryfikacji dochodu zgodnie z zaleceniami misji audytowej Nr [...], wynosi 7.634,48 zł
Dochód z gospodarstwa rolnego skarżącego ustalony w oparciu o wskazane dokumenty, różni się od dochodu z gospodarstwa rolnego wskazanego w Oświadczeniu rolnika o uzyskanych dochodach dołączonego do wniosku z 28 września 2007 r. (tam skarżący wskazał kwotę 7.894,90).
W ramach weryfikacji dochodów zgodnie z zaleceniami misji audytowej nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wysłał również pismo do Urzędu Skarbowego w B. z prośbą o wskazanie dochodów spoza rolnictwa uzyskiwanych przez S. M. w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o pomoc, tj. 2006 r. Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 12 kwietnia 2012 r. wynika, że dochód spoza rolnictwa osiągnięty przez S. M. w 2006 r. wynosił 34.214,36 zł. Organ wskazał, że z powyższego wynika, że udział % dochodu z rolnictwa w stosunku do ogółu dochodów (obliczony na podstawie zaświadczenia z Urzędu Gminy K. z 2 kwietnia 2012 r. oraz Urzędu Gminy R. z 17 kwietnia 2012 r., a także zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 12 kwietnia 2012 r.) wynosi 18,24%.
Co istotne, także udział % dochodu z rolnictwa w stosunku do ogółu dochodów obliczony na podstawie Oświadczenia rolnika o uzyskanych dochodach dołączonego do wniosku z 28 września 2007 r. oraz zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 4 października 2007 r. jest niższy niż 25 % i wynosi – 20,09 %.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznając S. M. decyzją nr [...] z [...] czerwca 2008 r. premię zalesieniową pomimo faktu, że dochody z rolnictwa nie stanowiły co najmniej 25% ogółu dochodów osiąganych przez stronę, rażąco naruszył § 7 ust. 6 rozporządzenia, zgodnie z którym premia zalesieniowa, jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa.
Tym samym zdaniem Prezesa ARiMR decyzja z [...] czerwca 2008 r. jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi podstawę uzasadniającą wydanie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzji nr [...] z [...] listopada 2014 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Nr [...] z [...] czerwca 2008 r.
Pismem z dnia 3 lutego 2015 r. S. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa ARiMR z [...] stycznia 20154 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia sformułował zarzuty naruszenia:
- § 7 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący nie spełnił warunku zawartego w tym przepisie;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że poprzez wydanie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] czerwca 2008 r. o przyznaniu pomocy na zalesianie doszło, w świetle tego przepisu, do rażącego naruszenia prawa, bez dokonania analizy i podstaw wydania decyzji z [...] czerwca 2008 r.;
- art. 7, 8, 77, 107 § 3 k.p.a. – poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz brak w uzasadnieniu szczegółowego wyjaśnienia i analizy podstaw wydania decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] czerwca 2008 r.
W uzasadnieniu skargi S. M. podkreślił brak wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji powodów, dla których organ przyznający premię w 2008 r. uznał za spełnione przesłanki z § 7 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. Wskazał także na niewykazanie przez organ, iż decyzja z [...] czerwca 2008 r. rażąco narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kwestie związane z wystąpieniem przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...], z [...] czerwca 2008 r. w sprawie przyznania S. M. pomocy na zalesianie były już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2330/13.
WSA uchylił wówczas zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR nr [...] z [...] września 2013 r. wskazując na naruszenie ogólnej zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zdaniem Sądu nie wyjaśniono kwestii prawidłowej definicji kwoty dochodu uwzględnianego przy ustalaniu wysokości dochodów innych niż z rolnictwa. Nie wyjaśniono też, czy do dokonanych przez organ obliczeń brano pod uwagę dochód uzyskany poza rolnictwem w kwocie brutto czy netto; nie dokonano wreszcie szczegółowej analizy regulacji prawnych, które znajdują zastosowanie w zakresie opodatkowania dochodów skarżącego innych niż z rolnictwa, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia w sytuacji, w której sprawa nie została wyczerpująco i wszechstronnie wyjaśniona, a niepełny materiał dowodowy nie pozwalał na niebudzące wątpliwości ustalenia faktyczne. W konsekwencji Sąd stwierdził, iż doszło do zastosowania prawa materialnego do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Sąd wskazał, że przedstawione powyższe uwagi organ winien uwzględnić przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Zgodnie z art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Jednoznaczne stanowisko orzecznictwa (m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12) przesądza, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu tego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
Mając na uwadze wskazane okoliczności, po dokonaniu analizy zarówno wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie w wyroku z 12 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2330/13 jak i ponownie przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, orzekający obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ wykonał przekazane mu zalecenia. W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ w sposób szczegółowy ustalił i wyliczył źródła dochodu skarżącego osiąganego poza rolnictwem i osiągane w rolnictwie oraz dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co istotne, organ odniósł się do pojęcia "dochodu" zawartego w § 7 ust. 6 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zdaniem Sądu prawidłowo odczytał zakres tego pojęcia odwołując się do przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy ustalony został prawidłowo i sprowadza się do stwierdzenia, iż w okresie którego dotyczył wniosek z 2007 r. S. M. uzyskiwał z rolnictwa mniej niż 25% dochodów. Co istotne, okoliczność ta wynikała już z dowodów zgromadzonych w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] czerwca 2008r., której nieważność obecnie stwierdzono.
Kluczowy w sprawie przepis rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 brzmi następująco:
§ 7. 1. Pomoc na zalesianie dzieli się na:
1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;
2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;
3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów, wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.
2. Wysokość pomocy na zalesianie, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej lub premii zalesieniowej na hektar gruntu i deklarowanej przez rolnika powierzchni gruntów.
3. Wysokość wsparcia na zalesienie i premii pielęgnacyjnej jest uzależniona od nachylenia gruntu przewidzianego do zalesienia.
4. Wysokość stawek pomocy na zalesianie jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
5. Pomoc na zalesianie gruntów innych niż rolne obejmuje wyłącznie wsparcie na zalesienie i premię pielęgnacyjną, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
6. Premia zalesieniowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa.
Treść przytoczonego przepisu nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości prawnych, jest jasna i przez to nie może wywoływać sporów co do jej wykładni.
Oczywistym przy tym jest, że zakres użytego w tym przepisie pojęcia "dochodu" powinien być ustalany w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), w szczególności do szczegółowo opisanej w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji treści art. 9 ust. 2 (odczytywanej przez pryzmat art. 22 ust. 1 oraz z uwzględnieniem art. 23 ust. 1 pkt 12, 37 oraz 58). Przedstawiony w zaskarżonej decyzji wywód Prezesa ARiMR dotyczący tej kwestii jest jasny, logiczny i przekonujący. Odczytanie użytego w omawianym przepisie zakresu pojęcia "dochód" nie wymagało – wbrew sugestiom skarżącego - ani skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych, ani nie wzbudziło rozbieżności orzeczniczych.
Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem orzecznictwa "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji, w której treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest więc to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią stosowanego w sprawie przepisu prawa, co wynika z prostego ich zestawienia i nie stanowi konsekwencji błędu w wykładni prawa. Przekroczenie przepisu musi być jasne i niedwuznaczne a charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki (zob. wyrok NSA z 13 października 2005 r., sygn. akt FSK 2294/04, LEX nr 173113). Zatem rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, w której orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym, co należy podkreślić, wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 13 lipca 2001 r., sygn. akt III SA 1110/00 oraz z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 27/05, LEX nr 187767). Jako rażącego naruszenia prawa nie należy zaś traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (tak wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 933/02, LEX nr 149177), a więc w sytuacji, w której decyzja jest w sposób oczywisty sprzeczna z przepisem prawa i - w związku z powyższym - nie może pozostawać w obrocie prawnym praworządnego państwa (por. wyroki: NSA z 13 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2395/0, LEX nr 146076 oraz WSA w Warszawie z 14 października 2004 r., sygn. akt III SA 2293/03, Monitor Podatkowy 2004/11/3).
Ta ostatnia sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wbrew jasnemu i jednoznacznemu brzmieniu § 7 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. premia zalesieniowa została w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] czerwca 2008 r. przyznawana rolnikowi, który uzyskiwał mniej niż 25 % dochodów z rolnictwa.
Decyzja ta została zatem wydana wbrew ustawowemu nakazowi uwzględnienia przy przyznawaniu premii wskazanej w tym przepisie wysokości dochodów uzyskiwanych z rolnictwa.
Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie, które powoduje, że treść wadliwej decyzji stanowi zaprzeczenie przywoływanego stanu prawnego.
Takie skutki są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności i ich ustalenie musi prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzone przez organy administracji naruszenie prawa w decyzji z [...] czerwca 2008 r. miało charakter rażący i w pełni obligowało do stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia.
Wbrew zarzutom skargi na treść orzeczenia nie mogą mieć wpływu ani motywy, którymi kierował się organ przy wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., ani też ilość i uzasadnienie innych decyzji zalesieniowych wydanych przez organ w 2008 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło