V SA/Wa 1245/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-20
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Irena Jakubiec-Kudiura, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, dokonana przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), była zgodna z prawem, w szczególności czy nie naruszyła przepisów ustawy wdrożeniowej i regulaminu konkursu, a tym samym czy nie miała istotnego wpływu na wynik oceny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu przez PARP była zgodna z prawem. Stwierdzono, że PARP prawidłowo oceniła projekt w zakresie kryterium nr 8 (Potencjał rynkowy produktu i opłacalność), wskazując na brak wystarczających danych potwierdzających potencjał rynkowy i opłacalność projektu. Sąd podkreślił, że ocena sądu administracyjnego ogranicza się do kontroli legalności postępowania organu, a nie do merytorycznej oceny projektu.Stan faktyczny
Skarżąca B.M. wniosła skargę na pismo Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) z czerwca 2018 r. dotyczące oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia. PARP uznała, że projekt nie spełnił kryterium nr 8 (Potencjał rynkowy produktu i opłacalność), co skutkowało brakiem wyboru do dofinansowania. Skarżąca wniosła protest, kwestionując ocenę, jednak PARP podtrzymała swoje stanowisko. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy wdrożeniowej, w szczególności dotyczących rzetelności i przejrzystości oceny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant referent stażysta - Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi B.M. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
Przedmiotem skargi z dnia 30 kwietnia 2018 r., wniesionej do Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w Warszawie przez B. M., prowadzącą działalność
gospodarczą pod firmą "B." z siedzibą w
K. (dalej: Skarżąca, Wnioskodawca, Strona), jest informacja Polskiej Agencji
Rozwoju Przedsiębiorczości (zwany dalej PARP, Instytucja Pośrednicząca, IP, organ)
zawarta w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...]
wydana w przedmiocie protestu złożonego w ramach działania 1.3. Ponadregionalne
powiązania kooperacyjne, poddziałanie 1.3.2. Tworzenie sieciowych produktów przez
MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
W dniu 28 grudnia 2017 roku Skarżąca złożyła do Polskiej Agencji
Przedsiębiorczości wniosek o dofinansowanie realizacji projektu p.n. "Dwa światy -
naturalny powrót do przeszłości z innowacyjną technologią przyszłości".
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] PARP
poinformowała Skarżącą o tym, że wniosek o dofinansowanie projektu ... nie został wybrany do dofinansowania z uwagi na to, że Komisja Oceny
Projektów uznała, iż projekt nie spełnił kryteriów wyboru projektów ponieważ w wyniku
oceny merytorycznej projekt uzyskał 26 punktów, co jest wielkością umożliwiającą
otrzymanie dofinansowania, lecz nie spełnił Kryterium nr 8 - Potencjał rynkowy produktu
będącego efektem projektu oraz opłacalność produktu. Wskazano, że aby projekt mógł
zostać rekomendowany do dofinansowania musi uzyskać w pierwszym obszarze co
najmniej 2 pkt, w drugim obszarze co najmniej 2 pkt oraz w trzecim obszarze 3 pkt.
Projekt nie uzyskał wymaganego minimum punktowego w obszarze pierwszym i
trzecim, łącznie przyznano 2 punkty a tym samym kryterium nie zostało spełnione.
Skarżąca wniosła protest, kwestionując ocenę projektu w odniesieniu do
wskazanego wyżej kryterium.
W odpowiedzi na protest pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. PARP
poinformowała, iż nie uwzględniła protestu, podtrzymując wcześniejszą ocenę. PARP
wzięła pod uwagę opinię niezależnego eksperta, powołanego do składu Komisji Oceny
Projektu, który stwierdził brak podstaw do zmiany oceny zakwestionowanego Kryterium
merytorycznego nr 8 - Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz
opłacalność projektu. Projekt otrzymał 2 pkt na 9 możliwych.
Wskazano, że z oceny dokonanej przez Panel Ekspertów wynika, że projekt nie
spełnił następujących elementów podlegających ocenie w ramach kryterium nr 8, tj.
1) w podkryterium Analiza rynku:
- brak właściwego określenia potrzeb, wymagań i preferencji klientów
indywidualnych i instytucjonalnych (pkt b),
- brak przedstawienia realnej analizy wielkości potencjalnego popytu w
odniesieniu do obecnej i prognozowanej wielkości rynku (pkt c),
2) w podkryterium Ocena strategii produktu:
- brak przedstawienia realistycznej strategii produktu i uwzględnienia
potencjalnego ryzyka (pkt a),
- brak uprawdopodobnienia sukcesu rynkowego projektu (pkt d),
3) w podkryterium Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu:
- brak wykazania opłacalności projektu.
W podkryterium Analiza rynku projekt uzyskał 0 pkt z uwagi na brak spełnienia
wszystkich punktów od a. do d. (nie spełniono podpunktu b. oraz c.).
W podkryterium Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu nie
przyznano punktów. Aby projekt mógł zostać rekomendowany do dofinansowania musi
uzyskać w kryterium nr 8 w obszarze Analiza rynku dla produktu co najmniej 2 pkt, a w
obszarze Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu 3 punkty.
Przedmiotowy projekt nie uzyskał wymaganego minimum punktowego w obu
obszarach.
PARP dokonując oceny zarzutów zawartych w proteście stwierdził odnośnie
Podkryterium: Analiza rynku, że przywołane w proteście przez Wnioskodawcę badanie
(załącznik do wniosku ...) nie może stanowić podstawy
oceny kryterium, gdyż nie zostało załączone do wniosku będącego przedmiotem oceny
(nr [...]). Eksperci dokonujący oceny nie mieli możliwości
zapoznania się z wynikami ww. badań. Uwaga Wnioskodawcy odnośnie braku
możliwości dołączenia do wniosku Raportu z wyników badań jest bezzasadna, gdyż
Wnioskodawca ma możliwość zaprezentowania dokumentu na Panelu Ekspertów lub
przedstawienia konkluzji z przeprowadzonego badania w odpowiednim polu we
wniosku. W nawiązaniu do właściwego określenia potrzeb, wymagań i preferencji
klientów, należy zgodzić się z Ekspertami dokonującymi oceny projektu, że załączony
do wniosku Raport z wyników badań nie precyzuje jakie grupy klientów zainteresowane
są poszczególnymi usługami. Wyniki badań zostały przedstawione w sposób dosyć
ogólny, nie dający podstawy do prawidłowego oszacowania zapotrzebowania na
produkt.
Wskazano przy tym, że zasadna jest natomiast uwaga Wnioskodawcy w zakresie
zarzutu Ekspertów odnośnie nieporównywalności danych w Raporcie z powodu
udzielania odpowiedzi na różne pytania przez różną liczbę osób. Wiarygodność wyniku
uzależniona jest przede wszystkim od ilości osób odpowiadających na pytanie, nie ma
natomiast znaczenia czy na wszystkie pytania odpowiadają te same osoby.
W ocenie PARP Eksperci słusznie zauważyli, że wskazana we wniosku
informacja na temat wzrostu zainteresowania jogą nie jest równoznaczna z
zapotrzebowaniem na usługi, które znajdą się w ofercie Wnioskodawcy, podobnie jak
wzrost popytu na surowce zielarskie nie oznacza zapotrzebowania na usługi planowane
do realizacji z wykorzystaniem produktów ziołowych. Uwaga Wnioskodawcy w tym
zakresie jest bezzasadna.
Odnośnie analizy wielkości potencjalnego popytu w odniesieniu do obecnej i
prognozowanej wielkości rynku, PARP zgodził się z Ekspertami dokonującymi oceny
projektu, że Wnioskodawca nie wskazał wiarygodnych danych pozwalających na
oszacowanie potencjalnego pobytu na nową usługę w ujęciu ilościowym i
wartościowym. Informacje przedstawione we wniosku dotyczą jedynie ogólny danych
wykorzystania bazy noclegowej na rynku turystycznym. W wyniku realizacji projektu
Wnioskodawca nie będzie natomiast oferował usługi noclegowej, ale zorganizowane
pobyty wypoczynkowe, w ramach których niezbędne jest zapewnienie m.in. noclegu.
Motywatorem wyboru usługi przez przyszłych odbiorów nie będzie nocleg, ale
kompleksowa oferta wypoczynkowa.
Jak słusznie zauważa Wnioskodawca, wskaźnik wykorzystania miejsc
noclegowych informuje o średnim a nie maksymalnym wykorzystaniu miejsc
noclegowych w danym okresie czasu, niemniej jednak Wnioskodawca we wniosku nie
wskazał maksymalnego obłożenia obiektów noclegowych w poszczególnych okresach.
Z uwagi na powyższe w ocenie PARP trudno jest potwierdzić prawidłowość przyjętych
założeń odnośnie ilości miejsc noclegowych niezbędnych do świadczenia usługi.
PARP wskazał też, że dodatkowo w proteście wskazuje się, że ocena dokonana
przez PE wydaje się subiektywna. Wnioskodawca podkreśla, że wzorując się na swoim
innym wniosku ([...]) przeprowadzona ocena w zasadzie
identycznych założeń i wniosków z poszczególnych badań została oceniona
pozytywnie. PARP w pierwszej kolejności podkreślił odnośnie tego zarzutu, że w
każdym z przypadków ocena ekspercka jest dokonywana w innym składzie i stąd
wynika rozbieżność ocen między oceną wniosku złożonego w IV etapie a oceną
wniosku w VI etapie konkursu nr 3. Zasadą oceny projektów, jest niezależność opinii
ekspertów w odniesieniu do ocenianego wniosku o dofinansowanie projektu. Tym
samym za bezzasadny uznano zarzut, iż projekt powinien zostać oceniony w zakresie
przedmiotowego kryterium w sposób tożsamy w obu naborach.
Dodatkowo wskazano, że skład komisji zmieniono, zlecając w zakresie protestu
wykonanie niezależnej opinii przez eksperta dotychczas niezaangażowanego w proces
oceny wniosku. Mając także na uwadze podnoszone argumenty, do przygotowania
opinii zaangażowano eksperta oceniającego posiadającego bogate doświadczenie w
ocenie projektów w swojej specjalizacji.
Odnośnie Podkryterium: Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu
PARP wskazał na to, że co do opłacalności projektu, należy zgodzić się z Ekspertami,
że wyliczony przez Wnioskodawcę wskaźnik NPV jest błędny i wyliczony niezgodnie z
metodologią obliczania wskaźnika NPV.
Zgodnie z metodyką, wartości przepływów pieniężnych w poszczególnych latach
należy przemnożyć przez współczynnik dyskontowy, a następnie sumować otrzymane
wielkości. Wnioskodawca natomiast dokonał podzielenia wartości przepływów
pieniężnych przez wartości współczynnika dyskontowego, co istotnie zaburza
ostateczny wynik wskaźnika. Zastrzeżenia budzi także uwzględnienie w wyliczeniach
przychodów z całej działalności Wnioskodawcy, a nie tylko z działalności projektowej.
Należy zgodzić się z Ekspertami, że nieprawidłowe jest zaliczanie do
przychodów wartości amortyzacji, gdyż nie stanowi ona wydatku, niemniej jednak w
przypadku Wnioskodawcy powiększenie przychodów o kwotę amortyzacji miało na celu
zniwelowanie kosztu amortyzacji ujętego w pozycji Nt. Uwaga Wnioskodawcy w tym
zakresie jest więc zasadna.
Nie można również zgodzić się ze stwierdzeniem Ekspertów, że projekt powinien
wykazywać opłacalność z podstawowych przepływów pieniężnych bez uwzględnienia
wartości rezydualnej. Zapisy Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu
w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, nie precyzuje
sposobu wyliczenia wskaźnika NPV. Szczegółowa informacja jak obliczyć NPV znajduje
się w załączniku do wniosku o dofinansowanie Prognoza finansowa projektu pod tabelą
służącą do wyliczenia NPV, gdzie wyraźnie wskazano, że w wyliczeniach NPV należy
uwzględnić wartość rezydualną. W przypadku inwestycji infrastrukturalnych
charakteryzujących się długim okresem zwrotu takie podejście jest jak najbardziej
zasadne.
Pomimo jednak, że wartość NPV przyjmuje wartość dodatnią, nie można
potwierdzić opłacalności projektu. Eksperci uznali brak możliwości potwierdzenia
prawidłowości przyjętych założeń odnośnie wielkości zapotrzebowania na usługi
oferowane w wyniku realizacji projektu, brak jest więc możliwości stwierdzenia, że
założenia stanowiące podstawę kalkulacji prognozy finansowej są wiarygodne i
potwierdzają realność prognozy, a tym samym nie można przyznać punktów z tytułu
opłacalności projektu.
Podsumowując PARP stwierdził, że protest w zakresie Kryterium merytorycznego
nr 8 - Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz opłacalność projektu
jest bezzasadny, pomimo, że argumentacja Wnioskodawcy w odniesieniu do części
zarzutów stawianych przez Ekspertów została uznana. Brak jest jednakże podstaw do
zmiany punktacji w kryterium.
Tym samym PARP podtrzymał ocenę negatywną, ponieważ projekt nie spełnił
kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania
albo skierowany do właściwego etapu oceny.
Pismem z dnia 23 lipca 2018 r. B. M. wniosła skargę na powyższe
rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając
się na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach
realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie
finansowej 2014-2020 (dalej: ustawy wdrożeniowej") stwierdzenia, że ocena projektu
została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny
wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia PARP.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: naruszenie ustawy wdrożeniowej, a w
szczególności jej art. 37, art. 41, art. 43 oraz art. 45.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 37 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy wdrożeniowej
poprzez nierzetelną, pozbawioną uzasadnienia w dokumentach aplikacyjnych ocenę
Wniosku, w zakresie uznania, iż nie spełnia on merytorycznego kryterium nr 8. W
rozstrzygnięciu protestu w podkryterium: Analiza rynku podniesiony jest zarzut braku
możliwości zapoznania się Ekspertów z treścią badania. Podnoszenie zarzutu, że
określone badanie nie zostało dołączone do wniosku z przyczyn celowych ograniczeń
co do ilości załączników ( do 5 szt.) i ich rozmiaru nie może być powodem negatywnej
oceny kryterium wyboru projektów. Należy również zauważyć, że konkluzja z
przeprowadzonego badania została przedstawiona w odpowiednim polu wniosku, co
zostało przytoczone w złożonym proteście. Przytoczona w rozstrzygnięciu protestu
możliwość zaprezentowania na Panelu Ekspertów (PE) jest niemożliwa do
zrealizowania. Zgodnie z regulaminem konkursu Wnioskodawca w trakcie PE
zobowiązany jest do dokonania w nieprzekraczalnym czasie 30 minut prezentacji
projektu obejmującej zagadnienia dotyczące kryteriów oceny merytorycznej.
Przeprowadzenie tak szerokiego zakresu prezentacji w tak krótkim
regulaminowym czasie uniemożliwia zaprezentowanie dodatkowych dokumentów.
Należy zauważyć, że wnioskodawca nie został zobowiązany do dostarczenia badania w
oparciu o art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej.
W nawiązaniu do przytoczonej w rozstrzygnięciu zgody z oceną Ekspertów
dotyczącej właściwego określenia potrzeb, wymagań i preferencji klientów Skarżąca nie
zgadza się z brakiem podstaw do prawidłowego oszacowania zapotrzebowania na
produkt stwierdzając naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Załączony do
wniosku o dofinansowanie raport z badań Badanie preferencji klientów Agroturystyki
nad Bugiem dotyczy badania preferencji klientów, jak również miało na celu zbadanie
zainteresowania projektowanym produktem sieciowym i składem pożądanych usług i
ich możliwą dostępność cenową, jednak nie stanowiło bezpośredniej podstawy do
oszacowania zapotrzebowania rynkowego na produkt. Załączony raport pomimo
zarzucanego braku sprecyzowania zainteresowania poszczególnych grup klientów w
sposób bardzo szczegółowy w rozbiciu na poszczególne usługi przewidywane do
realizacji w ramach projektu nie jest dość ogólny jak to stwierdzono w rozstrzygnięciu
protestu. Przeprowadzone badanie wyznacza grupy klientów w ujęciu struktury płci,
wieku, miejsca zamieszkania z uwzględnieniem najczęstszych regionów i wielkości
miejscowości, jak również z uwzględnieniem wykształcenia i osiąganych dochodów.
Zauważono też, że zapotrzebowanie rynkowe na produkt nie opierało się jedynie
na badaniu kwestionowanym w rozstrzygnięciu protestu. W złożonym wniosku w polu
Zapotrzebowanie rynkowe na produkt (str. 65-66) wyraźnie określono, że z uwagi na
brak innych dostępnych danych w oszacowaniu potencjalnego popytu posłużono się
wynikami badań statystycznych przeprowadzonych przez GUS. Podstawowe dane na
podstawie których przeprowadzono oszacowania wielkości rynku, na podstawie których
dokonano oszacowania przewidywanych przychodów uzyskane zostały z badań
przeprowadzonych przez Główny Urząd Statystyczny zebranych w raporcie GUS -
Turystyka 2016. Pozostałe badania miały charakter pomocniczy i stanowiły
potwierdzenie obserwowanych procesów zachodzących na rynku usług turystycznych.
Zarówno badanie osób ćwiczących jogę stwierdzające związek ćwiczenia jogi z chęcią
poprawy kondycji fizycznej i psychicznej, jak również badania dotyczące popytu na
surowce zielarskie i badania stresu miały na celu pokazanie potrzeb i preferencji
klientów. Potrzeby i preferencje klientów przekładają się na zapotrzebowanie na
poszczególne usługi planowane do realizacji w ramach wnioskowanego projektu.
Stwierdzenie w rozstrzygnięciu, że uwaga Wnioskodawcy w tym zakresie jest
bezzasadna z jednoczesnym brakiem podania rzeczowego uzasadnienia jest zdaniem
Skarżącej niewłaściwa. Skarżąca nie zgadza się z przytoczonym w rozstrzygnięciu
uzasadnieniem dotyczącym analizy wielkości potencjalnego popytu w odniesieniu do
obecnej i przyszłej wielkości rynku. Zorganizowane pobyty turystyczno-zdrowotne będą
głównie przeznaczone dla klientów z poza Polski Wschodniej dlatego muszą oferować
usługę noclegu. Mając na uwadze, że średni wskaźnik wykorzystania miejsc
noclegowych w obiektach zdrowotnych wynosi 77,8 %, jak również że wszystkie pakiety
zaplanowane w ramach zorganizowanych pobytów produktu sieciowego oferować będą
usługi zdrowotne uwzględniając informację, że średnie wykorzystanie miejsc
noclegowych obejmuje przerwy wynikające z bieżących remontów i sezonowości to nie
ulega wątpliwości, że maksymalne wykorzystanie w niektórych okresach osiągnie
100%. Wskazano też na ocenę otrzymaną w poprzednim wniosku [...] , gdzie przyjęto do analizy identyczny
wskaźnik wykorzystania miejsc
noclegowych.
Skarżąca przedstawiła wiarygodne dane pozwalające na oszacowanie
potencjalnego popytu na produkt w ujęciu ilościowym i wartościowym w odpowiednich
polach wniosku ( str. 66-69). Dodatkowo zauważono, że w obliczu przytoczonych
wyjaśnień dotyczących błędnego założenia w oparciu o niewłaściwą definicję wskaźnika
poziomu wykorzystania miejsc noclegowych jako wartość maksymalną w miejsce
właściwej wartości średniej zakwestionowaną w proteście i podtrzymaną w
rozstrzygnięciu, zmniejszenie łącznej kwoty kosztów kwalifikowanych o koszty
dotyczące miejsc noclegowych w budynku zakwaterowania turystycznego nie jest
zasadny, pomimo wyrażonej pod presją czasu przez Skarżącą zgody na takie działanie
Komisji Oceny Projektów.
Odniesiono się też do rozbieżności ocen między oceną wniosku złożonego w IV
etapie a oceną wniosku w VI etapie konkursu nr 3. Zmiana składu Komisji Oceny
Projektów (KOP) nie może być przyczyną błędnej i subiektywnej oceny. Kryteria oceny
projektów powinny zapewniać równe traktowanie wnioskodawców niezależnie od składu
KOP. W przypadku uzasadnionych wątpliwości w ocenie spełnienia kryteriów wyboru
projektów, Instytucja Wdrażająca lub Instytucja Pośrednicząca zgodnie z art. 37 ustawy
wdrożeniowej może wymagać od wnioskodawców informacji i dokumentów
niezbędnych w powyższym zakresie. Skarżąca podtrzymuje zarzut, iż projekt powinien
zostać oceniony w zakresie podkryterium Analiza rynku w sposób tożsamy w obu
naborach w oparciu o przejrzyście skonstruowane kryteria wyboru projektów zgodnie z
art. 37 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej. Zastanawiająca jest
ocena niezależnego dodatkowego jednego Eksperta powołanego do przygotowania
opinii przytoczonej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu, stwierdzająca zarzuty
podnoszone w proteście za bezzasadne jednocześnie nie przytaczając rzeczowych
argumentów uzasadniających takie stanowisko.
W rozstrzygnięciu protestu w zakresie podkryterium Prognoza finansowa
wskazuje na opłacalność projektu ocena wniosku o dofinansowanie przedstawiona w
piśmie PARP z dnia [...] kwietnia 2018 r. w zakresie powyższego przedmiotowego
podkryterium kwestionuje sposób wyliczenia NPV i wyliczoną jego wartość według
Komisji Oceny Projektów mniejszą od zera. W złożonym proteście Skarżąca przyznaje,
że w wyliczeniach dokonano drobnego błędu rachunkowego. W rozstrzygnięciu
podnoszony jest ponownie zarzut, że z godnie z metodyką, wartości przepływów
pieniężnych w poszczególnych latach należy przemnożyć przez współczynnik
dyskontowy, a następnie sumować otrzymane wielkości. Wnioskodawca natomiast
dokonał podzielenia wartości przepływów pieniężnych przez wartości współczynnika
dyskontowego, co istotnie zaburza ostateczny wynik wskaźnika.
Skarżąca zgadza się z zaistnieniem powyższego drobnego błędu rachunkowego,
jednak nie zgadza się ze stwierdzeniem istotnego zaburzenia ostatecznego wyniku.
Zdaniem Skarżącej jest to oczywista omyłka, którą mogła zostać poprawiana z
udziałem lub bez udziału wnioskodawcy zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
Wyżej. Skarżąca dokonała ponownych wyliczeń NPV eliminując zaistniały błąd i w
złożonym proteście podaje poprawnie wyliczoną dodatnią wartość NPV zarówno bez
uwzględnienia wartości rezydualnej, jak też z jej uwzględnieniem. Opłacalność projektu
jest zachowana jeżeli wartość NPV jest większa od zera. W rozstrzygnięciu protestu
uznane są zarzuty podnoszone w proteście co potwierdza zarzucane naruszenie art. 37
ust. 1 oraz ust. 5 ustawy wdrożeniowej, jednak pomimo uznania dodatniej wartości NPV
ocena przedmiotowego kryterium pozostaje niezmieniona, z czym Skarżąca nie zgadza
się.
Skarżąca nie zgadza się ze stwierdzeniem Ekspertów, że pomimo uzyskania
dodatniej wartości NPV nie można potwierdzić opłacalności projektu z uwagi na brak
możliwości potwierdzenia prawidłowości przyjętych założeń odnośnie wielkości
zapotrzebowania na usługi oferowane w wyniku realizacji projektu. W dokonanej ocenie
wniosku Komisja Oceny Projektów w rozpatrywanym podkryterium nie zarzuca
podnoszonych w rozstrzygnięciu protestu zarzutów. W ocenie możemy przeczytać, że
Wnioskodawca zaprezentował sposób wyliczenia ceny usług oraz ich szacowaną ilość,
dokonał porównania z ofertą konkurencyjną na rynku nie stwierdzając w ocenie
błędnych lub wątpliwych założeń stanowiących podstawę sporządzenia prognozy
finansowej projektu. Podnoszenie nowych zarzutów dopiero w fazie rozstrzygnięcia
protestu pozbawia Skarżącą możliwości dwuinstancyjnego postępowania
przedsądowego, jak i rzetelnego postępowania zapewnionych przez art. 78 Konstytucji
RP oraz art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Niewłaściwa ocena KOP dokonana w zakresie podkryterium Analiza rynku nie
może się przekładać w sposób automatyczny na podkryterium Prognoza finansowa
wskazuje na opłacalność projektu, które powinno być oceniane wyłącznie na podstawie
dodatniej wartości NPV przy braku innych zarzutów w zakresie przedmiotowego
podkryterium w dokonanej ocenie wniosku.
W ocenie Skarżącej, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w toku
postępowania oceniła wniosek w sposób nierzetelny z pominięciem przez organ
możliwości zwrócenia się o dodatkowe wyjaśnienia.
Złożono również wniosek o zobowiązanie PARP do dostarczenia do sprawy
umowy zawartej między Instytucjami Zarządzającą a Pośredniczącą. Uzasadniono to
tym, że Skarżąca winna mieć możliwość zapoznania się z treścią takiej umowy w celu
sprawdzenia, czy zachowane zostały przez stronę przeciwną wszystkie postanowienia
tej umowy mające istotne znaczenie proceduralne w niniejszej sprawie, w
szczególności możliwość rozpatrzenia złożonego protestu przez PARP.
W odpowiedzi na skargę PARP wniósł o jej oddalenie. IP przesłała też żądane
przez Stronę skarżącą porozumienie z dnia 28 kwietnia 2015 r., zawarte pomiędzy
Ministrem Infrastruktury i Rozwoju a PARP, potwierdzające umocowanie PARP jako
organu właściwego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie
wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w
zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz.
U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.) – dalej: "ustawa wdrożeniowa", "ustawa" - w zw. z art. 3
§ 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.
W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny
legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego,
skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia,
że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i
naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do
ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując
sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39
ust. 1.
Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa",
prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie
ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy
nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania
administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników
organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację
zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów
administracyjnych wskazuje, że przy interpretacji przepisów ustawy wdrożeniowej
przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach
sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami
systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie
obowiązującego.
Uznać należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana
jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia
systemu realizacji programu operacyjnego.
Kontrolując zatem legalność oceny projektu dokonanej przez PARP, jak również
legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły
ostateczny wynik w zaskarżonej informacji, stwierdzić trzeba, iż odpowiadają one
prawu.
Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania KOP oraz
organu rozpoznającego protest z prawem powszechnie obowiązującym, w tym
zgodności z:
- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu
Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy
ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego
Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i
Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE. L
347 str. 320),
- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i
przepisów szczególnych dotyczących celu " Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia "
oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 ( Dz. Urz. UE L 347
str.289)
- rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r.
uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w
zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE. L 187 str. 1),
- rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 480/2014 z dnia 3 marca
2014r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr
1303/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności,
Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz
Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne
dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego
(Dz. Urz. UE. L 138 str. 5),
- ustawą z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie
polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020,
- Programem Operacyjnym Polska Wschodnia 2014-2020, zatwierdzonym
decyzją Komisji Europejskiej z dnia 16 grudnia 2014r.,
- Wytycznymi ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego w zakresie
trybu wyboru projektów na lata 2014 – 2020 (wydanymi na podstawie art. 5 ust. 1
ustawy wdrożeniowej),
- Szczegółowym opisem osi priorytetowych PO PW 2014-2020,
- Regulaminem konkursu Oś priorytetowa: I Przedsiębiorcza Polska Wschodnia,
Działanie 1.3 Ponadregionalne powiązania kooperacyjne, Poddziałanie 1.3.2 Tworzenie
sieciowych produktów przez MŚP , nr konkursu 3, obowiązujący od 11 października
2017 r.,
- Kryteriami wyboru projektów PO PW, Poddziałanie 1.3.2 Tworzenie sieciowych
produktów przez MŚP, stanowiącymi załącznik nr 1 do regulaminu,
Przy czym wskazać należy, że dokumenty określające warunki i procedury
obowiązujące w programach operacyjnych są wydawane na podstawie upoważnienia
ustawowego, tj. art. 6, art.7, art. 41 ustawy wdrożeniowej.
Dokonując oceny zaskarżonej informacji należy zauważyć, że projekt Skarżącej
spółki po rozpatrzeniu protestu nie spełnił kryteriów oceny w ramach spornego
kryterium nr 8 Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz opłacalność
produktu. Wskazano, że aby projekt (który uzyskał łącznie 26 pkt) mógł zostać
rekomendowany do dofinansowania, musi uzyskać w pierwszym obszarze tego
kryterium co najmniej 2 pkt, w drugim obszarze co najmniej 2 pkt oraz w trzecim
obszarze 3 pkt. Projekt nie uzyskał wymaganego minimum punktowego w obszarze
pierwszym i trzecim, łącznie przyznano 2 punkty a tym samym kryterium nr 8 nie
zostało spełnione.
W myśl postanowień Regulaminu konkursu , a konkretnie § 11 ust. 1, projekt
może zostać wybrany do dofinansowania, gdy spełnił kryteria wyboru projektów oraz
kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie pozwala na wybranie go
do dofinansowania.
W ust. 3 zapisano zaś, że projekt nie może zostać wybrany do dofinansowania,
gdy spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie
projektów w ramach konkursu nie pozwala na jego dofinansowanie lub nie spełnił
kryteriów wyboru projektów.
W § 14 zawarto postanowienia dot. procedury odwoławczej. Wynika z nich, że w
przypadku negatywnej oceny projektu, o której mowa w art. 53 ust. 2 ustawy
wdrożeniowej, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia protestu na zasadach
określonych w rozdziale 15 ustawy wdrożeniowej. Protest wnoszony jest do PARP.
PARP rozpatruje protest weryfikując prawidłowość oceny projektu, o której mowa w art.
57 ustawy wdrożeniowej. Projekt może otrzymać dofinansowanie w wyniku procedury
odwoławczej pod warunkiem, że spełnił kryteria wyboru projektów i uzyska co najmniej
tyle punktów, ile uzyskał projekt umieszczony na ostatnim miejscu na liście projektów
wybranych do dofinansowania w ramach konkursu z uwzględnieniem kryteriów
rozstrzygających oraz pod warunkiem dostępności środków finansowych.
Jednocześnie z treści § 8 i § 10 Regulaminu konkursu wynika, że ocena
projektów dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów (KOP) i dzieli się na ocenę
formalną i merytoryczną, natomiast ocena merytoryczna projektów jest dokonywana
przez KOP w formie Panelu Ekspertów. Ocena merytoryczna projektów dokonywana
jest w oparciu o kryteria merytoryczne, określone w załączniku nr 1 do Regulaminu.
W myśl postanowień ogólnych Regulaminu konkursu przez Panel Ekspertów
(panel członków KOP) rozumie się członków KOP dokonujących wspólnej oceny
merytorycznej projektu.
Regulamin określa też zasady składania wniosków o dofinansowanie, i tak z § 6
ust. 14 wynika, że złożenie załączników musi nastąpić w terminie 2 dni roboczych od
dnia złożenia wniosku o dofinansowanie w Generatorze Wniosków. Wszystkie
dokumenty stanowiące załączniki do wniosku powinny być aktualne na dzień składania
wniosku. Nie jest dozwolone dołączanie dokumentów sporządzonych lub wystawionych
z datą późniejszą niż dzień złożenia wniosku.
Ponadto w § 7 ust 1 znalazł się zapis, że w przypadku stwierdzenia we wniosku
o dofinansowanie braków formalnych lub oczywistych omyłek, PARP wzywa
wnioskodawcę do ich uzupełnienia lub poprawienia. Wezwanie kierowane jest przez
PARP na adres poczty elektronicznej wnioskodawcy. Wnioskodawca musi uzupełnić
braki formalne lub poprawić oczywiste omyłki, w terminie 7 dni od dnia wysłania przez
PARP wezwania. PARP może wysłać wezwanie do wnioskodawcy na każdym etapie
konkursu.
W ust. 4 wskazano, że Wnioskodawca jest zobowiązany do uzupełnienia lub
poprawienia wniosku o dofinansowanie wyłącznie w zakresie wskazanym w wezwaniu.
Niedopuszczalnym jest dokonanie przez wnioskodawcę innych zmian we wniosku, niż
wskazane w wezwaniu. Niedopuszczalne jest dokonanie przez wnioskodawcę zmian
we wniosku przed wysłaniem wezwania przez PARP.
Ust. 5 zawiera zaś zapis:
Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie lub poprawienie w nim oczywistej omyłki
dotyczy:
1) braku wymaganego załącznika do wniosku o dofinansowanie (w tym
złożenia załącznika w innym formacie, niż określony w § 6 ust. 12, złożenia załącznika
w wersji uniemożliwiającej jego odczytanie);
2) braku kompletności przesłanego załącznika (tj. braku stron, braków w
podpisach, pieczęciach, w potwierdzeniach za zgodność z oryginałem);
3) sporządzenia załącznika na niewłaściwym wzorze;
4) braku czytelności załącznika (...).
W ocenie Sądu nie można rozumieć zapisów Regulaminu konkursu tak, jak na to
wskazuje Skarżąca w swojej skardze i innych pismach kierowanych do PARP.
Zgodnie z przytoczonymi powyżej zapisami Regulaminu konkursu - po
dokonanej ocenie formalnej - KOP dokonuje oceny merytorycznej projektu, która jest
następnie przedstawiona wnioskodawcy. Na etapie tej części oceny (oceny
merytorycznej) dochodzi do spotkania przedstawicieli wnioskodawcy z Panelem
Ekspertów.
Patrząc na cyt. zapisy Regulaminu nie można zgodzić się ze Skarżącą, iż mogła
ona złożyć w późniejszym terminie dodatkowy załącznik do wniosku, a mianowicie
załącznik składany przy innym, wcześniejszym projekcie w ramach innego konkursu.
Nie może też skutecznie Strona skarżąca żądać brania pod uwagę przy ocenie projektu
dokumentów dołączonych do innego projektu czy oceny dokonywanej przez PARP w
ramach innego projektu i innego konkursu, czy też wzywania Wnioskodawcy do
składania wyjaśnień, albowiem zapisy Regulaminu konkursu oraz zapisy ustawy
wdrożeniowej, nie wskazują na taką możliwość.
Należy przy tym podkreślić, że brak tego załącznika, a mianowicie raportu z
badań dot. produktów ziołowych, co podkreśliła PARP, nie był powodem negatywnej
oceny kryterium wyboru projektów.
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 w zw. pozostałymi
przepisami ustawy wdrożeniowej - Sąd uznał, iż przy ocenie projektu nie doszło do
naruszenia art. 37 ustawy wdrożeniowej poprzez brak zapewnienia przejrzystości i
rzetelności stosowanych reguł. Należy przy tym podkreślić, że ustawa wdrożeniowa nie
definiuje żadnego z tych pojęć. Zasady przejrzystości i rzetelności zostały zdefiniowane
w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. a i b Wytycznych w zakresie
trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020, za pomocą których na podstawie art. 5
ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określa
ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych.
Zgodnie z Wytycznymi, przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu
do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana
co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu,
jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie
na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym
znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem.
W ramach konkursu PARP na bieżąco informuje wnioskodawców w drodze
komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs, oraz
udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców.
Zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z
ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co
najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów,
które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie
przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie
zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o
negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności
uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub
wskazanie okoliczności, które zdecydowały o negatywnej ocenie merytorycznej.
Informacja dot. oceny wniosku Strony skarżącej zawiera pisemne uzasadnienie
wyniku oceny spełnienia spornych kryteriów oraz wskazanie wszystkich okoliczności,
które przesądziły o negatywnej ocenie merytorycznej. Tym samym informacja spełnia
wymogi rzetelności określone w Wytycznych.
Sąd pragnie przy tym podkreślić, że ocena projektu jest dokonywana tylko i
wyłącznie na podstawie treści wniosku, jak i załączników do niego dołączonych, przy
czym treść wniosku nie podlega zmianom ani modyfikacjom, chyba że organ wezwie
Wnioskodawcę do dokonania uzupełnienia braków formalnych.
Sąd dokonując oceny dokumentów przedłożonych przez Skarżącego: wniosku,
oceny projektu, protestu oraz rozstrzygnięcia protestu, stwierdził, iż należy zgodzić się z
organem, iż zapisy zawarte we wniosku potwierdzają prawidłowość przeprowadzenia
oceny projektu.
Sąd – dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia – wskazuje na wstępie, że
projekt Skarżącego nie spełnił kryterium oceny w jednym kryterium merytorycznym.
Sąd w uzasadnieniu wyroku (w części historycznej) specjalnie przytoczył
obszerne stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu protestu, aby umożliwić dokładne
prześledzenie sposobu oceny organu.
Dokonując oceny rozstrzygnięcia protestu pod kątem wskazanym w przepisach
prawa, należy stwierdzić, iż organ odniósł się do wszystkich zarzutów, szczegółowo je
opisując i odpowiadając na nie. Oceniający dokonali innej oceny projektu, niż
oczekiwana przez Skarżącą, co z kolei spowodowało niespełnienie przez projekt
opisanych kryteriów.
Sąd nie jest przy tym uprawniony do dokonywania oceny merytorycznej wniosku,
albowiem uprawnienia do tego posiadają eksperci, powoływani do oceny projektów w
danym konkursie. Sąd nie dysponuje specjalistyczną wiedzą niezbędną do rzetelnej i
szczegółowej oceny projektów w ich warstwie merytorycznej. Uprawnieniem Sądu jest
dokonanie oceny, czy organy prawidłowo dokonały oceny protestu w świetle art. 58
ustawy wdrożeniowej i przepisów właściwych dla danego konkursu, zawartych w
Regulaminie konkursu.
Sąd rozpatrując skargę sprawdza, czy ocena projektu została przeprowadzona w
sposób naruszający prawo, i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik tej oceny,
nie jest natomiast jego zadaniem dokonywanie oceny merytorycznej tj. weryfikacji,
dlaczego oceniający wniosek eksperci ocenili wniosek jako spełniający dane kryterium,
czy też nie.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, iż PARP w
szczegółowy sposób odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w proteście.
W wyniku ponownej oceny Skarżąca nadal nie uzyskała spełnienia
kwestionowanego kryterium. Organ wskazał przy tym, że mimo uznania częściowej
zasadności protestu, wniosek został oceniony negatywnie w dwóch podkryteriach, co w
myśl Regulaminu konkursu spowodowało jego ocenę negatywną.
W ocenie Sądu z przedstawionej dokumentacji projektu, która podlegała ocenie
IP, na podstawie przytoczonych powyżej zapisów Regulaminu konkursu, organ wywiódł
prawidłową ocenę, której nie można zarzucić dowolności i braku zasadności. Jednostka
prawidłowo wskazała też, że ocena treści wniosku o dofinansowanie w kontekście
spełniania określonych kryteriów odbywa się wyłącznie na podstawie jego treści (oraz
załączników). Późniejsze dodatkowe informacje, w szczególności przekazywane w
proteście, nie mogą być brane pod uwagę na etapie rozpatrywania protestu.
Należy też zauważyć, że z Regulaminu konkursu i załączników do niego wynika,
jakie kryteria będą oceniane, czemu mają one służyć i w związku z tym, co należy
zamieścić we wniosku, aby dane kryterium mogło zostać pozytywnie dla wnioskodawcy
ocenione.
Ustawodawca w art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej postanowił, że regulamin
konkursu zawiera wzór wniosku o dofinansowanie projektu. Wniosek o dofinansowanie
stanowi jeden z podstawowych dokumentów dotyczących procedury dofinansowywania
unijnego i nie można uznać go w okolicznościach faktycznych sprawy za dokument
niemający wiążącego charakteru (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r. sygn. akt II
GSK 2113/14, odnoszący się analogicznie do art. 29 ust. 2 pkt 8 u.z.p.p.r.; wszystkie
powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń
Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
Na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego
konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku (por.
wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11). Podkreślić wypada
także, że Strona skarżąca przystępując do konkursu winna znać jego zasady, gdyż są
one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik
konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w
postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie
stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z
wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Brak podanej informacji lub też
podanie informacji w sposób niejednoznaczny winien zostać oceniony negatywnie.
Organ w żaden sposób nie naruszył art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który
stanowi, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w
sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp
do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Postanowienia Regulaminu konkursu obowiązują w równym stopniu wszystkich
beneficjentów. Nie można więc zasadnie twierdzić, aby zastosowanie wspomnianych
postanowień Regulaminu konkursu względem Strony skarżącej, do czego obowiązany
był organ, naruszyło powołany przepis (podobnie NSA w wyroku z 9 stycznia 2014r., II
GSK 2322/13).
Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że
prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy
u.z.r.p.s. ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem,
kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd
administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a
także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie
obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec
kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.r.p.s., postanowienia systemu realizacji
programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu.
Dokumenty określające warunki i procedury obowiązujące w programach
operacyjnych są wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego, tj. art. 5, art.6,
art. 41 ustawy wdrożeniowej. Z upoważnienia nie wynika, że akty te mogą regulować
pewne kwestie odmiennie niż ustawa wdrożeniowa. Dotyczy to przede wszystkim
przepisów z art. 45 ust.4 ustawy wdrożeniowej (właściwa instytucja przekazuje
wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny projektu i jej wyniku wraz z
uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub
informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektu) oraz art. 58 ust. 1
pkt. 1 tej ustawy (właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę
na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności
treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu,
wraz z uzasadnieniem). Zgodnie z zacytowanym przepisem ustawowym obie informacje
dotyczące oceny projektu i rozstrzygnięcia protestu muszą zawierać uzasadnienie.
Uzasadnienie to musi odzwierciedlać zasadę zawartą w art. 37 ust. 1 ustawy
wdrożeniowej stanowiącą, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do
dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia
wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów
do dofinansowania. Skoro ww. informacje kierowane do wnioskodawcy zgłoszonego
projektu stanowią o dwustopniowym postępowaniu konkursowym kontrolowanym
również przez sąd administracyjny, to nie ulega wątpliwości, że wymagane przez
ustawodawcę uzasadnienie tych informacji musi spełniać element rzetelnego
wyjaśnienia przyjętej oceny. Wskazać należy, jak słusznie zaakcentował Naczelny Sąd
Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 1051/13):
"uzasadnienie informacji o wynikach oceny musi zawierać taką treść, aby spełnić swoją
ustawową rolę, tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego protestu od oceny,
która jej nie satysfakcjonuje. Uzasadnienie zatem musi być zrozumiałe dla strony i
wyraźnie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia
wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej
projekt został oceniony negatywnie. Jeżeli uzasadnienie zawiera taką treść i umożliwia
stronie podjęcie polemiki z dokonaną oceną, trzeba uznać je za odpowiadające prawu.".
Natomiast w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 1113/13) NSA
zaakcentował, iż: "...instytucja rozpatrująca protest powinna przeprowadzić
szczegółową analizę środka procesowego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych
zarówno przez ekspertów w kartach ocen merytorycznych jak i skarżącą Spółkę w treści
złożonego protestu. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalne "mechaniczne"
odwoływanie się do ocen recenzentów, czy wcześniej do ocen ekspertów.".
Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez
Instytucję Pośredniczącą, jak również legalność jego działań podejmowanych w toku
procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonym
rozstrzygnięciu, wypada stwierdzić, że odpowiadają one prawu.
Odnosząc się zaś do poprawności oceny projektu to należy wskazać, że w tym
zakresie możliwości sądu administracyjnego są ograniczone do zbadania, czy ocena
została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w szczególności
odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W ocenie
Sądu takich błędów IP nie popełniła. Przeprowadzona ocena nie jest obarczona
ewidentnymi błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne wyjaśnienie stanowiska
oceniającego, argumenty na jego poparcie. Analizując treść wniosku, pisma
informującego o negatywnej ocenie merytorycznej, protestu oraz pisma zawierającego
odpowiedź na protest, należy stwierdzić, iż oceniający w sposób trafny wskazali na
powody negatywnej oceny merytorycznej wniosku. Ocena zawiera szczegółowe
wyjaśnienie zasad oceny i uzasadnienie negatywnej oceny merytorycznej. Zarzuty
protestu jak i skargi nie podważają skutecznie prawidłowości dokonanej oceny.
W szczególności należy tu – w ocenie Sądu – wskazać na prawidłowe wskazanie
braku spełnienia podkryterium Analiza rynku projekt uzyskał 0 pkt z uwagi na brak
spełnienia wszystkich punktów od a. do d. (nie spełniono podpunktu b. oraz c.).
W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem PARP, jak też z Ekspertami
dokonującymi oceny projektu, że załączony do wniosku Raport z wyników badań nie
precyzuje jakie grupy klientów zainteresowane są poszczególnymi usługami. Wyniki
badań zostały przedstawione w sposób dosyć ogólny, nie dający podstawy do
prawidłowego oszacowania zapotrzebowania na produkt.
Wskazana we wniosku informacja na temat wzrostu zainteresowania jogą, jak też
wzrost popytu na surowce zielarskie, nie jest równoznaczna z zapotrzebowaniem na
usługi, które znajdą się w ofercie Wnioskodawcy. W tym kontekście należy też zgodzić
się z organem, iż Wnioskodawca nie wskazał wiarygodnych danych pozwalających na
oszacowanie potencjalnego pobytu na nową usługę w ujęciu ilościowym i
wartościowym. Informacje przedstawione we wniosku dotyczą jedynie ogólny danych
wykorzystania bazy noclegowej na rynku turystycznym.
Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem projektu "Dwa światy" – naturalny
powrót do przeszłości z innowacyjną technologią przyszłości była kompleksowa usługa
polegająca na oferowaniu zorganizowanych pobytów mających na celu proekologiczny,
połączony z edukacją, rozrywką i zabawą, zajęciami ruchowymi i holistyczną dbałością
o zdrowie wypoczynek. Podkreślono przy tym w projekcie, że chodzi o przedstawienie
dwóch światów, tj. rzeczywistości współczesnej w zderzeniu z historyczną.
W wyniku realizacji projektu Wnioskodawca nie będzie tym samym oferował tylko
usługi noclegowej, ale zorganizowane pobyty wypoczynkowe, w ramach których
niezbędne jest zapewnienie m.in. noclegu. Motywatorem wyboru usługi przez
przyszłych odbiorów nie będzie zatem nocleg, ale kompleksowa oferta wypoczynkowa.
W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, iż wniosek nie zawiera zapisów, które
pozwoliłyby na ocenę oferowanej pełnej usługi wg zapisów projektu w kontekście
realnej analizy rynku.
Należy też zgodzić się z organem, że w każdym z przypadków ocena
dokonywane przez Panel Ekspertów jest dokonywana w innym składzie i stąd może
wystąpić rozbieżność ocen między oceną wniosku złożonego w IV etapie a oceną
wniosku w VI etapie konkursu nr 3. Zasadą oceny projektów, jest niezależność opinii
ekspertów w odniesieniu do ocenianego wniosku o dofinansowanie projektu. Nie można
tym samym podzielić zarzutu Skarżącej, że projekt powinien zostać oceniony w
zakresie przedmiotowego kryterium w sposób tożsamy w obu naborach.
Odnośnie podkryterium: Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu
nie przyznano punktów. W uzasadnieniu PARP wskazał na to, że co do opłacalności
projektu, należy zgodzić się z Ekspertami, że wyliczony przez Wnioskodawcę wskaźnik
NPV jest błędny i wyliczony niezgodnie z metodologią obliczania wskaźnika NPV.
Również Skarżąca potwierdziła ten błąd.
Pomimo jednak, że wartość NPV – po dokonaniu prawidłowego obliczenia -
przyjmuje wartość dodatnią, należy zgodzić się ze stanowiskiem PARP, że nie można
potwierdzić opłacalności projektu. Prawidłowo bowiem Eksperci uznali brak możliwości
potwierdzenia prawidłowości przyjętych założeń odnośnie wielkości zapotrzebowania
na usługi oferowane w wyniku realizacji projektu, brak jest tym samym możliwości
stwierdzenia, że założenia stanowiące podstawę kalkulacji prognozy finansowej są
wiarygodne i potwierdzają realność prognozy, a tym samym nie można przyznać
punktów z tytułu opłacalności projektu.
W ocenie Sądu brak wykazania realnej analizy zapotrzebowania na
proponowane w projekcie usługi (jeśli chodzi o wszystkie proponowane usługi w ramach
projektu, łącznie z noclegami), miał zasadniczy wpływ na ocenę również tego
podkryterium. PARP słusznie przy tym wskazała na brak możliwości weryfikacji
poprawności danych co do przyjętych przez Skarżącą założeń. W ocenie Sądu zabrakło
podstaw, na jakich zostały oparte kalkulacje, gdyż przedstawione badania są ogólne i
odnoszą się tylko do bazy lokalowej (dane za Głównym Urzędem Statystycznym).
Również przedstawiony przez Wnioskodawcę raport z badań pt. Badanie preferencji
klientów Agroturystyki nad B. nie mógł stanowić podstawy do dokonania rzetelnej
analizy odnośnie prognozy finansowej, gdyż był zbyt ogólny w swoich założeniach. Brak
też było analizy porównawczej co do cen podobnych produktów oferowanych na rynku,
jak te zawarte w projekcie.
Na zakończenie Sąd zauważa, że PARP w swoim rozstrzygnięciu odniósł się
szczegółowo do zarzutów protestu, które odnosiły się do wszystkich
zakwestionowanych podkryteriów. Organ odniósł się do wszystkich zarzutów Strony
skarżącej zawartych w proteście, a tym samym w żaden sposób nie naruszył przepisów
ustawy wdrożeniowej odnośnie stosowania procedury odwoławczej.
Należy przy tym powtórzyć, że Sąd - orzekając na podstawie cyt. przepisu art. 61
ust. 8 ustawy wdrożeniowej - ocenia działania organu pod kątem przesłanki wskazanej
w tym przepisie tj. czy organ oceniając projekt dokonywał tego w sposób naruszający
prawo i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Nie jest natomiast rolą
Sądu dokonanie oceny merytorycznej projektu, bowiem nie jest do tego upoważnionym,
nie ma też takich możliwości.
W ocenie Sądu PARP tym samym nie naruszyła przepisów ustawy
wdrożeniowej, zapisów Regulaminu konkursu, jak też mających zastosowanie w
sprawie przepisów prawa wspólnotowego, wskazanych w skardze.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na
zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło