V SA/Wa 1132/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Fundacji [...] w [...] na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dofinansowania przypadającego do zwrotu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej Postanowieniem z dnia 2 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej Fundacji przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Fundacja wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II GZ 704/13 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał wniosek do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wskazał, że ocena wniosku skarżącej Fundacji jakiej dokonał Sąd I instancji jest niewystarczająca dla stwierdzenia, czy uchybienie terminu do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej było wynikiem zawinienia skarżącej czy też okoliczności obiektywne sprawy pozwalały na przyjęcie, że uchybienie to było niezawinione. Podniósł, iż ograniczenie się do w motywach uzasadnienia do stwierdzenia, że brak było podstaw do uznania, że uchybienie terminowi było niezawinione, a nie spowodowane brakiem należytej dbałości o swoje sprawy, bez odniesienia się do treści wniosku z uwzględnieniem dokumentów do niego załączonych uniemożliwia stwierdzenie czy jego ocena została przeprowadzona w sposób pozwalający na jednoznaczne uznanie, że nie została spełniona przesłanka z art. 86 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art.190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi przywrócić termin na wniosek strony jeśli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. W art. 87 § 2 p.p.s.a., określono, że w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowanym na tle powołanych przepisów przyjmuje się, że brak winy polega na dołożeniu szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 129/11). W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wraził również pogląd, że przy ocenie zawinienia, bądź jego braku, Sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując, czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też przeciwnie, wykazał się niedbalstwem. Na wstępie należy zauważyć, że Fundacji odpis wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej został doręczony w dniu 2 lipca 2013 r., a więc termin do jego uiszczenia mijał z dniem 9 lipca 2013 r. Z dołączonych dokumentów do wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz jego samego wynika, że Fundacja juz od dnia 2 lipca 2013 r. podjęła działania celem uzyskania darowizny pieniężnej od podmiotów gospodarczych, którą chciała przeznaczyć na pokrycie przedmiotowego wpisu. Fundacja wskazała, że w tym celu przeprowadzono szereg rozmów telefonicznych, oraz wystąpiła do kilku podmiotów na ich żądanie drogą pisemną (pisma z 3 lipca 2013 r. do [...] sp. z o.o., [...]) i mailową (do M. G. z dnia 24 lipca 2013 r.). Ww. firmy odmówiły wsparcia pismami z 24 lipca 2013 r. Natomiast M. G. w odpowiedzi na maila z 24 lipca 2013 r. oraz w nawiązaniu do rozmowy telefonicznej z dnia 2 lipca 2013 r. potwierdziła gotowość dokonania wpłaty żądanego wpisu na konto sądu (k-636 akt sądowych). Z powodu omyłki banku (k-660 akt sądowych) przedmiotowy wpis został uiszczony na konto Sądu dopiero w dniu 13 września 2013 r., mimo, że polecenie przelewu zostało wydane w dniu 26 lipca 2013 r. (k-619 akt sądowych). Rozpoznając sprawę ponownie należy zauważyć, że zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie, trudna sytuacja majątkowa nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Podkreśla się, że brak środków finansowych nie usprawiedliwia opóźnienia w uiszczeniu należnej opłaty. Wskazano, że skoro ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to nie może podlegać wątpliwości, iż brak środków finansowych wskazany we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, będący przyczyną uchybienia terminu przewidzianego do wykonania obowiązku uiszczenia stosownej opłaty, może stanowić jedynie podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 886/10; z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II FZ 752/06 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 990/10). Podkreślenia również wymaga, iż skarżąca Fundacja wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów od skargi kasacyjnej, a Sąd dwukrotnie odmówił przyznania prawa pomocy w tym zakresie (zob. postanowienie z 12.01.2012 r. V SA/WA 1857/11 - sygnatura poprzednia k-172 akt sądowych; postanowienie z dnia 20 maja 2013 r. k-592 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżącej Fundacji można przypisać co najmniej brak dostatecznej dbałości o zabezpieczenie swych interesów (środków finansowych), polegający na niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Posiadając wiedzę od dnia 27 maja 2013 r. (zpo postanowienia z 20 maja 2013 r. k 599 akt sądowych), że nie została ona zwolniona z kosztów od skargi kasacyjnej, Fundacja ze względu na dbałość o swoje interesy powinna poczynić starania o zabezpieczenie kwoty pieniężnej na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej już od dnia 27 maja 2013 r. a nie dopiero od dnia 2 lipca 2013 r. kiedy to doręczono jej odpis zarządzenia wzywającego od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Tym bardziej, że nie zaskarżyła ona postanowienia z 20 maja 2013 r. Sąd zauważył, że skarżąca Fundacja od dnia doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu starała się pozyskać środki na jego uiszczenie, jednakże dopiero uzyskała je w dniu 26 lipca 2013 r. Jednakże ww. działania zdaniem Sądu nie uprawdopodobniają okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, ponieważ brak środków finansowych, na który powołuje się skarżąca Fundacja nie był spowodowany sytuacją nagłą, niezależną od niej. Późniejsze ich uzyskanie nie może przemawiać za zasadnością przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.