V SA/Wa 1269/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-28
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Dorota Mydłowska, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne za dwa miesiące dyskwalifikuje armatora ubiegającego się o pomoc finansową z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej, jeśli posiada inne dokumenty potwierdzające pracę na statku rybackim?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie oceniły wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. W szczególności nie wzięto pod uwagę informacji z książeczki żeglarskiej i wyciągu z pływania, które potwierdzają pracę armatora na statku rybackim. Brak opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne nie jest jedynym ani decydującym dowodem, a kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy na statku.Stan faktyczny
Skarżący J.S. ubiegał się o pomoc finansową z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, wskazując na brak dokumentów potwierdzających opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne za luty i marzec 2012 r. oraz zawieszenie działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując, że posiada inne dokumenty (książeczka żeglarska, wyciąg z pływania) potwierdzające jego pracę na statku rybackim.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej; uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji.
1. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. – stosownie do treści art. 9 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem EFR (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.), § 23 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840 ze zm.) – odmówił J.S. przyznania pomocy finansowej na operację pt. "[...]".
W motywach decyzji wskazano, że armator J.S., aby otrzymać rekompensatę, winien potwierdzić, iż wykonywał pracę rybaka w okresie kwiecień 2010 – marzec 2012 r. między innymi poprzez dostarczenie dokumentów potwierdzających opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne w tym okresie. W/w udokumentował ich uiszczenie w okresie styczeń 2010 – styczeń 2012 r. Ponieważ J. S. nie dostarczył zaświadczenia opłacenia składek za luty i marzec 2012 r. wydano decyzję negatywną.
2. W dniu 31 stycznia 2013 r. J. S. wniósł odwołanie.
3. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezes ARiMR – stosowanie do treści art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 w zw. z art. 9 pkt 4 lit. a ustawy, § 23 ust. 1 cyt. Rozporządzenia – utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny opisany w pkt 1.
W uzupełnieniu argumentacji decyzji Organu I instancji wskazano, że ubiegający się o pomoc zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...] styczna 2012 r. do kwietnia 2012 r. Konsekwencją zawieszenia jest to, że w tym okresie nie można jej wykonywać.
Wobec tego – zdaniem Prezesa ARiMR – nie został spełniony wymóg przepracowania na statku rybackim [...] okresu ostatnich 24 miesięcy poprzedzających dzień uprawomocnienia się decyzji o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tej jednostki. Podstawą prawną rozstrzygnięcia jest treść § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
4. W skardze – żądającej uchylenia opisanych wyżej decyzji oraz przyznania wnioskowanej rekompensaty – zarzucano:
a ) naruszenie prawa materialnego poprzez stwierdzenie braku spełnienia przesłanek z § 23 ust. 1 w zw. z § 37 ust. 3 cyt. rozporządzenia przez błędną jego wykładnię i błędne zastosowanie;
b) naruszenie prawa procesowego poprzez nie wskazanie w zaskarżonej decyzji wszystkich dokumentów, które pozwoliłyby uznać, że J.S. spełnia warunki do przyznania rekompensaty za utratę miejsca pracy w wysokości 46425,50 zł związane ze złomowaniem statku [...].
W motywach – po sporządzeniu wykazu dokumentów, które złożył – J. S. wskazał, że zaświadczenie o uiszczeniu składek ZUS nie jest dowodem świadczącym o wykonywaniu pracy w charakterze rybaka.
W dalszej części uzasadnienia skargi wskazano, że zgodnie z art. 23 rozporządzenia, które ma zastosowanie w tej sprawie, w związku z tym, że skarżący:
a) utracił miejsce pracy w wyniku trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu statku [...],
b) był armatorem/współwłaścicielem tego statku i pracował na nim w okresie 24 miesięcy sumując wszystkie okresy zatrudnienia, wyłączając przerwy związane z zawieszeniem działalności gospodarczej,
c) znajdował się na liście załogi i posiadał odpowiednie wpisy w książeczce żeglarskiej,
a zatem spełnił przesłanki z tego artykułu dla uzyskania rekompensaty finansowej z tytułu utraty miejsca pracy.
Skarżący wskazał, że Organ I i II instancji powinien w sposób właściwy dokonać oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dokument z wyciągu pływania i wpis w książeczce żeglarskiej należy łączyć z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Burmistrza Miasta Ł. z treści której wynika, że działalność w postaci rybołówstwa skarżący prowadził od dnia [...] kwietnia 2000 r. Jak wynika z listy ostatecznych decyzji o wykreśleniu z rejestru statków rybackich fakt ten nastąpił jednocześnie z decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r. o wykreśleniu statku [...] z rejestru.
Powyższe dokumenty świadczą o tym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił postawę uzasadniając przyznanie rekompensaty za utratę miejsca pracy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu statku [...], tj. w okresie 24 miesięcy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy wykreśleniu tego statku rybackiego.
Kwestia opłaty składek na rzecz ZUS, funduszu ubezpieczeń zdrowotnych i funduszu pracy nie może mieć decydującego znaczenia dla przyznania rekompensaty finansowej. Zaświadczenie wydane przez ZUS Inspektorat w L. może mieć jedynie znaczenie w zakresie zadłużenia wobec ZUS, samo zaś nieopłacenie składek nie może świadczyć o okresie wykonywanej pracy i ciągłości zatrudnienia na statku [...].
5. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie, bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny, bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może, zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.
II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi, bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca, bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a, lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
IV. W powyższym kontekście zwrócić należy przede wszystkim uwagę na to, że Organy obu instancji nie oceniły wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR skupił się wyłącznie na zaświadczeniach ZUS i braku opłacenia składek za luty i marzec 2012 r. co uznał za podstawę wydanie decyzji negatywnej. Z kolei Prezes ARiMR dostrzegł nadto zaświadczenie wydane przez Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] października 2012 r. o zawieszeniu przez Skarżącego działalności gospodarczej. Kojarząc te dokumenty z faktem, że decyzja o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej jednostkę [...] uprawomocniła się w dniu [...] marca 2012 r. Prezes ARiMR wskazał na niespełnienie wymogu przepracowanie na statku rybackim [...] przez Skarżącego okresu ostatnich 24 miesięcy.
Nie poddano natomiast analizie informacji zawartych w książeczce żeglarskiej, a w szczególności zawartą tam informację o zamustrowaniu Skarżącego w dniu [...] marca 2003 r. i wymustrowaniu [...] czerwca 2012 r. co ma podstawowe znaczenie w sprawie.
V. Ma rację skarżący podnosząc, że zaświadczenia ZUS nie mogą stanowić podstawy do oceny złożonego przez Skarżącego wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Taki pogląd wyraził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1634/11. Został on zaakceptowany przez NSA, który wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r. II GSK 2026/12 oddalił skargę kasacyjną. Identyczne stanowisko NSA zajął w wyroku z dnia 10 września 2013 r. ,II GSK 720/12.
VI. Z dniem 27 marca 2010 r. § 23 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. uzyskał następujące brzmienie:
"1. Pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących utraty miejsca pracy na statku rybackim jest przyznawana rybakowi, który: 1) utracił miejsce pracy w wyniku trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu danego statku rybackiego oraz znajduje się na liście zawierającej imiona i nazwiska członków załogi tego statku sporządzonej przez właściciela albo armatora tego statku;
2) był zatrudniony co najmniej przez 12 miesięcy na statku rybackim, o którym mowa w pkt 1, lub był armatorem albo współarmatorem lub właścicielem albo współwłaścicielem pracującym na tym statku w okresie ostatnich 24 miesięcy przed dniem, w którym decyzja o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tego statku rybackiego stała się ostateczna, jednak nie później niż w dniu wykreślenia tego statku rybackiego z rejestru statków rybackich.
2. Wysokość pomocy w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących utraty miejsca pracy na statku rybackim wynosi równowartość w złotych kwoty 11.000 euro."
Pojęcie rybak zostało zdefiniowane ustawowo z dniem 25 stycznia 2012 r. w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o pracy na morskich statkach handlowych (Dz. U. Nr 61, poz. 258 ze zm.) - w rozumieniu ustawy marynarzem lub rybakiem jest osoba posiadająca morskie kwalifikacje zawodowe, stwierdzone zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 228, poz. 1368). Natomiast pojęcie armator zostało już wcześniej zdefiniowane w art. 3 pkt 4 tej ustawy - armatorem jest ten, kto uprawiając w swoim imieniu żeglugę statkiem własnym lub cudzym zatrudnia na nim pracowników. Z kolei, według art. 7 ustawy z dnia 18 września 2001 r. Kodeks morski (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 758) - armatorem jest ten, kto we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem morskim własnym lub cudzym.
Ustawa o pracy na morskich statkach handlowych reguluje stosunki pracy na morskich statkach handlowych o polskiej przynależności, zwanych "statkami", z wyłączeniem statków uprawiających żeglugę w odległości nie przekraczającej 12 mil morskich od linii brzegu morskiego Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie nie uregulowanym w ustawie do stosunków pracy na statkach stosuje się przepisy powszechnego ustawodawstwa pracy. Ustawa nie narusza przepisów Kodeksu morskiego. W rozumieniu ustawy pracownikiem jest osoba pozostająca z armatorem w stosunku pracy na statku; statkiem rybackim jest statek handlowy przeznaczony lub używany do rybołówstwa morskiego; kutrem rybackim jest statek rybacki przeznaczony lub używany do rybołówstwa morskiego na obszarze Morza Bałtyckiego. Książeczka żeglarska stwierdza tożsamość jej posiadacza, przebieg pracy na statkach oraz zawiera dane o stanie zdrowia i uprawnia go do przekroczenia granicy Państwa Polskiego. Książeczkę żeglarską wystawia dyrektor urzędu morskiego (...) na wniosek marynarza lub rybaka; innej osoby, jeżeli pozostaje ona z armatorem w stosunku pracy na statku. Osoba, której wydano książeczkę żeglarską, jest obowiązana do okazywania jej właściwym organom w przypadkach przewidzianych w powszechnie obowiązujących przepisach. Dyrektor urzędu morskiego dokonuje w książeczce żeglarskiej wymaganych adnotacji urzędowych, w szczególności zaś stwierdza termin jej ważności. Armatorzy dokonują w książeczce żeglarskiej wpisów określających przebieg zatrudnienia na statkach, ze wskazaniem armatora i kapitana statku. Według art. 18 tej ustawy, załogę statku stanowią pracownicy wpisani na listę załogi tego statku, wystawioną przez armatora. Natomiast zgodnie z art. 19 ust.1, 2 i 3, pracownika rozpoczynającego pracę na statku udającym się w podróż morską wpisuje się na listę załogi tego statku, a po zakończeniu pracy na tym statku skreśla się z tej listy. Wpisanie pracownika na listę załogi statku polega na dokonaniu w niej przez armatora adnotacji dotyczących rodzaju zawartej z pracownikiem umowy o pracę na statku, zajmowanego na statku stanowiska oraz miejsca i terminu rozpoczęcia pracy na tym statku, a skreślenie go z tej listy - na dokonaniu adnotacji dotyczących miejsca i terminu zakończenia pracy na tym statku oraz jego przyczyny. Wpisania pracownika na listę załogi dokonuje się najpóźniej w chwili wyjścia statku w morze, a skreślenia z tej listy - najwcześniej w chwili przybycia statku do portu, w którym pracownik kończy pracę na tym statku.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 maja 2003 r. w sprawie wzoru listy załogi statku oraz sposobu jej sporządzania, wystawiania i dokonywania w niej wpisów (Dz. U. Nr 89, poz. 833), listę załogi statku może wystawić kapitan tego statku, imiennie upoważniony agent lub oficer tego statku. Osoby te potwierdzają wystawienie listy własnoręcznym podpisem opatrzonym datą pod adnotacją zamykającą listę. W załączniku do tego rozporządzenia - WZÓR LISTY ZAŁOGI STATKU WRAZ Z ANEKSEM LISTA ZAŁOGI STATKU (CREW LIST) znajduje się rubryka 9. Stopień lub funkcja (Rank or rating). Natomiast w aneksie znajdują się rubryki: Nazwisko i imię (Name and surname); Rodzaj umowy o pracę (Kind of work agreement); Data i miejsce (Date and place) rozpoczęcia pracy (Commencement of work) zwolnienia z pracy (Dismissal) Przyczyna zwolnienia z pracy (Reason of dismissal).
Ustawa o pracy na morskich statkach handlowych w Dziale V POWSTANIE I USTANIE STOSUNKU PRACY NA STATKU zawiera szczególne rozwiązania. Stosunek pracy na statku, zwany "stosunkiem pracy", powstaje na podstawie umowy o pracę na statku, zwanej "umową o pracę", zawieranej na czas nie określony, na czas określony lub na czas określonej podróży morskiej statku, zwanej "umową o pracę na podróż statku". Stosunek pracy na statku może powstać na podstawie spółdzielczej umowy o pracę na statku; do umowy tej, w sprawach nie uregulowanych w ustawie, stosuje się Prawo spółdzielcze. W umowie o pracę na statku pracownik zobowiązuje się do wykonywania na rzecz armatora pracy na oznaczonym stanowisku na statkach odbywających podróże morskie albo na statku udającym się w określoną podróż, a armator - do zatrudnienia pracownika na takich statkach (statku) za wynagrodzeniem odpowiadającym zajmowanemu stanowisku.
Z kolei, w Dziale IX PRACA NA KUTRACH RYBACKICH tej ustawy uregulowano stosunki pracy na kutrach rybackich. W rozumieniu przepisów tego działu kuter rybacki przebywa w morzu od chwili wyjścia w morze w celu wykonywania rybołówstwa do chwili przybycia do portu, po zakończeniu rybołówstwa. Dzień wyjścia w morze i dzień przybycia do portu uznaje się za dni w morzu. Umowę o pracę na kutrze rybackim można również zawrzeć na okres sezonu połowowego. W okresie przebywania kutra rybackiego w morzu dopuszcza się wprowadzenie na nim wymiaru i rozkładu czasu pracy uzależnionych tylko od warunków połowowych.
Jak wynika to z wcześniejszych partii niniejszego uzasadnienia nie dostrzeżono, a co ważniejsze nie oceniono treści informacji zamieszczonych w książeczce żeglarskiej (k. 44 akt adm.) oraz wyciągu z pływania (k. 9 akt adm.), z których to dokumentów niezbicie wynika, że Skarżący pozostawał w "zaciągu" w okresie od [...] stycznia 2003 r. do [...] czerwca 2012 r., a zatem został potwierdzony przebieg pracy na statkach między innymi w ostatnim okresie 24 miesięcy. Była to praca armatora uprawiającego w swoim imieniu żeglugę statkiem własnym, zatrudniającego na nim pracowników.
W ust. 1 § 23 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. mowa jest o "utracie miejsca pracy na statku rybackim", a w pkt 2 ust. 1 o "armatorze pracującym na tym statku". Prawodawca nie uzależnił pomocy dla armatora z tytułu utraty miejsca pracy na statku rybackim od spełnienia warunku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne przez okres ostatnich 24 miesięcy, lecz od tego czy armator był armatorem faktycznie pracującym na tym statku przez okres ostatnich 24 miesięcy. Należy takie rozwiązanie uznać za racjonalne i korespondujące z regulacjami dotyczącymi zatrudniania przez armatora pracowników, między innymi na czas określonej podróży morskiej statku, a w przypadku kutra rybackiego na czas sezonu połowowego. Praca armatora na statku rybackim, to nie tylko okresy pokrywające się z okresami zatrudnienia pracujących na tym statku rybackim pracowników, lecz również te okresy kiedy statek rybacki nie przebywa w morzu ze względu na warunki połowowe, warunki atmosferyczne, z powodu awarii, w okresie remontu itp. W tych wszystkich okresach "armator pracuje na tym statku", który jest dla niego "miejscem pracy na statku rybackim."
Według § 37 ust. 3 rozporządzenia, do wniosku o dofinansowanie dołącza się, określone w załączniku do rozporządzenia w części I, dokumenty potwierdzające dane zawarte we wniosku. Według części I ust. 5 pkt 1, 2 i 11 załącznika są to: dokumenty potwierdzające pracę na statku rybackim; wyciąg pływania potwierdzony przez urząd morski właściwy dla portu macierzystego statku rybackiego - w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji; zaświadczenie wydane przez właściwą instytucję ubezpieczeń społecznych o opłaceniu składek na ubezpieczenia społeczne albo o niezaleganiu w opłacaniu tych składek albo deklaracja rozliczeniowa, o której mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, składana wraz z dowodami dokonywania wpłaty na ubezpieczenia społeczne za armatora albo współarmatora lub właściciela albo współwłaściciela, pracujących na statku rybackim, oraz za członków załogi pracujących na statku rybackim na podstawie umowy o świadczenie usług na statku rybackim, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o zleceniu - w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji.
Zaświadczenie wydane przez właściwą instytucję ubezpieczeń społecznych o opłaceniu składek na ubezpieczenia społeczne jest dokumentem urzędowym, który potwierdza określone fakty - opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne, dokument ten sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ władzy publicznej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ten dokument nie potwierdza i nie może potwierdzać pracy na statku rybackim, lecz jedynie potwierdza opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne we wskazanych w nim okresach.
Należy także dostrzec, że pośród dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku w ust. 5 pkt 1 do 13 załącznika nie wymieniono zaświadczenia o prowadzeniu działalności gospodarczej.
Skoro zaświadczenie wydane przez właściwą instytucję ubezpieczeń społecznych o opłaceniu składek na ubezpieczenia społeczne wymieniono odrębnie w pkt 11 ust. 5 załącznika, a w pkt 1 ust. 5 odrębnie wymieniono "dokumenty potwierdzające pracę na statku rybackim", to tym samym prawodawca nawiązał tutaj do tych szczególnych regulacji prawnych, które wynikają z ustawy o pracy na morskich statkach handlowych. Książeczka żeglarska stwierdza przebieg pracy na statkach jej posiadacza, co wynika wprost z art. 9 ust. 1 tej ustawy, a zaświadczenie instytucji ubezpieczeń społecznych potwierdza opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne.
Pojęcie "dokumenty potwierdzające pracę na statku rybackim" jest odrębne od pojęcia "dokumenty potwierdzające zatrudnienie na statku rybackim", o którym mowa w pkt 24 ust. 4 załącznika. Armator, który nigdy nie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę nie może spełnić obowiązku dołączenia do wniosku dokumentów potwierdzających zatrudnienie na statku rybackim, może jedynie dołączyć dokumenty potwierdzające pracę na statku rybackim (pkt 1 ust. 5 załącznika), jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – vide wyrok NSA z dnia 10 września 2013 r., II GSK 720/12.
Mając na uwadze potrzebę uwzględnienia powyższych wytycznych Sądu, a także stanowisk NSA należało stosowanie do treści art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. – orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło